Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 86
श्रीचक्रराजरथ—पर्वस्थदेवतानाम् प्रकाशनम्
Revelation of the Deities Stationed on the Śrīcakra-Rāja-Ratha’s Sections
Devanagari script
इत्थं बहुविधत्राणं पर्वस्थैर्देवतागणैः / किरिचक्रं दण्डनेत्र्या रथरत्नं चचाल ह
Transliteration
itthaṃ bahuvidhatrāṇaṃ parvasthairdevatāgaṇaiḥ / kiricakraṃ daṇḍanetryā ratharatnaṃ cacāla ha
Translation
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਦੇਵਗਣਾਂ ਨੇ ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ; ਤਦ ਦੰਡਨੇਤ੍ਰੀ ਵੱਲੋਂ ‘ਕਿਰਿਚਕ੍ਰ’ ਨਾਮਕ ਰਥ-ਰਤਨ ਚੱਲ ਪਿਆ।
Word by Word
इत्थम्thus
इत्थम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइत्थम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण — Indeclinable; adverb of manner
बहुविधत्राणम्manifold protection/rescue
बहुविधत्राणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबहु-विध-त्राण (प्रातिपदिक; बहु + विध + त्राण)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन — Neuter, Accusative (2nd), Singular
पर्वस्थैःby those stationed on the joints/segments (parvas)
पर्वस्थैः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootपर्व-स्थ (प्रातिपदिक; पर्व + स्थ)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; विशेषण (देवतागणैः) — Masculine, Instrumental (3rd), Plural
देवतागणैःby groups of deities
देवतागणैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootदेवता-गण (प्रातिपदिक; देवता + गण)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन — Masculine, Instrumental (3rd), Plural
किरिचक्रम्the Kiri-cakra (name of a wheel/discus)
किरिचक्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिरि-चक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन — Neuter, Accusative (2nd), Singular
दण्डनेत्र्याby Daṇḍanetrī (name/epithet)
दण्डनेत्र्या:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootदण्ड-नेत्री (प्रातिपदिक; दण्ड + नेत्री)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन — Feminine, Instrumental (3rd), Singular
रथरत्नम्the jewel-like chariot / chariot-gem
रथरत्नम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरथ-रत्न (प्रातिपदिक; रथ + रत्न)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन — Neuter, Accusative (2nd), Singular
चचालmoved/shook
चचाल:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootचल् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद — Perfect, 3rd person, Singular, Parasmaipada
हindeed
ह:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle) — Indeclinable; particle