पर्वतानामभिज्ञातोद्देशानां बिलगुहोपत्यकालयनगूढखातेष्वन्तः प्रस्यन्दिनो जम्बूचूततालफलपक्वहरिद्राभेदगुडहरितालमनःशिलाक्षौद्रहिङ्गुलुकपुण्डरीकशुकमयूरपत्त्रवर्णाः सवर्णोदकौषधिपर्यन्ताश्चिक्कणा विशदा भारिकाश्च रसाः काञ्चनिकाः ॥ कZ_०२.१२.०२ ॥
parvatānām abhijñātoddeśānāṃ bilaguhopatyakālayanagūḍhakhāteṣv antaḥ prasyandino jambūcūtatālaphalapakvaharidrābhedaguḍaharitālamanaḥśilākṣaudrahiṅgulukapuṇḍarīkaśukamayūrapattravarṇāḥ savarṇodakauṣadhiparyantāś cikkaṇā viśadā bhārikāś ca rasāḥ kāñcanikāḥ
ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ—ਬਿਲਾਂ, ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ, ਘਾਟੀਆਂ, ਆਸਰਿਆਂ ਅਤੇ ਲੁਕਵੇਂ ਖੱਡਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ—ਜੰਬੂ, ਅੰਬ ਅਤੇ ਤਾੜ-ਫਲ, ਪੱਕੀ ਹਲਦੀ, ਗੁੜ, ਹਰਿਤਾਲ, ਮਨਹਸ਼ਿਲਾ, ਸ਼ਹਿਦ, ਹਿੰਗੁਲ, ਚਿੱਟਾ ਕਮਲ, ਤੋਤਾ ਜਾਂ ਮੋਰ-ਪੰਖ ਵਰਗੇ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਰਿਸਦੇ ਖਨਿਜ-ਰਸ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬੂਟੀਆਂ ਵੀ ਉਸੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਚਿਕਣੇ, ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸੋਨੇ-ਧਾਰੀ (ਸੋਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ) ਸ੍ਰਾਵ ਹਨ।
It provides a standardized field checklist for state prospectors, improving consistency, reducing false claims, and guiding where to deploy labour and security.