Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Adhyaya 4: अहोरात्र-युग-मन्वन्तर-कल्पमान तथा प्रलयान्ते सृष्ट्युपक्रमः

दिवा सृष्टिं विकुरुते रजन्यां प्रलयं विभुः औपचारिकमस्यैतद् अहोरात्रं न विद्यते

divā sṛṣṭiṃ vikurute rajanyāṃ pralayaṃ vibhuḥ aupacārikamasyaitad ahorātraṃ na vidyate

‘ਦਿਨ’ ਵਿੱਚ ਸਰਬ-ਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਭੂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ‘ਰਾਤ’ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਲਯ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਸ ਲਈ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦਾ ਇਹ ਭੇਦ ਕੇਵਲ ਉਪਚਾਰ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਪਰਮ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਹੋਰਾਤ੍ਰ ਨਹੀਂ।

दिवा (divā)by day
दिवा (divā):
सृष्टिम् (sṛṣṭim)creation/emanation
सृष्टिम् (sṛṣṭim):
विकुरुते (vikurute)fashions, manifests
विकुरुते (vikurute):
रजन्याम् (rajanyām)by night
रजन्याम् (rajanyām):
प्रलयम् (pralayam)dissolution, reabsorption
प्रलयम् (pralayam):
विभुः (vibhuḥ)the all-pervading Lord (Pati)
विभुः (vibhuḥ):
औपचारिकम् (aupacārikam)figurative, conventional expression
औपचारिकम् (aupacārikam):
अस्य (asya)of Him
अस्य (asya):
एतत् (etat)this
एतत् (etat):
अहोरात्रम् (ahorātram)day-and-night cycle
अहोरात्रम् (ahorātram):
न (na)not
न (na):
विद्यते (vidyate)exists/is found
विद्यते (vidyate):

Suta Goswami (narrating the cosmological doctrine to the sages at Naimisharanya)