मूकमूषा पूतिकिट्टः करटुकमुखं नाली संदंशो जोङ्गनी सुवर्चिकालवणं तदेव सुवर्णमित्यपसारणमार्गाः ॥ कZ_०२.१४.२३ ॥
mūkamūṣā pūtikiṭṭaḥ karaṭukamukhaṃ nālī saṃdaṃśo joṅganī suvarcikālavaṇaṃ tadeva suvarṇam ity apasāraṇamārgāḥ
‘ਮੂਕ ਮੂਸ਼ਾ’ (ਮੂੰਹ/ਛੇਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕ੍ਰੂਸਿਬਲ), ਬਦਬੂਦਾਰ ਕਿੱਟ/ਮੈਲਾ ਸਲੈਗ, ‘ਕਰਟੁਕਮੁਖ’ (ਲੁਕਵੇਂ ਨਿਕਾਸ ਵਾਲਾ ‘ਸੂੰਡ-ਮੂੰਹ’ ਯੰਤਰ), ਨਲੀ (ਟਿਊਬ), ਸੰਦੰਸ਼ (ਚਿਮਟਾ/ਟਾਂਗਸ), ਜੋੰਗਨੀ (ਸਾਈਫਨ ਵਰਗਾ ਸਾਧਨ), ਅਤੇ ‘ਸੁਵਰਚਿਕਾ’ ਲੂਣ—ਇਹ ਉਹ ਤਰੀਕੇ/ਰਾਹ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ‘ਇਹੀ ਤਾਂ ਸੋਨਾ ਹੈ’ ਕਹਿ ਕੇ (ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ) ਸੋਨਾ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੱਢ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
A catalog of practical tools/chemical aids used to secretly draw off precious metal during refining/handling while outwardly claiming the output is unchanged.
To equip supervisors with a checklist of red-flags and inspection targets in state workshops (mint/refinery), reducing leakage of revenue-grade metals.