Adhyaya 20

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपख्याने श्रीचक्रराजरथज्ञेयचक्ररथपर्वस्थदेवतानामप्रकाशनं नामैकोनविंशो ऽध्यायः हयग्रीव उवाच किरिचक्ररथेन्द्रस्य पञ्चपर्वसमाश्रिताः / देवताश्च शृणु प्राज्ञ नाम यच्छृण्वतां जयः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਹਯਗ੍ਰੀਵ–ਅਗਸਤ੍ਯ ਸੰਵਾਦ ਦੇ ਲਲਿਤੋਪਾਖਿਆਨ ਵਿੱਚ ‘ਸ਼੍ਰੀਚਕ੍ਰਰਾਜਰਥ-ਜ੍ਞੇਯ ਚਕ੍ਰਰਥ ਦੇ ਪਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ’ ਨਾਮਕ ਉੱਨੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ। ਹਯਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਪ੍ਰਾਜ্ঞ, ਕਿਰਿਚਕ੍ਰਰਥੇਂਦ੍ਰ ਦੇ ਪੰਜ ਪਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸ਼੍ਰਿਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਜੈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 2

प्रथमं पर्वबिन्द्वाख्यं संप्राप्ता दण्डनायिका / सा तत्र जगदुद्दण्डकण्टकव्रातघस्मरी

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਪਰਵਬਿੰਦੂ’ ਨਾਮਕ ਪਰਵ ਉੱਤੇ ਦੰਡਨਾਇਕਾ ਪਹੁੰਚੀ; ਉੱਥੇ ਉਹ ਜਗਤ ਦੇ ਉੱਦੰਡ ਕੰਟਕਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬਣੀ।

Verse 3

नानाविधाभिर्ज्वालाभिर्नर्तयन्ती जयश्रियम्

ਉਹ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਜਵਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਾਨੋ ਜੈ-ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਨਚਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੀ।

Verse 4

उद्दण्डपोत्रनिर्घातनिर्भिन्नोद्धतदानवाः / दंष्ट्राबालमृगाङ्कांशुविभावनविभावरी

ਉਸ ਦੇ ਉੱਦੰਡ ‘ਪੋਤ੍ਰ’ ਦੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਨਾਲ ਉੱਦਤ ਦਾਨਵ ਚੀਰ-ਫਾੜ ਹੋ ਗਏ; ਦੰਸ਼ਟ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਬਾਲ-ਚੰਦਰ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਚਮਕੀ।

Verse 5

प्रावृषेण्यपयोवाहव्यूहनीलवपुर्ल्लता / किरिचक्ररथेन्द्रस्य सालङ्कारायते सदा / पोत्रिणी पुत्रिताशेषविश्वावर्तकदंबिका

ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਜਲ-ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਰਗੀ ਨੀਲਵਰਨ ਦੇਹ ਵਾਲੀ ਉਹ ਲਤਾ-ਸਮਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿਰੀਚਕ੍ਰ-ਰਥੇਂਦ੍ਰ ਨੂੰ ਸਦਾ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੋਤ੍ਰਿਣੀ, ਪੁਤ੍ਰਿਤਾ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਵਿਸ਼ਵ-ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਣ ਵਾਲੀ ਦੰਬਿਕਾ ਹੈ।

Verse 6

तस्यैव रथनाभस्य द्वितीयं पर्व संश्रिताः / जृंभिनी मोहिनी चैव स्तंभिनी तिस्र एव हि / उत्फुल्लदाडिमीप्रख्यं सर्वदानवमर्दनाः

ਉਸੇ ਰਥਨਾਭ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਰਵ ਉੱਤੇ ਜ੍ਰੰਭਿਣੀ, ਮੋਹਿਣੀ ਅਤੇ ਸਤੰਭਿਣੀ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਦੇਵੀਆਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਖਿੜੇ ਅਨਾਰ ਵਰਗੀ ਛਬੀ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਸਭ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਮਰਦਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।

Verse 7

मुसलं च हलं हालापात्रं मणिगणर्पितम् / ज्वलन्माणिक्यवलयैर्बि भ्राणाः पाणिपल्लवैः

ਉਹ ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਜੜਿਆ ਮੁਸਲ, ਹਲ ਅਤੇ ਹਾਲਾ-ਪਾਤਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਮਲ ਹੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਜਗਮਗਾਉਂਦੇ ਮਾਣਿਕ ਦੇ ਕੜੇ ਸ਼ੋਭਦੇ ਹਨ।

Verse 8

अतितीक्ष्णकरालाक्ष्यो ज्वालाभिर्दैत्यसैनिकान् / दहन्त्य इव निःशङ्कं सेवन्ते सूकराननाम्

ਅਤਿ ਤਿੱਖੀਆਂ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਉਹ ਜਵਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਦੈਤ੍ਯ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਅਤੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਸੂਕਰਾਨਨਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 9

किरिचक्ररथेन्द्रस्य तृतीयं पर्व संश्रिताः / अन्धिन्याद्याः पञ्च देव्यो देवीयन्त्रकृतास्पदाः

ਕਿਰੀਚਕ੍ਰ-ਰਥੇਂਦ੍ਰ ਦੇ ਤੀਜੇ ਪਰਵ ਉੱਤੇ ਅੰਧਿਨੀ ਆਦਿ ਪੰਜ ਦੇਵੀਆਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਵੀ-ਯੰਤਰ ਨਾਲ ਬਣੇ ਆਸਨਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹਨ।

Verse 10

कठोरेणाट्टहासेन भिन्दन्त्यो भुवनत्रयम् / ज्वाला इव तु कल्पग्नेरङ्गनावेषमाश्रिताः

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਠੋਰ ਅੱਟਹਾਸ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨ ਚੀਰਿਆ ਜਾਵੇ; ਕਲਪਾਗਨੀ ਦੀਆਂ ਜਵਾਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਇਸਤਰੀ ਵੇਸ ਧਾਰ ਕੇ ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈਆਂ।

Verse 11

भण्डासुरस्य सर्वेषां सैन्यानां रुधिरप्लुतिम् / लिलिक्षमाणा जिह्वाभिर्लेलिहानाभिरुज्ज्वलाः

ਭੰਡਾਸੁਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਚਾਟਣ ਲਈ ਉਹ ਉਤਾਵਲੀਆਂ ਸਨ; ਚਾਟਦੀਆਂ ਜੀਭਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

Verse 12

सेवन्तें सततं दण्डनाथामुद्दण्डविक्रमाम् / किरिचक्ररथेन्द्रस्य चतुर्थं पर्व संश्रिताः

ਉਹ ਸਦਾ ਉੱਦੰਡ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੀ ਦੰਡਨਾਥਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ; ਅਤੇ ਕਿਰਿਚਕ੍ਰਰਥੇਂਦ੍ਰ ਦੇ ਚੌਥੇ ਪਰਵ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੀਆਂ।

Verse 13

ब्रह्माद्याः पञ्चमीवर्ज्या अष्टमीरवर्जिता अपि / षडेव देव्यः षट्चक्रज्वलज्ज्वालाकलेवराः

ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵੀਆਂ ਪੰਜਮੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅੱਠਮੀ ਤੋਂ ਵੀ ਰਹਿਤ—ਕੇਵਲ ਛੇ ਦੇਵੀਆਂ ਸਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਛੇ ਚਕਰਾਂ ਦੀ ਦਹਕਦੀ ਜਵਾਲਾ ਵਰਗੇ ਸਨ।

Verse 14

महता विक्रमौघेण विबन्त्य इव दानवान् / आज्ञया दण्डनाथायास्तं प्रदेशमुपासते

ਵੱਡੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਾਲ ਉਹ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਪੀ ਜਾਂਦੀਆਂ; ਅਤੇ ਦੰਡਨਾਥਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਉਸ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀਆਂ।

Verse 15

तस्यैव पर्वणो ऽधस्तात्त्वरिताः स्थानमाश्रिताः / यक्षिणी शङ्खिनी चैव लाकिनी हाकिनी तथा

ਉਸੇ ਪਰਵ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣਾ ਥਾਂ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ—ਯਕ੍ਸ਼ਿਣੀ, ਸ਼ੰਖਿਣੀ, ਲਾਕਿਣੀ ਅਤੇ ਹਾਕਿਣੀ।

Verse 16

शाकिनी डाकिनी चैव तासामैक्यस्वरूपिणी / हाकिनी सप्तमीत्येताश्चण्डदोर्दण्डविक्रमाः

ਸ਼ਾਕਿਣੀ ਅਤੇ ਡਾਕਿਣੀ ਵੀ; ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੀ ਏਕਤਾ-ਸਰੂਪ ਹਾਕਿਣੀ ਸੱਤਵੀਂ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੁਜਦੰਡ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਚੰਡ ਹੈ।

Verse 17

पिबन्त्य इव भूतानि पिबन्त्य इव मेदिनीम् / त्वचं रक्तं तथा मांसं मेदो ऽस्थि च विरोधिनाम्

ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹੋਣ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਪੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹੋਣ; ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੀ ਚਮੜੀ, ਲਹੂ, ਮਾਸ, ਚਰਬੀ ਅਤੇ ਹੱਡੀ ਤੱਕ।

Verse 18

मज्जानमथ शुक्रं च पिबन्तयो विकटाननाः / निष्ठुरैः सिंहनादैश्च पूरयन्त्यो दिशो दश

ਵਿਕਟ ਮੁਖ ਵਾਲੀਆਂ ਉਹ ਮੱਜਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਰ ਤੱਕ ਪੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਸਿੰਹਨਾਦਾਂ ਨਾਲ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 19

धातुनाथा इति प्रोक्ता अणिमाद्यष्टसिद्धिदाः / मोहने मारणे चैव स्तंभने ताडने तथा

ਉਹ ‘ਧਾਤੁਨਾਥਾ’ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਣਿਮਾ ਆਦਿ ਅੱਠ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ; ਮੋਹਨ, ਮਾਰਣ, ਸਤੰਭਨ ਅਤੇ ਤਾੜਨ ਵਰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ।

Verse 20

भक्षणे दुष्टदैत्यानामामूलं च निकृन्तने / पण्डिताः खण्डिताशेषविपदो भक्तिशालिषु

ਦੁਸ਼ਟ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੱਖਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹੋਂ-ਮੂਲੋਂ ਕੱਟਣ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ; ਭਗਤੀਸ਼ਾਲੀਆਂ ਲਈ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਪਤਾਂ ਨੂੰ ਖੰਡਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੰਡਿਤ ਹਨ।

Verse 21

धातुनाथा इतिप्रोक्ताः सर्वधातुषु संस्थिताः / सप्तापि वारिधीनूर्मिमालासंचुंबितांबरान्

ਉਹ ‘ਧਾਤੁਨਾਥ’ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਧਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ; ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰ-ਮਾਲਾਵਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਬਰ ਨੂੰ ਚੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 22

क्षणर्धेनैव निष्पातुं निष्पन्नबहुसाहसाः / शकटा कारदन्ताश्च भयङ्करविलोचनाः

ਅੱਧੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਝਪਟ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਅਨੇਕਾਂ ਸਾਹਸੀ ਕਰਤਬਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ; ਗੱਡੇ ਵਰਗੇ ਦੇਹ, ਕਰਾਲ ਦੰਦ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ।

Verse 23

स्वस्वामिनीद्रोहकृतां स्वकीयसमयद्रुहाम् / वैदिकद्रोहणादेव द्रोहिणां वीरवैरिणाम्

ਜੋ ਆਪਣੀ ਸਵਾਮਿਨੀ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਹ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਨਿਯਮ-ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਤੋੜਦੇ ਹਨ—ਵੈਦਿਕ ਧਰਮ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਹ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਹੀ ਉਹ ਦ੍ਰੋਹੀ, ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਬਣਦੇ ਹਨ।

Verse 24

यज्ञद्रोहकृतां दुष्टदैत्यानां भक्षणे समाः / नित्यमेव च सेवन्ते पोत्रिणीं दण्डनायिकाम्

ਯੱਗ ਦ੍ਰੋਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੁਸ਼ਟ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੱਖਣ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਨਾਲ ਤਤਪਰ ਹਨ; ਅਤੇ ਦੰਡ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ‘ਪੋਤ੍ਰਿਣੀ’ ਨਾਇਕਾ ਦੀ ਉਹ ਨਿੱਤ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 25

तस्यैव पर्वणः पार्श्वे द्वितीये दिव्यमन्दिरे / क्रोधिनी स्तंभिनी ख्याते वर्तेते देवते उभे

ਉਸੇ ਪਰਬਤ ਦੇ ਪਾਸੇ ਦੂਜੇ ਦਿਵ੍ਯ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ‘ਕ੍ਰੋਧਿਨੀ’ ਅਤੇ ‘ਸਤੰਭਿਨੀ’ ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਦੇਵੀਆਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਸਨ।

Verse 26

चामरे वीजयन्त्यौ च लोलकङ्कणदोर्लते / देवद्विषां चमूरक्तहालापानमहोद्धते

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਚਾਮਰ ਝਲਦੀਆਂ ਸਨ; ਚੰਚਲ ਕੰਗਣਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭੁਜਾ-ਲਤਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਦੇਵ-ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਰਕਤ-ਰੂਪੀ ਮਦਿਰਾ ਪਾਨ ਨਾਲ ਉਹ ਮਹਾ ਉੱਦਤ ਸਨ।

Verse 27

सदा विघूर्णमानाक्ष्यौ सदा प्रहसितानने / अथ तस्य रथेन्द्रस्य किरिचक्राश्रितस्य च

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਦਾ ਘੁੰਮਦੀਆਂ, ਮੁਖ ਸਦਾ ਹੱਸਦੇ; ਫਿਰ ਉਸ ਰਥ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਾਰੇ, ਜੋ ਕਿਰਿਚਕ੍ਰ ਦੇ ਆਸਰੇ ਸੀ।

Verse 28

पार्श्वद्वयकृतावासमायुधद्वन्द्वमुत्तमम् / हलं च मुसलं चैव देवतारूपमास्थितम्

ਰਥ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਉੱਤਮ ਹਥਿਆਰ-ਜੋੜਾ—ਹਲ ਅਤੇ ਮੁਸਲ—ਦੇਵਤਾ-ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਸੀ।

Verse 29

स्वकीयमुकुटस्थाने स्वकीयायुधविग्रहम् / आबिभ्राणं जग षिघस्मरं विबुधैः स्मृतम्

ਆਪਣੇ ਹੀ ਮੁਕੁਟ-ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹੀ ਹਥਿਆਰ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਜਗਤ-ਸ਼ੀਘ੍ਰ-ਸਮਰ’ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।

Verse 30

एतदायुधयुग्मेन ललिता दडनायिका / खण्डयिष्यति संग्रामं विषङ्गं नामदानहम्

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਦੰਡਨਾਇਕਾ ਲਲਿਤਾ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ‘ਵਿਸੰਗ’ ਨਾਮ ਦੇ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਕੇ ਸੰਹਾਰ ਦੇਵੇਗੀ।

Verse 31

तस्यैव पर्वणो दण्डनाथाया अग्रसीमनि / वर्त्तमानो महाभीमः सिंहो नादैर्ध्वनन्नभः

ਉਸੇ ਦੰਡਨਾਥਾ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਅੱਗੇਲੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਮਹਾਂਭਿਆਨਕ ਸਿੰਘ ਗੱਜਣਾਂ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।

Verse 32

दंष्ट्राकटकटात्कार बधिरीकृतदिङ्मुखः / चण्डोच्चण्ड इति ख्यातश्चतुर्हस्तस्त्रिलोचनः

ਜਿਸ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਕਟਕਟਾਹਟ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖ ਬਹਿਰੇ ਹੋ ਗਏ; ਉਹ ‘ਚੰਡੋੱਚੰਡ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਚਾਰ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਧਾਰੀ ਸੀ।

Verse 33

शूलखड्गप्रेतपाशान्दधानो दीप्तविग्रहः / सदा संसेवते देवीं पश्यन्नेव हि पोत्रिणीम्

ਸ਼ੂਲ, ਖੜਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਤ-ਪਾਸ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਦਿੱਪਤ ਦੇਹ ਵਾਲਾ ਉਹ ਸਦਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੋਤ੍ਰਿਣੀ (ਵਰਾਹ-ਰੂਪিণੀ) ਨੂੰ ਹੀ ਨਿਹਾਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।

Verse 34

किरिचक्ररथेन्द्रस्य षष्टं पर्व समाश्रिताः / वार्त्ताल्याद्या अष्ट देव्यो दिक्ष्वष्टासूपविश्रुताः

ਕਿਰਿਚਕ੍ਰਰਥੇਂਦ੍ਰ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਪਰਵ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਕਰਕੇ, ਵਾਰੱਤਾਲੀ ਆਦਿ ਅੱਠ ਦੇਵੀਆਂ ਅੱਠਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਕੇ ਸਥਿਤ ਸਨ।

Verse 35

अष्टपर्वतनिष्पातघोरनिर्घातनिःस्वनाः / अष्टनागस्फुरद्भूषा अनष्टबलतेजसः

ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਅੱਠ ਪਹਾੜ ਡਿੱਗਣ ਵਰਗੀ ਭਿਆਨਕ ਗੜਗੜਾਹਟ ਹੈ; ਅੱਠ ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਲ ਤੇ ਤੇਜ ਕਦੇ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ।

Verse 36

प्रकृष्टदोष्प्रकाण्डोष्महुतदानवकोटयः / सेवन्ते ललितां देव्यो दण्डनाथामहर्निशम्

ਉਹ ਦੇਵੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਚੰਡ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰੋੜਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਦੰਡਨਾਥਾ ਸਮੇਤ, ਦਿਨ ਰਾਤ ਲਲਿਤਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 37

तासामाख्याश्च विख्याताः समाकर्णय कुंभज / वार्ताली चैव वाराहीसा वाराहमुखी परा

ਹੇ ਕੁੰਭਜ! ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਮ ਸੁਣ—ਵਾਰਤਾਲੀ, ਵਾਰਾਹੀਸਾ ਅਤੇ ਪਰਮ ਵਾਰਾਹਮੁਖੀ।

Verse 38

अन्धिनी रोधिनी चैव जृंभिणी चैव मोहिनी / स्तंभिनीति रिपुक्षोभस्तंभनोच्चाटनक्षमाः

ਅੰਧਿਨੀ, ਰੋਧਿਨੀ, ਜ੍ਰੰਭਿਨੀ, ਮੋਹਿਨੀ ਅਤੇ ਸਤੰਭਿਨੀ—ਇਹ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖਲਬਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਸਤੰਭਨ ਅਤੇ ਉੱਚਾਟਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਹਨ।

Verse 39

तासां च पर्वणो वामभागे सततसंस्थितिः / दण्डनाथोपवाह्यस्तु कासरो धूसराकृतिः

ਉਹ ਸਦਾ ਪਰਵਣ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਅਤੇ ਦੰਡਨਾਥਾ ਦਾ ਉਪਵਾਹਨ ‘ਕਾਸਰ’ ਧੂਸਰ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 40

अर्धक्रोशायतः शृङ्गद्वितये क्रोशविग्रहः / खड्गवन्निष्ठुरैर्लोमजातैः संवृतविग्रहः

ਉਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਿੰਗ ਅੱਧ ਕ੍ਰੋਸ਼ ਤੱਕ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਇੱਕ ਕ੍ਰੋਸ਼ ਜਿਤਨਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੀ। ਤਲਵਾਰ ਵਰਗੇ ਕਠੋਰ ਰੋਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਢੱਕ ਲਏ ਸਨ।

Verse 41

कालदण्डवदुच्चण्डबालकाण्डभयङ्करः / नीलाञ्जनाचलप्रख्यो विकटोन्नतरुष्टभूः

ਉਹ ਕਾਲਦੰਡ ਵਾਂਗ ਉਗ੍ਰ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣਾ। ਨੀਲਾਂਜਨ ਪਹਾੜ ਜਿਹੀ ਉਸ ਦੀ ਛਬੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਵਿਖਟ ਉੱਚਾ ਮੱਥਾ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਰੁੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿੱਸਦਾ ਸੀ।

Verse 42

महानीलगिरिश्रेष्ठगरिष्ठस्कन्धमण्डलः / प्रभूतोष्मलनिश्वासप्रसराकंपितांबुधिः

ਉਸ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਘੇਰਾ ਮਹਾਨੀਲਗਿਰਿ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਰਗਾ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਤਪਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੁਰ ਸਾਹਾਂ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਕੰਬ ਉਠਦਾ ਸੀ।

Verse 43

घर्घरध्वनिना कालमहिषं विहसन्निव / वर्त्तते खुरविक्षिप्तपुष्कलावर्तवारिदः

ਘਰਘਰ ਦੀ ਧੁਨ ਕਰਦਾ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਕਾਲਮਹਿਸ਼ ਨੂੰ ਹੱਸ ਕੇ ਚਿੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਐਸਾ ਵਰਤਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਨਾਲ ਛਿੱਟੇ ਪਏ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਭੰਵਰ ਉੱਠਦੇ ਅਤੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗੀ ਜਲਰਾਸ਼ੀ ਉਮੜ ਪੈਂਦੀ।

Verse 44

तस्यैव पर्वणो ऽधस्ताच्चित्रस्थानकृतालयाः / इन्द्रादयो ऽनेकभेदा दिशामष्टकदेवताः

ਉਸੇ ਪਹਾੜੀ ਖੰਡ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਵਿਲੱਖਣ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾਕੇ, ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਅਨੇਕ ਭੇਦਾਂ ਵਾਲੇ—ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਅੱਠ ਦੇਵਤਾ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।

Verse 45

ललितायां कार्यसिद्धिं विज्ञापयितुमागताः / इन्द्रश्चाप्सरसश्चैव स चतुष्षष्टिकोटयः

ਲਲਿਤਾ ਨੂੰ ਕਾਰਜ-ਸਿੱਧੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣਾਉਣ ਲਈ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਚੌਂਸਠ ਕਰੋੜ ਦੇਵਗਣ ਵੀ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।

Verse 46

सिद्ध अग्निश्च साध्याश्च विश्वेदेवास्तथापरे / विश्वकर्मा मयश्चैव मातरश्च बलोन्नताः

ਸਿੱਧ, ਅਗਨੀ, ਸਾਧ੍ਯ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਸ਼੍ਵੇਦੇਵ; ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰਮਾ, ਮਯ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉੱਨਤ ਮਾਤ੍ਰਿਕਾਵਾਂ ਵੀ ਆਈਆਂ।

Verse 47

रुद्राश्च परिचाराश्च रुद्राश्चैव पिशाचकाः / क्रन्दञ्चिरक्षसां नाथा राक्षसा बहवस्तथा

ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਚਾਰਕ, ਰੁਦ੍ਰ-ਸਮ ਪਿਸ਼ਾਚ; ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਨਾਥ ਕ੍ਰੰਦੰਚੀ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ ਵੀ ਆਏ।

Verse 48

मित्राश्च तत्र गन्धर्वाः सदा गानविशारदाः / विश्वावसुप्रभृतयो विख्यातास्तत्पुरोगमाः

ਉੱਥੇ ਮਿੱਤਰ-ਸਰੂਪ ਗੰਧਰਵ, ਜੋ ਸਦਾ ਗਾਇਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ; ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ ਆਦਿ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੰਧਰਵ ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਸਨ।

Verse 49

तथा भूतगणाश्चान्ये वरुणो वासवः परे / विद्याधराः किन्नराश्च मारुतेश्वर एव च

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਭੂਤਗਣ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਸਵ; ਅਤੇ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰ, ਕਿੰਨਰ ਤੇ ਮਾਰੁਤੇਸ਼ਵਰ ਵੀ ਆਏ।

Verse 50

तथा चित्ररथश्चैव रथकारक कारकाः / तुंबुरुर्नारदो यक्षः सोमोयक्षेश्वरस्तथा

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿਤ੍ਰਰਥ ਅਤੇ ਰਥ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰੀਗਰ; ਤੁੰਬੁਰੂ, ਨਾਰਦ, ਯੱਖ ਅਤੇ ਯੱਖਾਂ ਦੇ ਅਧੀਸ਼ਵਰ ਸੋਮ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸਨ।

Verse 51

देवैश्च भगवांस्तत्र गोविन्दः कमलापतिः / ईशानश्च जगच्चक्रभक्षकः शूलभीषणः

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਗੋਵਿੰਦ, ਕਮਲਾ-ਪਤੀ ਵੀ ਸਨ; ਅਤੇ ਈਸ਼ਾਨ—ਜਗਤ-ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਭੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਭਿਆਨਕ।

Verse 52

ब्रह्मा चैवाश्विनीपुत्रो वैद्यविद्याविशारदौ / धन्वन्तरिश्च भगवानथान्ये गणनायकाः

ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀ-ਪੁੱਤਰ—ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਵੈਦਿਕ ਚਿਕਿਤਸਾ-ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ; ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਧਨਵੰਤਰੀ ਤੇ ਹੋਰ ਗਣਨਾਇਕ ਵੀ ਸਨ।

Verse 53

कटकाण्डगलद्दान संतर्पितमधुव्रताः / अनन्तो वासुकिस्तक्षः कर्केटः पद्म एव च

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਪੋਲਾਂ ਤੋਂ ਝਰਦੇ ਮਦ-ਜਲ ਨਾਲ ਮਧੁਵ੍ਰਤ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਅਨੰਤ, ਵਾਸੁਕੀ, ਤੱਖਕ, ਕਰਕੋਟਕ ਅਤੇ ਪਦਮ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸਨ।

Verse 54

महापद्मः शङ्खपालो गुलिकः सुबलस्तथा / एते नागेश्वराश्चैव नागकोटिभिरावृताः

ਮਹਾਪਦਮ, ਸ਼ੰਖਪਾਲ, ਗੁਲਿਕ ਅਤੇ ਸੁਬਲ; ਇਹ ਨਾਗੇਸ਼ਵਰ ਵੀ ਕਰੋੜਾਂ ਨਾਗਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।

Verse 55

एवंप्रकारा बहवो देवतास्तत्र जाग्रति / पूर्वादिदिशमारभ्य परितः कृतमन्दिराः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਜਾਗਰੂਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਪੂਰਬ ਆਦਿ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚੌਫੇਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।

Verse 56

तत्रैव देवताश्चक्रे चक्राकारा मरुद्दिशः / आश्रित्य किल वर्तन्ते तदधिष्ठातृदेवताः

ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਰੁਤ-ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚੱਕਰਾਕਾਰ ਬਣਾਇਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤਾ ਦੇਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

Verse 57

जृंभिणी स्तंभिनी चैव मोहिनी तिस्र एव च / तस्यैव पर्वणः प्रान्ते किरिचक्रस्य भास्वतः

ਜೃੰਭਿਣੀ, ਸਤੰਭਿਣੀ ਅਤੇ ਮੋਹਿਣੀ—ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਹੀ—ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਕਿਰਿਚਕ੍ਰ ਦੇ ਪਰਵ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹਨ।

Verse 58

कपालं च गदां बिभ्रदूर्ध्वकेशो महावपुः / पातालतलजंबालबहुला कारकालिमा

ਉਹ ਕਪਾਲ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉੱਪਰ ਉਠੇ ਕੇਸਾਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਮਹਾਕਾਇ ਹੈ; ਪਾਤਾਲ-ਤਲ ਦੀ ਚਿਕੜ ਨਾਲ ਘਣੀ ਲਿਪਤ, ਭਿਆਨਕ ਕਾਲੀ ਛਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 59

अट्टहासमहावज्रदीर्णब्रह्माण्डमण्डलः / भिन्दन्डमरुकध्वानै रोदसीकन्दरोदरम्

ਉਸ ਦੇ ਅੱਟਹਾਸ ਰੂਪੀ ਮਹਾਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ-ਮੰਡਲ ਚੀਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਭਿੰਦ-ਡਮਰੂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਰੋਦਸੀ—ਦੋਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਗੂੰਜ ਉਠਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 60

फूत्कारीत्रिपुरायुक्तं फणिपाशं करे वहन् / क्षेत्रपालः सदा भाति सेवमानः किटीश्वरीम्

ਫੂਤਕਾਰੀ-ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੱਪ-ਪਾਸ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਖੇਤਰਪਾਲ ਸਦਾ ਕਿਟੀਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।

Verse 61

तस्यैव च समीपस्थस्तस्या वाहनकेसरी / यमा रुह्य प्रववृते भण्टासुरबधैषिणी

ਉਸਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਉਸਦਾ ਵਾਹਨ—ਕੇਸਰੀ ਸਿੰਘ ਸੀ; ਉਸ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਯਮਾ ਭੰਟਾਸੁਰ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੀ।

Verse 62

प्रागुक्तमेव देवेशीवाहसिंहस्य लक्षण्म् / तस्यैव पर्वणो ऽधस्ताद्दण्डनाथासमत्विषः

ਦੇਵੇਸ਼ੀ ਦੇ ਵਾਹਨ-ਸਿੰਘ ਦੇ ਲੱਛਣ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ; ਉਸੇ ਦੇ ਜੋੜ ਹੇਠਾਂ ਦੰਡਨਾਥ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ (ਵੀਰ) ਸਨ।

Verse 63

दण्डिनीसदृशाशेषभूषणायुधमण्डिताः / शम्याः क्रोडाननाश्चन्द्ररेखोत्तंसितकुन्तलाः

ਉਹ ਦੰਡਿਨੀ ਵਰਗੀਆਂ, ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ; ‘ਸ਼ਮਿਆ’ ਕਹਲਾਉਂਦੀਆਂ, ਵਰਾਹ-ਮੁਖੀਆਂ ਅਤੇ ਚੰਦਰ-ਰੇਖਾ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕੇਸਾਂ ਵਾਲੀਆਂ।

Verse 64

हलं च मुसलं हस्ते घूर्णयन्त्यो मुहुर्मुहुः / ललिताद्रोहिणां श्यामाद्रोहिणां स्वामिनीद्रुहाम्

ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹਲ ਅਤੇ ਮੁਸਲ ਘੁਮਾਉਂਦੀਆਂ—ਲਲਿਤਾ ਦੇ ਦ੍ਰੋਹੀਆਂ, ਸ਼ਿਆਮਾ ਦੇ ਦ੍ਰੋਹੀਆਂ ਅਤੇ ਸਵਾਮਿਨੀ ਨਾਲ ਗ਼ਦਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ।

Verse 65

रक्तस्रोतोभिरुत्कूलैः पूरयन्त्यः कपालकम् / निजभक्तद्रोहकृता मन्त्रमालाविभूषणाः

ਉੱਛਲਦੀਆਂ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕਪਾਲ-ਪਾਤ੍ਰ ਭਰਦੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਹ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਮੰਤ੍ਰ-ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤ ਦੇਵੀਆਂ।

Verse 66

स्वगोष्ठीसमायाक्षेपकारिणां मुण्डमण्डलैः / अखण्डरक्तविच्छर्दैर्बिभ्रत्यो वक्षसि क्रजः

ਆਪਣੀ ਹੀ ਗੋਸ਼ਠੀ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਤਾਨੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮੁੰਡ-ਮੰਡਲਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਅਟੁੱਟ ਲਹੂ-ਉਗਲਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਜ (ਹਾਰ/ਨਿਸ਼ਾਨ) ਧਾਰਨ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।

Verse 67

सहस्रं देवताः प्रोक्ताः सेवमानाः किटीश्वरीम्

ਕਿਟੀਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 68

तासां नामानि सर्वासां दण्डिन्याः कुंभसंभव / सहस्रनामाध्याये तु वक्ष्यन्ते नाधुना पुनः

ਹੇ ਕੁੰਭਸੰਭਵ! ਦੰਡਿਨੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸਹਸ੍ਰਨਾਮ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਕਹੇ ਜਾਣਗੇ; ਹੁਣ ਨਹੀਂ।

Verse 69

अथ तासां देवतानां कोलास्यानां समीपतः / वाहनं कृष्णसारङ्गो दण्डिन्याः समये स्थितः

ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲਾਸ੍ਯ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਦੰਡਿਨੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਸਾਰ ਮ੍ਰਿਗ ਉਸ ਦਾ ਵਾਹਨ ਬਣ ਕੇ ਖੜਾ ਸੀ।

Verse 70

क्रोशार्धार्द्धायतः शृङ्गे तदर्धार्धायतो मुखे / क्रोशप्रमाणापादश्च सदा चोद्धृतवालधिः

ਉਸਦੇ ਸਿੰਗ ਕ੍ਰੋਸ਼ ਦੇ ਅੱਧ-ਅੱਧ ਮਾਪ ਦੇ ਹਨ, ਮੂੰਹ ਉਸਦਾ ਅੱਧ-ਅੱਧ ਜਿਹਾ; ਪੈਰ ਇੱਕ ਕ੍ਰੋਸ਼ ਮਾਪ ਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੂੰਛ ਸਦਾ ਉੱਚੀ ਚੁੱਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 71

उदरे धवलच्छायो हुङ्कारेण महीयसा / हसन्मारुतवाहस्य हरिणस्य पराक्रमम्

ਉਸਦੇ ਉਦਰ ਉੱਤੇ ਧਵਲ ਛਾਂ ਹੈ; ਮਹਾਨ ਹੁੰਕਾਰ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਹੱਸਦਿਆਂ ਹੱਸਦਿਆਂ, ਹਵਾ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਦੌੜਦੇ ਉਸ ਹਰਣ ਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 72

तस्यैव पर्वणो देशे वर्त्तते वाहनोत्तमम् / किरिचक्ररथेन्द्रस्य स्थितस्तत्रैव पर्वणि

ਉਸੇ ਪਹਾੜੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉੱਤਮ ਵਾਹਨ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਕਿਰਿਚਕ੍ਰ-ਰਥੇਂਦ੍ਰ ਦਾ ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਉਸੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

Verse 73

वर्त्तते मदिरासिंधुर्देवतारूपमास्थिता / माणिक्यगिरिवच्छोणं हस्ते पिशितपिण्डकम्

ਉਥੇ ਮਦਿਰਾ ਦਾ ਸਿੰਧੂ ਦੇਵਤਾ-ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਮਾਣਿਕ੍ਯ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਲਾਲ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਮਾਸ ਦਾ ਪਿੰਡ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ।

Verse 74

दधाना घूर्णमा नाक्षी हेमांभोजस्रगावृता / मदशक्त्या समाश्लिष्टा धृतरक्तसरोजया

ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਜਿਹੀਆਂ ਹਨ; ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੈ; ਮਦ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਆਲਿੰਗਨ ਵਿੱਚ ਬੱਝੀ, ਅਤੇ ਲਾਲ ਕਮਲ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 75

यदायदा भण्डदैत्यः संग्रामे संप्रवर्तते / युद्धस्वेद मनुप्राप्ताः शक्तयः स्युः पिपासिताः

ਜਦੋਂ-ਜਦੋਂ ਭੰਡ ਦੈਤ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਿਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਰਣ-ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 76

तदातदा सुरासिंधुरात्मानं बहुधा क्षिपन् / रणे खेदं देवतानामञ्जसापाकरिष्यति

ਤਦ ਤਦ ਸੁਰਾਸਿੰਧੁ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਟ ਕਰਕੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।

Verse 77

तदप्यद्भुतमे वर्षे भविष्यति न संशयः / तदा श्रोष्यसि संग्रामे कथ्यमानं मया मुदा

ਉਸ ਵਰ੍ਹੇ ਇਹ ਵੀ ਅਦਭੁਤ ਹੋਵੇਗਾ—ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਤਦ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੋ ਕਹਾਂਗਾ, ਤੂੰ ਉਹ ਸੁਣੇਂਗਾ।

Verse 78

तस्यैव पर्वणो ऽधस्तादष्टदिक्ष्वघ एव हि / उपर्यपि कृतावासा हेतुकाद्या दश स्मृताः

ਉਸੇ ਪਰਵਤ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਅੱਠਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਅਘ’ ਹੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਉੱਪਰ ਵੀ ‘ਹੇਤੁਕ’ ਆਦਿ ਦਸ ਜਣ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਐਸਾ ਸਿਮਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 79

महान्तो भैरवश्रेष्ठाः ख्याता विपुलविक्रमाः / उद्दीप्तायुत तेजोभिर्द्दिवा दीपितभानवः

ਉਹ ਮਹਾਨ ਹਨ, ਭੈਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਪਾਰ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ; ਅਣਗਿਣਤ ਜਗਮਗ ਤেজ ਨਾਲ ਉਹ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।

Verse 80

कल्पान्तकाले दण्डिन्या आज्ञया विश्वघस्मराः / अत्युदग्रप्रकृतयो रददष्टौष्ठसंपुटाः

ਕਲਪਾਂਤ ਵੇਲੇ ਦੰਡਿਨੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਗ੍ਰਸਣ ਵਾਲੇ, ਅਤਿ ਉਗ੍ਰ ਸੁਭਾਵ ਦੇ, ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਹੋਠ ਦਬਾਏ ਭਿਆਨਕ ਯੋਧੇ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ।

Verse 81

त्रिशूलाग्रविनिर्भिन्नमहावारिदमण्डलाः / हेतुकस्त्रिपुरारिश्च तृतीयश्चाग्निभैरवः

ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦੇ ਅਗਰ ਨਾਲ ਵਿੱਢੇ ਮਹਾ-ਬੱਦਲ-ਮੰਡਲ ਵਰਗੇ—ਹੇਤੁਕ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਰੀ, ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਅਗਨਿਭੈਰਵ (ਹਨ)।

Verse 82

यमजिह्वैकपादौ च तथा कालकरालकौ / भीमरूपो हाटकेशस्तथैवाचलनामवान्

ਯਮਜਿਹਵਾ ਅਤੇ ਏਕਪਾਦ, ਤਥਾ ਕਾਲਕਰਾਲ; ਭੀਮਰੂਪ, ਹਾਟਕੇਸ਼, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਅਚਲ’ ਨਾਮ ਵਾਲਾ (ਵੀਰ)।

Verse 83

एते दशैव विख्याता दशकोटिभटान्विताः / तस्यैव किरिचक्रस्य वर्तन्ते पर्वसीमनि

ਇਹ ਦਸੇ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਦਸ ਕਰੋੜ ਭਟਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ; ਉਹ ਉਸੇ ਕਿਰਿਚਕ੍ਰ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਸੀਮੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

Verse 84

एवं हि दण्डनाथायाः किरिचक्रस्य देवताः / जृंभिण्याद्यचलेन्द्रान्ताः प्रोक्तास्त्रैलोक्यपावनाः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੰਡਨਾਥਾ ਦੇ ਕਿਰਿਚਕ੍ਰ ਦੇ ਦੇਵਤਾ—ਜ੍ਰੰਭਿਣੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਚਲੇਂਦ੍ਰ ਤੱਕ—ਤ੍ਰੈਲੋਕ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ।

Verse 85

तत्रत्यैर्देवतावृन्दैर्बहवस्तत्र संगरे / दानवा मारयिष्यन्ते पास्यन्ते रक्तवृष्टयः

ਉੱਥੇ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਉਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੇ ਦਾਨਵ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ, ਅਤੇ ਲਹੂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਪੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

Verse 86

इत्थं बहुविधत्राणं पर्वस्थैर्देवतागणैः / किरिचक्रं दण्डनेत्र्या रथरत्नं चचाल ह

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਦੇਵਗਣਾਂ ਨੇ ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ; ਤਦ ਦੰਡਨੇਤ੍ਰੀ ਵੱਲੋਂ ‘ਕਿਰਿਚਕ੍ਰ’ ਨਾਮਕ ਰਥ-ਰਤਨ ਚੱਲ ਪਿਆ।

Verse 87

चक्रराजरथो यत्र तत्र गेयरथोत्तमः / यत्र गेयरथस्तत्र किरिचक्ररथोत्तमः

ਜਿੱਥੇ ਚਕ੍ਰਰਾਜ ਦਾ ਰਥ ਹੁੰਦਾ, ਉੱਥੇ ਗੇਯਰਥ ਹੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ; ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਗੇਯਰਥ ਹੁੰਦਾ, ਉੱਥੇ ਕਿਰਿਚਕ੍ਰ ਦਾ ਰਥ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ।

Verse 88

एतद्रथ त्रयं तत्र त्रैलोक्यमिव जङ्गमम् / शक्तिसेनासहस्रस्यान्तश्चचार तदा शुभम्

ਉੱਥੇ ਉਹ ਤਿੰਨ ਰਥ ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯ ਵਾਂਗ ਸਨ; ਤਦ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸ਼ਕਤੀਸੇਨਾ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ।

Verse 89

मेरुमन्दरविन्ध्यानां समवाय इवाभवत् / महाघोषः प्रववृते शक्तीनां सैन्यमण्डले / चचाल वसुधा सर्वा तच्चक्ररवदारिता

ਉਹ ਮਾਨੋ ਮੇਰੂ, ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਵਿਂਧ੍ਯ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੋ ਗਿਆ; ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸੈਨਿਕ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਘੋਸ਼ ਉਠਿਆ; ਉਸ ਚਕ੍ਰ-ਨਾਦ ਨਾਲ ਚੀਰ ਕੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਉਠੀ।

Verse 90

ललिता चक्रराजाख्या रथनाथस्य कीर्तिताः / षट्सारथय उद्दण्डपाशग्रहणकोविदाः

ਰਥਨਾਥ ਲਈ ‘ਲਲਿਤਾ-ਚਕ੍ਰਰਾਜ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਉਹ ਕੀਰਤਿਤ ਹਨ; ਛੇ ਸਾਰਥੀ ਉੱਦੰਡ ਪਾਸ਼ ਫੜਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਹਨ।

Verse 91

यत्र गेयरथस्तत्र किरिचक्ररथोत्तमम् / इति देवी प्रथमतस्तथा त्रिपुरभैरवी

ਜਿੱਥੇ ਗੇਯਰਥ ਹੈ, ਓਥੇ ਹੀ ਉੱਤਮ ਕਿਰਿਚਕ੍ਰਰਥ ਹੈ—ਇਹ ਦੇਵੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ; ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਭੈਰਵੀ ਨੇ ਵੀ।

Verse 92

संहारभैरवश्चान्यो रक्तयोगिनिवल्लभः / सारसः पञ्चमश्चैव चामुण्डा च तथा परा

ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੰਹਾਰਭੈਰਵ ਹੈ, ਜੋ ਰਕਤਯੋਗਿਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ; ਪੰਜਵਾਂ ਸਾਰਸ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਾਚਾਮੁੰਡਾ ਵੀ।

Verse 93

एतासु देवतास्तत्र रथसारथयः स्मृताः / गेयच क्ररथेन्द्रस्य सारथिस्तु हसंतिका

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਰਥ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਗੇਯਰਥ-ਚਕ੍ਰਰਥੇਂਦ੍ਰ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਹਸੰਤਿਕਾ ਹੈ।

Verse 94

किरिचक्ररथेन्द्रस्य स्तंभिनी सारथिः स्मृता / दशयोजनमुन्नम्रो ललितारथपुङ्गवः

ਕਿਰਿਚਕ੍ਰਰਥੇਂਦ੍ਰ ਦੀ ਸਾਰਥੀ ਸਤੰਭਿਨੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ; ਲਲਿਤਾ ਦਾ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥ ਦਸ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ ਉਠਿਆ ਹੈ।

Verse 95

सप्तयोजनमुच्छ्रायो गीतसक्ररथोत्तमः / षड्योजनसमुन्नम्रो किरिचक्ररथो मुने

ਹੇ ਮੁਨੀ, ਗੀਤਸ਼ਕ੍ਰ ਦਾ ਉਹ ਉੱਤਮ ਰਥ ਸੱਤ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ ਸੀ; ਅਤੇ ਕਿਰੀਚਕ੍ਰ ਦਾ ਰਥ ਛੇ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ ਉੱਠਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

Verse 96

महामुक्तातपत्रं तु दशयोजनविस्तृतम् / वर्तते ललितेशान्या रथ एव न चान्यतः

ਦਸ ਯੋਜਨ ਵਿਸਤਾਰ ਵਾਲਾ ਮਹਾ-ਮੁਕਤਾ ਮਯ ਛਤਰ ਕੇਵਲ ਲਲਿਤੇਸ਼ਾਨੀ ਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਹੀ ਵਿਰਾਜਦਾ ਸੀ, ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ।

Verse 97

तदेव शक्तिसाम्राज्यसूचकं परिकीर्तितम् / सामान्यमातपत्रं तु तथद्वन्द्वेपि वर्तते

ਉਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ-ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਪਰ ਆਮ ਛਤਰ ਤਾਂ ਐਸੇ ਦਵੰਦ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 98

अथ सा ललितेशानी सर्वशक्तिमहेश्वरी / महासाम्राज्यपदवीमारूढा परमेश्वरी

ਤਦ ਉਹ ਲਲਿਤੇਸ਼ਾਨੀ—ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ—ਮਹਾ-ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਪਦਵੀ ਉੱਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ ਹੋਈ।

Verse 99

चचाल भण्डदेत्यस्य क्षयसिद्ध्यभिकाङ्क्षिणी / शब्दायन्ते दिशः सर्वाः कंपते च वसुंधरा

ਭੰਡ ਦੈਤ੍ਯ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਹ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਪਈ; ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਗੂੰਜ ਉਠੀਆਂ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਕੰਬਣ ਲੱਗੀ।

Verse 100

क्षुभ्यन्ति सर्वभूतानि ललितेशाविनिर्गमे / देवदुन्दुभयो नेदुर्निपेतुः पुष्पवृष्टयः

ਲਲਿਤੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਕਟ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਭ ਜੀਵ ਕੰਬ ਉਠੇ; ਦੇਵ-ਦੁੰਦੁਭੀਆਂ ਗੂੰਜੀਆਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ।

Verse 101

विश्वावसुप्रभृतयो गन्धर्वाः सुरगायकाः / तुम्बुरुर्नारदश्चैव साक्षादेव सरस्वती

ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ ਆਦਿ ਦੇਵ-ਗਾਇਕ ਗੰਧਰਵ, ਤੂੰਬੁਰੂ ਅਤੇ ਨਾਰਦ, ਅਤੇ ਸਾਖ਼ਾਤ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸੀ।

Verse 102

जयमङ्गल पद्यानि पठन्तः पटुगीतिभिः / हर्षसंफुल्लवदनाः स्फुरत्पुलकभूषणाः / मुहुर्जयजयेत्येवं स्तुवाना ललितेश्वरीम्

ਉਹ ਨਿਪੁੰਨ ਗਾਇਕੀ ਨਾਲ ਜੈ-ਮੰਗਲ ਦੇ ਪਦ ਪੜ੍ਹਦੇ; ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖਿੜੇ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਚ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੁੜ ਮੁੜ ‘ਜੈ ਜੈ’ ਕਹਿ ਲਲਿਤੇਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਸ্তুਤੀ ਕਰਦੇ ਸਨ।

Verse 103

हर्षेणाढ्या मदोन्मत्ताः प्रनृत्यन्तः पदेपदे / सप्तर्षयो वशिष्ठाद्या ऋग्यजुः सामरूपिभिः

ਹਰਖ ਨਾਲ ਭਰੇ ਤੇ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਹਰ ਕਦਮ ‘ਤੇ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ; ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਆਦਿ ਸਪਤ੍ਰਿਸ਼ੀ ਰਿਗ-ਯਜੁਰ-ਸਾਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ্তুਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

Verse 104

अथर्वरूपैर्मन्त्रैश्च वर्धयन्तो जयश्रियम् / हविषेव महावह्निशिखामत्यन्तपाविनीम्

ਉਹ ਅਥਰਵ-ਰੂਪ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਜੈ-ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਸਨ; ਜਿਵੇਂ ਹਵਿਸ ਨਾਲ ਮਹਾਂ ਅੱਗ ਦੀ ਅਤਿ ਪਵਿੱਤਰ ਲਪਟ ਵਧਦੀ ਹੈ।

Verse 105

आशीर्वादेन महता वर्धयामासुरुत्तमाः / तैः स्तूयमाना ललिता राजमाना रथोत्तमे

ਵੱਡੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਉਹ ਉੱਤਮ ਜਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਸਤੁਤ ਲਲਿਤਾ ਦੇਵੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥ ਉੱਤੇ ਰਾਜਸੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ੋਭਦੀ ਸੀ।

Verse 106

भण्डासुरं विनिर्जेतुमुद्दण्डैः सह सैनिकैः

ਉੱਦੰਡ ਯੋਧਿਆਂ ਅਤੇ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਭੰਡਾਸੁਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿੱਤਣ ਲਈ।