Adhyaya 28

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे सप्तविशो ऽध्याय व्यास उवाच एवं वनाश्रमे स्थित्वा तृतीयं भागमायुषः / चतुर्थमायुषो भागं संन्यासेन नयेत् क्रमात्

ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਤੀਜਾ ਭਾਗ ਬਿਤਾਏ; ਫਿਰ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਚੌਥਾ ਭਾਗ ਸੰਨਿਆਸ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰੇ।

Verse 2

अग्नीनात्मनी संस्थाप्य द्विजः प्रव्रजितो भवेत् / योगाभ्यासरतः शान्तो ब्रह्मविद्यापरायणः

ਪਵਿੱਤਰ ਅਗਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ ਦ੍ਵਿਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜਿਤ (ਸੰਨਿਆਸੀ) ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਰਤ, ਮਨੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ-ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਪਰਾਇਣ।

Verse 3

यदा मनसि संजातं वैतृष्ण्यं सर्ववस्तुषु / तदा संन्यासमिच्छेच्च पतितः स्याद् विपर्यये

ਜਦੋਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੱਚਾ ਵੈਤ੍ਰਿਸ਼ਣ੍ਯ (ਵੈਰਾਗ) ਉਪਜੇ, ਤਦੋਂ ਹੀ ਸੰਨਿਆਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ—ਅੰਦਰੂਨੀ ਵੈਰਾਗ ਬਿਨਾਂ ਸੰਨਿਆਸ ਚਾਹੁਣ ਨਾਲ—ਮਨੁੱਖ ਪਤਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 4

प्राजापत्यां निरूप्येष्टिमाग्नेयीमथवा पुनः / दान्तः पक्वकषायो ऽसौ ब्रह्माश्रममुपाश्रयेत्

ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯ ਯਜ੍ਞ—ਜਾਂ ਫਿਰ ਆਗਨੇਯ ਇਸ਼ਟੀ—ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਦਾਂਤ ਅਤੇ ‘ਪਕ੍ਵਕਸ਼ਾਯ’ (ਦੋਸ਼-ਰਾਗ ਸ਼ਾਂਤ) ਹੋਇਆ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾਸ਼੍ਰਮ, ਅਰਥਾਤ ਬ੍ਰਹਮਚਰ੍ਯ ਧਰਮ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲਵੇ।

Verse 5

ज्ञानसंन्यासिनः केचिद् वेदसंन्यासिनः परे / कर्मसंन्यासिनस्त्वन्ये त्रिविधाः परिकीर्तिताः

ਕੁਝ ਗਿਆਨ-ਸੰਨਿਆਸੀ ਹਨ, ਕੁਝ ਵੇਦ-ਸੰਨਿਆਸੀ; ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਰਮ-ਸੰਨਿਆਸੀ ਹਨ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਨਿਆਸ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 6

यः सर्वसङ्गनिर्मुक्तो निर्द्वन्द्वश्चैव निर्भयः / प्रोच्यते ज्ञानसंन्यासी स्वात्मन्येव व्यवस्थितः

ਜੋ ਸਭ ਸੰਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਦ੍ਵੰਦਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਤੇ ਨਿਰਭੈ ਹੈ—ਉਹ ਗਿਆਨ-ਸੰਨਿਆਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਕੇਵਲ ਆਪਣੇ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਥਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 7

वेदमेवाभ्यसेन्नित्यं निराशी निष्परिग्रहः / प्रोच्यते वेदसंन्यासी मुमुक्षुर्विजितेन्द्रियः

ਉਹ ਨਿੱਤ ਕੇਵਲ ਵੇਦ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰੇ, ਆਸਾ-ਰਹਿਤ ਤੇ ਅਪਰਿਗ੍ਰਹੀ ਰਹੇ। ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ‘ਵੇਦ-ਸੰਨਿਆਸੀ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 8

यस्त्वग्नीनात्मसात्कृत्वा ब्रह्मार्पणपरो द्विजः / ज्ञेयः स कर्मसंन्यासी महायज्ञपरायणः

ਜੋ ਦਵਿਜ ਯਜ੍ਞ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਅੰਤਰਗਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਰਮ-ਸੰਨਿਆਸੀ ਜਾਣੋ; ਉਹ ਮਹਾਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ ਹੈ।

Verse 9

त्रयाणामपि चैतेषां ज्ञानी त्वभ्यधिको मतः / न तस्य विद्यते कार्यं न लिङ्गं वा विपश्चितः

ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੱਤਵ-ਜਾਣੂ ਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਵਿਵੇਕੀ ਲਈ ਨਾ ਕੋਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰਤੱਬ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਕੋਈ ਬਾਹਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨ।

Verse 10

निर्ममो निर्भयः शान्तो निर्द्वन्द्वः पर्णभोजनः / जीर्णकौपीनवासाः स्यान्नग्नो वा ध्यानतत्परः

ਮਮਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਨਿਰਭੈ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਦਵੰਦਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਆਹਾਰ ਕਰੇ। ਜਿਰਣ ਕੌਪੀਨ ਪਹਿਨੇ—ਜਾਂ ਨਿਰਵਸਤ੍ਰ ਵੀ ਰਹੇ—ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਤਪਰ ਰਹੇ।

Verse 11

ब्रह्मचारी मिताहारो ग्रामादन्नं समाहरेत् / अध्यात्ममतिरासीत निरपेक्षो निरामिषः

ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਮਿਤਾਹਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਭਿੱਖਿਆ-ਅੰਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰੇ। ਉਸ ਦੀ ਮਤਿ ਅਧਿਆਤਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਰਹੇ; ਉਹ ਨਿਰਪੇਖ ਅਤੇ ਨਿਰਾਮਿਸ ਰਹੇ।

Verse 12

आत्मनैव सहायेन सुखार्थं विचरेदिह / नाभिनन्देत मरणं नाभिनन्देत जीवितम्

ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਹੀ ਸਹਾਇਕ ਮੰਨ ਕੇ ਸੱਚੇ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਵਿਚਰੇ; ਨਾ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ।

Verse 13

कालमेव प्रतीक्षेत निदेशं भृतको यथा / नाध्येतव्यं न वक्तव्यं श्रोतव्यं न कदाचन / एवं ज्ञात्वा परो योगी ब्रह्मभूयाय कल्पते

ਉਹ ਕੇਵਲ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਨੌਕਰ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਾ ਪੜ੍ਹੇ, ਨਾ ਬੋਲੇ, ਨਾ ਕਦੇ ਸੁਣੇ। ਇਉਂ ਜਾਣ ਕੇ ਪਰਮ ਯੋਗੀ ਬ੍ਰਹਮਭਾਵ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 14

एकवासाथवा विद्वान् कौपीनाच्छादनस्तथा / मुण्डी शिखी वाथ भवेत् त्रिदण्डी निष्परिग्रहः / काषायवासाः सततं ध्यानयोगपरायणः

ਵਿਦਵਾਨ ਸੰਨਿਆਸੀ ਇੱਕ ਹੀ ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰੇ ਜਾਂ ਕੇਵਲ ਕੌਪੀਨ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਰਹੇ। ਉਹ ਮੁੰਡਿਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸ਼ਿਖਾਧਾਰੀ, ਤ੍ਰਿਦੰਡ ਧਾਰੇ ਅਤੇ ਪਰਿਗ੍ਰਹ-ਰਹਿਤ ਰਹੇ। ਕਾਸ਼ਾਇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ ਸਦਾ ਧਿਆਨ-ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ ਰਹੇ।

Verse 15

ग्रामान्ते वृक्षमूले वा वसेद् देवालये ऽपि वा / समः शत्रौ च मित्रे च तथा मानापमानयोः / भैक्ष्येण वर्तयेन्नित्यं नैकान्नादी भवेत् क्वचित्

ਉਹ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਦੇਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਸੇ। ਵੈਰੀ ਤੇ ਮਿੱਤਰ, ਅਤੇ ਮਾਨ-ਅਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਮ ਰਹੇ। ਭਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਨਿੱਤ ਜੀਵਨ ਚਲਾਏ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਾ ਬਣੇ।

Verse 16

यस्तु मोहेन वालस्यादेकान्नादी भवेद् यतिः / न तस्य निष्कृतिः काचिद् धर्मशास्त्रेषु कथ्यते

ਪਰ ਜੇ ਮੋਹ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਯਤੀ ਬਾਲਿਸ਼ ਤੇ ਆਲਸੀ ਹੋ ਜਾਵੇ—ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮ ਦਾ ਏਕਾਨ্নਾਦੀ ਬਣੇ—ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਧਰਮਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।

Verse 17

रागद्वेषविमुक्तात्मा समलोष्टाश्मकाञ्चनः / प्राणिहंसानिवृत्तश्च मौनी स्यात् सर्वनिस्पृहः

ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਤਰ ਰਾਗ-ਦ੍ਵੈਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਢੇਲੇ, ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਸਮਝੇ; ਪ੍ਰਾਣੀ-ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਹਟਿਆ ਰਹੇ; ਮੌਨ ਅਤੇ ਬਾਣੀ-ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ—ਸਰਬਥਾ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 18

दृष्टिपूतं न्यसेत् पादं वस्त्रपूतं जलं पिबेत् / सत्यपूतां वदेद् वाणीं मनः पूतं समाचरेत्

ਸਾਵਧਾਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਕੇ ਹੀ ਪੈਰ ਰੱਖੇ; ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਛਾਣ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਪਾਣੀ ਪੀਏ; ਸੱਚ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਬਾਣੀ ਬੋਲੇ; ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ ਆਚਰਨ ਕਰੇ।

Verse 19

नैकत्र निवसेद् देशे वर्षाभ्यो ऽन्यत्र भिक्षुकः / स्नानशौचरतो नित्यं कमण्डलुकरः शुचिः

ਭਿਖਸ਼ੂ ਵਰਖਾ-ਰਿਤੂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹੇ; ਹੋਰ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਚਰੇ। ਉਹ ਨਿੱਤ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ੌਚ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਰਤ ਰਹੇ, ਕਮੰਡਲੂ ਧਾਰੇ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹੇ।

Verse 20

ब्रह्मचर्यरतो नित्यं वनवासरतो भवेत् / मोक्षशास्त्रेषु निरतो ब्रह्मसूत्री जितेन्द्रियः

ਉਹ ਨਿੱਤ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਵਿੱਚ ਰਤ ਰਹੇ ਅਤੇ ਵਨਵਾਸ ਵੱਲ ਰੁਝਾਨੀ ਹੋਵੇ; ਮੋਖਸ਼-ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹੇ, ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤ ਧਾਰੇ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇ।

Verse 21

दम्भाहङ्कारनिर्मुक्तो निन्दापैशुन्यवर्जितः / आत्मज्ञानगुणोपेतो यतिर्मोक्षमवाप्नुयात्

ਜੋ ਦੰਭ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇ, ਨਿੰਦਾ ਅਤੇ ਪੈਸ਼ੁਨ੍ਯ (ਦੁਸ਼ਟ ਚੁਗਲੀ) ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਦੇ ਗੁਣ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੇ—ਉਹ ਯਤੀ ਮੋਖਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 22

अभ्यसेत् सततं वेदं प्रणवाख्यं सनातनम् / स्नात्वाचम्य विधानेन शुचिर्देवालयादिषु

ਸਨਾਤਨ ਪ੍ਰਣਵ-ਨਾਮਕ ਵੇਦ (ਓਂ) ਦਾ ਸਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਚਮਨ ਕਰਕੇ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦੇਵਾਲਿਆਂ ਆਦਿ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਰਹੇ।

Verse 23

यज्ञोपवीती शान्तात्मा कुशपाणिः समाहितः / धौतकाषायवसनो भस्मच्छन्नतनूरहः

ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਏਕਾਗ੍ਰ ਹੋ ਕੇ—ਧੋਏ ਹੋਏ ਕਾਸ਼ਾਇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਦੇਹ ਅਤੇ ਕੇਸਾਂ ਉੱਤੇ ਭਸਮ ਧਾਰਨ ਕਰੇ।

Verse 24

अधियज्ञं ब्रह्म जपेदाधिदैविकमेव च / आध्यात्मिकं च सततं वेदान्ताभिहितं च यत्

ਅਧਿਯਜ੍ਞ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਅਧਿਦੈਵਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ—ਵੇਦਾਂਤ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਉਪਦੇਸ਼ਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਦਾ ਜਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 25

पुत्रेषु वाथ निवसन् ब्रह्मचारी यतिर्मुनिः / वेदमेवाभ्यसेन्नित्यं स याति परमां गतिम्

ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਯਤੀ ਜਾਂ ਮੁਨੀ ਹੋਵੇ—ਉਹ ਨਿਤ ਕੇਵਲ ਵੇਦ ਦਾ ਹੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰੇ; ਇਸ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਪਰਮ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 26

अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यं तपः परम् / क्षमा दया च सतोषो व्रतान्यस्य विशेषतः

ਅਹਿੰਸਾ, ਸਤ੍ਯ, ਅਸਤੇਯ, ਬ੍ਰਹਮਚਰ੍ਯ ਅਤੇ ਪਰਮ ਤਪ; ਅਤੇ ਖ਼ਿਮਾ, ਦਇਆ ਤੇ ਸੰਤੋਖ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਇਹੀ ਉਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਰਤ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ।

Verse 27

वेदान्तज्ञाननिष्ठो वा पञ्च यज्ञान् समाहितः / कुर्यादहरहः स्नात्वा भिक्षान्नेनैव तेन हि

ਵੇਦਾਂਤ-ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਮਾਹਿਤ ਰੱਖ ਕੇ ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪੰਚ ਮਹਾਯਜ੍ਞ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਭਿਖਿਆ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਅੰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਕਰਮ ਨਿਭਾਏ।

Verse 28

होममन्त्राञ्जपेन्नित्यं काले काले समाहितः / स्वाध्यायं चान्वहं कुर्यात् सावित्रीं संध्ययोर्जपेत्

ਇਕਾਗ੍ਰ ਹੋ ਕੇ ਢੁੱਕਵੇਂ ਸਮਿਆਂ ‘ਤੇ ਨਿੱਤ ਹੋਮ-ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਜਪ ਕਰੇ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵਾਧਿਆਇ ਕਰੇ ਅਤੇ ਸਵੇਰ-ਸ਼ਾਮ ਦੋਵੇਂ ਸੰਧਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ (ਗਾਇਤ੍ਰੀ) ਜਪੇ।

Verse 29

ध्यायीत सततं देवमेकान्ते परमेश्वरम् / एकान्नं वर्जयेन्नित्यं कामं क्रोधं परिग्रहम्

ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵ ਦਾ ਸਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਨਿੱਤ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਅੰਨ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਚੇ, ਤੇ ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਪਰਿਗ੍ਰਹ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰੇ।

Verse 30

एकवासा द्विवासा वा शिखी यज्ञोपवीतवान् / कमण्डलुकरो विद्वान् त्रिदण्डी याति तत्परम्

ਇੱਕ ਵਸਤ੍ਰ ਜਾਂ ਦੋ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਸ਼ਿਖਾ ਅਤੇ ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਮੰਡਲੂ ਲੈ ਕੇ—ਵਿਦਵਾਨ, ਤ੍ਰਿਦੰਡਧਾਰੀ—ਉਹ ਉਸ ਪਰਮ ਲਕਸ਼ ਵੱਲ ਇਕਨਿਸ਼ਠ ਹੋ ਕੇ ਤੁਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।