Adhyaya 40

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे एकोनचत्वारिशो ऽध्यायः मार्कण्डेय उवाच ततो गच्छेत राजेन्द्र भृगुतीर्थ मनुत्तमम् / तत्र देवो भृगुः पुर्वं रुद्रमाराधयत् पुरा

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਕੂਰਮ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਛਟਸਾਹਸਤ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇਕੋਣਚਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ। ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ! ਫਿਰ ਤੂੰ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਭ੍ਰਿਗੁ-ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾ; ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

Verse 2

दर्शनात् तस्य देवस्य सद्यः पापात् प्रमुच्यते / एतत् क्षेत्रं सुविपुलं सर्वपापप्रणाशनम्

ਉਸ ਦੇਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਤੁਰੰਤ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 3

तत्र स्नात्वा दिवं यान्ति ये मृतास्ते ऽपुनर्भवाः / उपानहोस्तथा युग्मं देयमन्नं सकाञ्चनम् / भोजनं च यथाशक्ति तदस्याक्षयमुच्यते

ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਜੋ ਮਰ ਗਏ ਹਨ ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਸਮੇਤ ਅੰਨ ਦਾਨ; ਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣਾ—ਇਹ ਉਸ ਲਈ ਅਖੰਡ ਪੁੰਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 4

क्षरन्ति सर्वदानानि यज्ञदानं तपः क्रिया / अक्षयं तत् तपस्तप्तं भृगुतीर्थे युधिष्ठिर

ਸਾਰੇ ਦਾਨ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਯਜ੍ਞ-ਦਾਨ, ਤਪ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਮ ਵੀ ਨਾਸਵੰਤ ਹਨ। ਪਰ ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ! ਭ੍ਰਿਗੁ-ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਤਪ ਅਖੰਡ ਫਲ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।

Verse 5

तस्यैव तपसोग्रेण तुष्टेन त्रिपुरारिणा / सान्निध्यं तत्र कथितं भृगुतीर्थे युधिष्ठिर

ਉਸੇ ਦੇ ਤੀਖੇ ਤਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਰੀ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਉੱਥੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਨਿਧ੍ਯਤਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ—ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ! ਭ੍ਰਿਗੁ-ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ।

Verse 6

ततो गच्छेत राजेन्द्र गौतमेश्वरमुत्तमम् / यत्राराध्य त्रिशूलाङ्कं गौतमः सिद्धिमाप्नुयात्

ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਾਧਿਰਾਜ, ਉੱਤਮ ਗੌਤਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਜਾਓ—ਜਿੱਥੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ-ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ ਰਿਸ਼ੀ ਗੌਤਮ ਨੇ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

Verse 7

तत्र स्नात्वा नरो राजन् उपवासपरायणः / काञ्चनेन विमानेन ब्रह्मलोके महीयते

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਉਪਵਾਸ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਵਿਮਾਨ ਰਾਹੀਂ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 8

वृषोत्सर्गं ततो गच्छेच्छाश्वतं पदमाप्नुयात् / न जानन्ति नरा मूढा विष्णोर्मायाविमोहिताः

ਵ੍ਰਿਸ਼ੋਤਸਰਗ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਅੱਗੇ ਵਧੇ ਤਾਂ ਸਨਾਤਨ ਪਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।

Verse 9

धौतपापं ततो गच्छेद् धौतं यत्र वृषेण तु / नर्मदायां स्थितं राजन् सर्वपातकनाशनम् / तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्महत्यां व्यपोहति

ਫਿਰ ‘ਧੌਤਪਾਪ’ ਨਾਮਕ ਧੌਤ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਓ, ਜਿੱਥੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਨਰਮਦਾ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਇਹ ਸਭ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਵੀ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 10

तत्र तीर्थे तु राजेन्द्र प्राणत्यागं करोति यः / चतुर्भुजस्त्रिनेत्रश्च हरतुल्यबलो भवेत्

ਹੇ ਰਾਜਾਧਿਰਾਜ, ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਤੁਰਭੁਜ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰ ਹੋ ਕੇ ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਸਮਾਨ ਬਲਵਾਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 11

वसेत् कल्पायुतं साग्रं शिवतुल्यपराक्रमः / कालेन महता जातः पृथिव्यामेकराड् भवेत्

ਸ਼ਿਵ ਸਮਾਨ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ ਉਹ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਕਲਪਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਵੱਸੇਗਾ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਕਛਤਰ ਸਮਰਾਟ ਬਣੇਗਾ।

Verse 12

ततो गच्छेत राजेन्द्र हंसतीर्थ मनुत्तमम् / तत्र स्नात्वा नरो राजन् ब्रह्मलोके महीयते

ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ, ਸਰਵੋਤਮ ਹੰਸਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ ਮਹਿਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 13

ततो गच्छेत राजेन्द्र सिद्धो यत्र जनार्दनः / वराहतीर्थ माख्यातं विष्णुलोकगतिप्रदम्

ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਾਰਦਨ ਵਿਦਮਾਨ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਥਾਂ ‘ਵਰਾਹ ਤੀਰਥ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੁਲੋਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 14

ततो गच्छेत राजेन्द्र चन्द्रतीर्थमनुत्तमम् / पौर्णमास्यां विशेषेण स्नानं तत्र समाचरेत् / स्नातमात्रो नरस्तत्र चन्द्रलोके महीयते

ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ, ਅਨੁੱਤਮ ਚੰਦਰ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਦਿਨ ਉੱਥੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਕੇਵਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਚੰਦਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 15

ततो गच्छेत राजेन्द्र कन्यातीर्थमनुत्तमम् / शुक्लपक्षे तृतीयायां स्नानं तत्र समाचरेत् / स्नातमात्रो नरस्तत्र पृथिव्यामेकराड् भवेत्

ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ, ਅਨੁੱਤਮ ਕਨਿਆ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਕੇਵਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਕਛਤਰ ਸਮਰਾਟ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 16

देवतीर्थ ततो गच्छेत् सर्वदेवनमकृतम् / तत्र स्नात्वा च राजेन्द्र दैवतैः सह मोदते

ਫਿਰ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰਿਤ ਦੇਵਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਵੇ। ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।

Verse 17

ततो गच्छेत राजेन्द्र शिखितीर्थमनुत्तमम् / यत् तत्र दीयते दानं सर्वं कोटिगुणं भवेत्

ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ, ਅਨੁੱਤਮ ਸ਼ਿਖਿਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਵੇ। ਉੱਥੇ ਜੋ ਵੀ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੋਟਿ-ਗੁਣਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 18

ततो गच्छेत राजेन्द्र तीर्थं पैतामहं शुभम् / यत्तत्र क्रियते श्राद्धं सर्वं तदक्षयं भवेत्

ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ, ਸ਼ੁਭ ਪੈਤਾਮਹ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਵੇ। ਉੱਥੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸ਼ਰਾਧ ਸਭ ਅਖੰਡ ਤੇ ਅਕਸ਼ੈ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 19

सावित्रीतीर्थमासाद्य यस्तु प्राणान् परित्यजेत् / विधूय सर्वपापानि ब्रह्मलोके महीयते

ਜੋ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪ ਝਾੜ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 20

मनोहरं तु तत्रैव तीर्थं परमशोभनम् / तत्र स्नात्वा नरो राजन् दैवतैः सह मोदते

ਉੱਥੇ ਹੀ ਇੱਕ ਮਨੋਹਰ ਅਤੇ ਪਰਮ ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।

Verse 21

ततो गच्छेत राजेन्द्र मानसं तीर्थमुत्तमम् / स्नात्वा तत्र नरो राजन् रुद्रलोके महीयते

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ, ਉੱਤਮ ਮਾਨਸ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਵੋ। ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਨੁੱਖ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕ (ਸ਼ਿਵਧਾਮ) ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 22

स्वर्गबिन्दुं ततो गच्छेत्तीर्थं देवनमस्कृतम् / तत्र स्नात्वा नरो राजन् दुर्गतिं नैव गच्छति

ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰਯੋਗ ਸਵਰਗਬਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਵੋ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਦੁৰ্গਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।

Verse 23

अप्सरेशं ततो गच्छेत् स्नानं तत्र समाचरेत् / क्रीडते नाकलोकस्थो ह्यप्सरोभिः स मोदते

ਫਿਰ ਅਪਸਰੇਸ਼ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਉੱਥੇ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰੋ। ਸਵਰਗਲੋਕ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ ਉਹ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰਦਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 24

ततो गच्छेत राजेन्द्र भारभूतिमनुत्तमम् / उपोषितोर्ऽचयेदीशं रुद्रलोके महीयते / अस्मिंस्तीर्थे मृतो राजन् गाणपत्यमवाप्नुयात्

ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ, ਅਨੁੱਤਮ ਭਾਰਭੂਤੀ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਵੋ। ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਈਸ਼ (ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੋ; ਉਹ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਿਵਗਣਾਂ ਵਿੱਚ ਗਣਪਤੀ-ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 25

कार्तिके मासि देवेशमर्चयेत् पार्वतीपतिम् / अश्वमेधाद् दशगुणं प्रवदन्ति मनीषिणः

ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦੇਵੇਸ਼, ਪਾਰਵਤੀਪਤੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵਿਦਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਤੋਂ ਦਸ ਗੁਣਾ ਹੈ।

Verse 26

वृषभं यः प्रयच्छेत तत्र कुन्देन्दुसप्रभम् / वृषयुक्तेन यानेन रुद्रलोकं स गच्छति

ਜੋ ਕੁੰਦ-ਫੁੱਲ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੀ ਕਾਂਤੀ ਵਾਲਾ ਬਲਦ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਲਦ-ਜੁੱਤੇ ਰਥ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 27

एतत् तीर्थं समासाद्य यस्तु प्राणान् परित्यजेत् / सर्वपापविशुद्धात्मा रुद्रलोकं स गच्छति

ਜੋ ਇਸ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਓਥੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 28

जलप्रवेशं यः कुर्यात् तस्मिंस्तीर्थे नराधिप / हंसयुक्तेन यानेन स्वर्गलोकं स गच्छति

ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ! ਜੋ ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜਲ-ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੰਸ-ਜੁੱਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਵਾਹਨ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 29

एरण्ड्या नर्मदायास्तु संगमं लोकविश्रुतम् / तत्र तीर्थं महापुण्यं सर्वपापप्रणाशनम्

ਏਰੰਡੀਂ ਅਤੇ ਨਰਮਦਾ ਦਾ ਸੰਗਮ ਲੋਕ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਮਹਾ-ਪੁੰਨ ਤੀਰਥ ਹੈ ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 30

उपवासपरो भूत्वा नित्यं व्रतपरायणः / तत्र स्नात्वा तु राजेन्द्र मुच्यते ब्रह्महत्यया

ਉਪਵਾਸ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ ਅਤੇ ਨਿੱਤ ਵ੍ਰਤ-ਪਰਾਇਣ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ! ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

Verse 31

ततो गच्छेत राजेन्द्र नर्मदोदधिसंगमम् / जमदग्निरिति ख्यातः सिद्धो यत्र जनार्दनः

ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ, ਨਰਮਦਾ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਸੰਗਮ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਜਨਾਰਦਨ ਸਿੱਧ-ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ‘ਜਮਦਗਨੀ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਕੇ ਵਿਹਾਜਮਾਨ ਹਨ।

Verse 32

तत्र स्नात्वा नरो राजन् नर्मदोदधिसंगमे / त्रिगुणं चाश्वमेधस्य फलं प्राप्नोति मानवः

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਨਰਮਦਾ–ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਸੰਗਮ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 33

ततो गच्छेत राजेन्द्र पिङ्गलेश्वरमुत्तमम् / तत्र स्नात्वा नरो राजन् रुद्रलोके महीयते

ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ, ਉੱਤਮ ਪਿੰਗਲੇਸ਼ਵਰ ਧਾਮ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਨੁੱਖ ਰੁਦ੍ਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 34

तत्रोपवासं यः कृत्वा पश्येत विमलेश्वरम् / सप्तजन्मकृतं पापं हित्वा याति शिवालयम्

ਜੋ ਉੱਥੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਵਿਮਲੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਤਿਆਗ ਕੇ ਸ਼ਿਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 35

ततो गच्छेत राजेन्द्र आलिकातीर्थमुत्तमम् / उपोष्य रजनीमेकां नियतो नियताशनः / अस्य तीर्थस्य माहात्म्यान्मुच्यते ब्रह्महत्यया

ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ, ਉੱਤਮ ਆਲਿਕਾ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਸੰਯਮੀ ਅਤੇ ਨਿਯਤ ਆਹਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

Verse 36

एतानि तव संक्षेपात् प्राधान्यात् कथितानि तु / न शक्या विस्तराद् वक्तुं संख्या तीर्थेषुपाण्डव

ਇਹ ਸਭ ਤੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਕੇਵਲ ਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂਆਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਕਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ।

Verse 37

एषा पवित्रा विमला नदी त्रैलोक्यविश्रुता / नर्मदा सरितां श्रेष्ठा महादेवस्य वल्लभा

ਇਹ ਨਦੀ ਪਵਿੱਤਰ, ਨਿਰਮਲ ਅਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਨਰਮਦਾ ਹੈ—ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਅਤਿ ਪ੍ਰਿਆ।

Verse 38

मनसा संस्मरेद्यस्तु नर्मदां वै युधिष्ठिर / चान्द्रायणशतं साग्रं लभते नात्र संशयः

ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜੋ ਕੇਵਲ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਰਮਦਾ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤਾਂ ਦਾ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 39

अश्रद्दधानाः पुरुषा नास्तिक्यं घोरमाश्रिताः / पतन्ति नरके घोरे इत्याह परमेश्वरः

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਰਧਾ-ਹੀਨ ਹਨ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਘੋਰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਹੈ।

Verse 40

नर्मदां सेवते नित्यं स्वयं देवो महेश्वरः / तेन पुण्या नदी ज्ञेया ब्रह्महत्यापहारिणी

ਸਵੈੰ ਦੇਵ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨਿੱਤ ਨਰਮਦਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪਰਮ ਪੁੰਨਦਾਇਨੀ ਨਦੀ ਜਾਣੀ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।