Adhyaya 219

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे राजाभिषेको नाम अष्टादशाधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथोनविंशाधिकद्विशततमो ऽध्यायः अभिषेकमन्त्राः पुष्कर उवाच राजदेवाद्यभिषेकमन्त्रान्वक्ष्ये ऽघमर्दनान् कुम्भात् कुशोदकैः सिञ्चेत्तेन सर्वं हि सिद्ध्यति

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਗਨੀ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ‘ਰਾਜਾਭਿਸੇਕ’ ਨਾਮਕ 218ਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ 219ਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ‘ਅਭਿਸੇਕ ਮੰਤ੍ਰ’ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਮੈਂ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਾਪ-ਨਾਸਕ ਅਭਿਸੇਕ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਾਂਗਾ। ਕੁਸ਼ਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਜਲ ਘੜੇ ਤੋਂ ਛਿੜਕੋ; ਇਸ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਸਫਲ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 2

सुरास्त्वामभिषिञ्चन्तु ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः वासुदेवः सङ्कर्षणः प्रद्युम्नश्चानिरुद्धकः

ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ; ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ, ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਤੇ ਅਨਿਰੁੱਧ—ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਤੈਨੂੰ ਅਭਿਸੇਕ ਕਰਨ।

Verse 3

भवन्तु विजयायैते इन्द्राद्या दशदिग्गताः रुद्रो धर्मो मनुर्दक्षो रुचिः श्रद्धा च सर्वदा

ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਦੇਵਤਾ (ਸਾਡੇ/ਤੇਰੇ) ਵਿਜੈ ਲਈ ਹੋਣ। ਰੁਦ੍ਰ, ਧਰਮ, ਮਨੁ, ਦਕ੍ਸ਼, ਰੁਚਿ ਅਤੇ ਸ਼ਰੱਧਾ ਵੀ ਸਦਾ (ਵਿਜੈਦਾਇਕ) ਰਹਿਣ।

Verse 4

भृगुरत्रिर्वसिष्ठश् च सनकश् च सनन्दनः सनत्कुमारो ऽङ्गिराश् च पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः

ਭ੍ਰਿਗੁ, ਅਤ੍ਰਿ ਅਤੇ ਵਸਿਸ਼ਠ; ਅਤੇ ਸਨਕ ਤੇ ਸਨੰਦਨ; ਸਨਤਕੁਮਾਰ; ਅੰਗਿਰਾ; ਅਤੇ ਪੁਲਸਤ੍ਯ, ਪੁਲਹ ਤੇ ਕ੍ਰਤੁ—ਇਹ ਪੂਜਨੀਯ ਰਿਸ਼ੀ (ਅਭਿਸੇਕ ਵਿੱਚ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ)।

Verse 5

मरीचिः कश्यपः पान्तु प्रजेशाः पृथिवीपतिः प्रभासुरा वहिर्षद अग्निष्वात्ताश् च पान्तु ते

ਮਰੀਚੀ ਅਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਗਣ ਅਤੇ ਪૃਥਵੀਪਤੀ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਪ੍ਰਭਾਸੁਰ, ਵਹਿਰ੍ਸ਼ਦ ਅਤੇ ਅਗ੍ਨਿਸ੍ਵਾਤ੍ਤ (ਪਿਤ੍ਰਗਣ) ਵੀ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

Verse 6

क्रव्यादाश्चोपहूताश् च आज्यपाश् च सुकालिनः अग्निभिश्चाभिषिञ्चन्तु लक्ष्म्याद्या धर्मवल्लभाः

ਕ੍ਰਵਯਾਦ, ਉਪਹੂਤ, ਆਜਯਪਾ ਅਤੇ ਸੁਕਾਲਿਨ ਅਗਨੀਆਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਗਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ; ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪਿਆਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ।

Verse 7

आदित्याद्याः कश्यपस्य बहुपुत्रस्य वल्लभाः कृशाश्वस्याग्निपुत्रस्य भार्याश्चारिष्ठनेमिनः

ਆਦਿਤਿਯ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵੀਆਂ, ਬਹੁ-ਪੁੱਤਰ ਕਸ਼ਯਪ ਦੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਗਨੀ-ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਅਤੇ ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵੀ ਹਨ।

Verse 8

अश्विन्याद्याश् च चन्द्रस्य पुलहस्य तथा प्रियाः भूता च कपिशा दंष्ट्री सुरसा सरमा दनुः

ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੰਦਰਮਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਲਹ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਆਰੇ ਹਨ। (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ:) ਭੂਤਾ, ਕਪਿਸ਼ਾ, ਦੰਸ਼ਟਰੀ, ਸੁਰਸਾ, ਸਰਮਾ ਅਤੇ ਦਨੁ।

Verse 9

श्येनी भासी तथा क्रौञ्ची धृतराष्ट्री शुकी तथा पत्न्यस्त्वामभिषिञ्चन्तु अरुणश्चार्कसारथिः

ਸ਼ਯੇਨੀ, ਭਾਸੀ, ਕ੍ਰੌਂਚੀ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕੀ—ਇਹ ਪਤਨੀਆਂ ਤੁਹਾਡਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ; ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਅਰੁਣ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ।

Verse 10

आयतिर् नियतीरात्रिर् निद्रा लोकस्थितौ स्थिताः उमा मेना शची पान्तु धूमोर् नानिरृतिर्जये

ਆਯਤੀ, ਨਿਯਤੀ, ਰਾਤਰੀ ਅਤੇ ਨਿਦ੍ਰਾ—ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ—ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਉਮਾ, ਮੇਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ਚੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਧੂਮੋਰਣਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ (ਮੇਰੇ 'ਤੇ) ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਾ ਕਰਨ।

Verse 11

गौरी शिवा च ऋद्धिश् च वेला चैव नड्वला अशिक्नी च तथा ज्योत्स्ना देवपत्न्यो वनस्पतिः

ਗੌਰੀ, ਸ਼ਿਵਾ ਅਤੇ ਰਿੱਧੀ; ਨਾਲ ਹੀ ਵੇਲਾ ਅਤੇ ਨਡ੍ਵਲਾ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸ਼ਿਕਨੀ ਅਤੇ ਜ੍ਯੋਤ੍ਸਨਾ—ਇਹ ਦੇਵ-ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ‘ਵਨਸਪਤੀ’ (ਵਨਸਪਤੀਆਂ ਦਾ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤਾ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 12

महाकल्पश् च कल्पश् च मन्वन्तरयुगानि च देवपुत्रस्येति ज पुलस्त्यस्येति ग , घ , ज च असिता चेति ङ संवत्सराणि वर्षाणि पान्तु त्वामयनद्वयं

ਮਹਾਕਲਪ ਅਤੇ ਕਲਪ, ਮਨਵੰਤਰ ਅਤੇ ਯੁਗ; ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਵਤਸਰ, ਵਰ੍ਹੇ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਅਯਨ—ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। (ਕੁਝ ਪਾਠਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਦੇਵਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ’, ‘ਪੁਲਸਤ੍ਯਸ੍ਯ’ ਅਤੇ ‘ਅਸਿਤਾ’ ਆਦਿ ਭੇਦ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।)

Verse 13

ऋतवश् च तथा मासा पक्षा रात्र्यहनी तथा सन्ध्यातिथिमुहूर्ताच्च कालस्यावयवाकृतिः

ਰਿਤੂਆਂ, ਮਹੀਨੇ, ਪੱਖ, ਰਾਤ ਅਤੇ ਦਿਨ; ਅਤੇ ਸੰਧਿਆ, ਤਿਥੀ ਤੇ ਮੁਹੂਰਤ—ਇਹ ਸਭ ਕਾਲ ਦੀ ਅਵਯਵ-ਰਚਨਾ ਹਨ।

Verse 14

सूर्याद्याश् च ग्रहाः पान्तु मनुः स्वायम्भुवादिकः स्वायम्भुवः स्वारोचिष औत्तमिस्तामसो मनुः

ਸੂਰਜ ਆਦਿ ਗ੍ਰਹਿ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਅਤੇ ਸ੍ਵਾਯੰਭੁਵ ਆਦਿ ਮਨੂ—ਅਰਥਾਤ ਸ੍ਵਾਯੰਭੁਵ, ਸ੍ਵਾਰੋਚਿਸ਼, ਔੱਤਮੀ ਅਤੇ ਤਾਮਸ ਮਨੂ—(ਵੀ) ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

Verse 15

रैवतश्चाक्षुषः षष्ठो वैवस्वत इहेरितः सावर्णो ब्रह्मपुत्रश् च धर्मपुत्रश् च रुद्रजः

ਰੈਵਤ ਅਤੇ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁਸ਼ (ਮਨੂ) ਅਤੇ ਛੇਵਾਂ ਕ੍ਰਮ; ਇੱਥੇ ਵੈਵਸ੍ਵਤ (ਵਰਤਮਾਨ ਮਨੂ) ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਵਰ੍ਣ, ਬ੍ਰਹਮਪੁਤ੍ਰ, ਧਰਮਪੁਤ੍ਰ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰਜ (ਮਨੂ) ਹਨ।

Verse 16

दक्षजो रौच्यभौत्यौ च मनवस्तु चतुर्दश विश्वभुक् च विपश्चिच्च सुचित्तिश् च शिखी विभुः

ਦਕਸ਼ਜ, ਰੌਚਯ ਅਤੇ ਭੌਤਯ - ਇਹ ਚੌਦਾਂ ਮਨੂ ਹਨ; ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਭੁਕ, ਵਿਪਸ਼ਚਿਤ, ਸੁਚਿੱਤੀ, ਸ਼ਿਖੀ ਅਤੇ ਵਿਭੁ।

Verse 17

मनोजवस्तथौजस्वी बलिरद्भुतशान्तयः वृषश् च ऋतधामा च दिवस्पृक् कविरिन्द्रकः

ਮਨੋਜਵ, ਓਜਸਵੀ, ਬਲੀ, ਅਦਭੁਤ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਵ੍ਰਿਸ਼, ਰਿਤਧਾਮਾ, ਦਿਵਸਪ੍ਰਿਕ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰਕ।

Verse 18

रेवन्तश् च कुमारश् च तथा वत्सविनायकः

ਰੇਵੰਤ, ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਵਤਸਵਿਨਾਇਕ।

Verse 19

वीरभद्रश् च नन्दी च विश्वकर्मा पुरोजवः अप्_२१९०१८च्बेते त्वामभिषिञ्चन्तु सुरमुख्याः समागताः नासत्यौ देवभिषजौ ध्रुवाद्या वसवो ऽष्ट च

ਵੀਰਭੱਦਰ, ਨੰਦੀ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ, ਪੁਰੋਜਵ, ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਧਰੁਵ ਆਦਿ ਅੱਠ ਵਸੂ ਤੁਹਾਡਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ।

Verse 20

दश चाङ्गिरसो वेदास्त्वाभिषिञ्चन्तु सिद्धये आत्मा ह्य् आयुर्मनो दक्षो मदः प्राणस्तथैव च

ਦਸ ਆਂਗਿਰਸ ਵੇਦ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਤੁਹਾਡਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ। ਆਤਮਾ, ਆਯੂ, ਮਨ, ਦਕਸ਼ਤਾ, ਮਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣ (ਵੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ)।

Verse 21

हविष्मांश् च गरिष्ठश् च ऋतः सत्यश् च पान्तु वः क्रतुर्दक्षो वसुः सत्यः कालकामो धुरिर्जये

ਹਵਿਸ਼ਮਾਨ ਅਤੇ ਗਰਿਸ਼ਠ, ਅਤੇ ਰਿਤ ਤੇ ਸਤ੍ਯ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਅਤੇ ਕ੍ਰਤੁ, ਦਕ੍ਸ਼, ਵਸੁ, ਸਤ੍ਯ, ਕਾਲਕਾਮ ਤੇ ਧੁਰੀ ਯੁੱਧ-ਵਿਜੈ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਚਾਉਣ।

Verse 22

पुरूरवा माद्रवाश् च विश्वेदेवाश् च रोचनः अङ्गारकाद्याः सूर्यस्त्वान्निरृतिश् च तथा यमः

ਪੁਰੂਰਵਾ, ਮਾਦ੍ਰਵ, ਵਿਸ਼੍ਵੇਦੇਵ ਅਤੇ ਰੋਚਨ; ਅਤੇ ਅੰਗਾਰਕ ਆਦਿ ਗ੍ਰਹ-ਦੇਵ, ਸੂਰਜ, ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਯਮ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ/ਆਹ੍ਵਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 23

अजैकपादहिर्व्रध्रो धूमकेतुश् च रुद्रजाः रुद्रका इति ग , घ , ङ , ञ च भरतश् च तथा मृत्युः कापालिरथ किङ्किणिः

ਅਜੈਕਪਾਦ, ਅਹਿਰਬੁਧਨ੍ਯ, ਧੂਮਕੇਤੁ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰਜ ਗਣ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ; ਅਤੇ ‘ਰੁਦ੍ਰਕ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਗ, ਘ, ਙ, ਞ ਵਰਗ ਵਾਲੇ; ਨਾਲ ਹੀ ਭਰਤ, ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ, ਕਾਪਾਲੀ ਅਤੇ ਕਿੰਕਿਣੀ ਵੀ।

Verse 24

भवनो भावनः पान्तु स्वजन्यः स्वजनस् तथा क्रतुश्रवाश् च मूर्धा च याजनो ऽभ्युशनास् तथा

ਭਵਨ ਅਤੇ ਭਾਵਨ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ੍ਵਜਨ੍ਯ ਅਤੇ ਸ੍ਵਜਨ; ਅਤੇ ਕ੍ਰਤੁਸ਼੍ਰਵਾ, ਮੂਰਧਾ, ਯਾਜਨ ਅਤੇ ਅਭ੍ਯੁਸ਼ਨਾ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

Verse 25

प्रसवश्चाव्ययश् चैव दक्षश् च भृगवः सुराः मनो ऽनुमन्ता प्राणश् च नवोपानश् च वीर्यवान्

ਪ੍ਰਸਵ ਅਤੇ ਅਵ੍ਯਯ, ਅਤੇ ਦਕ੍ਸ਼, ਭ੍ਰਿਗੁਗਣ ਤੇ ਦੇਵਤਾ; ਅੰਦਰਲੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਨ, ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਨਵੋਪਾਨ—ਇਹ ਸਭ ਬਲਵਾਨ ਹਨ।

Verse 26

वीतिहोत्रो नयः साध्यो हंसो नारायणो ऽवतु विभुश् चैव प्रभुश् चैव देवश्रेष्ठा जगद्धिताः

ਵੀਤਿਹੋਤਰ, ਨਯ, ਸਾਧਯ, ਹੰਸ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਭੂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ—ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਹਨ—ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ।

Verse 27

धाता मित्रो ऽर्यमा पूषा शक्रो ऽथ वरुणो भगः त्वष्टा विवस्वान् सविता विष्णुर्द्वादश भास्कराः

ਧਾਤਾ, ਮਿੱਤਰ, ਅਰਯਮਾ, ਪੂਸ਼ਾ, ਸ਼ੱਕਰ, ਵਰੁਣ, ਭਗ, ਤਵਸ਼ਟਾ, ਵਿਵਸਵਾਨ, ਸਵਿਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ—ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਭਾਸਕਰ (ਸੂਰਜ ਦੇ ਰੂਪ) ਹਨ।

Verse 28

एकज्योतिश् च द्विज्योतिस्त्रिश् चतुर्ज्योतिरेव च एकशक्रो द्विशक्रश् च त्रिशक्रश् च महाबलः

ਉਹ ਇੱਕ-ਜਯੋਤੀ, ਦੋ-ਜਯੋਤੀ, ਤਿੰਨ-ਜਯੋਤੀ ਅਤੇ ਚਾਰ-ਜਯੋਤੀ ਸਰੂਪ ਹਨ। ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਇੱਕ-ਸ਼ੱਕਰ, ਦੋ-ਸ਼ੱਕਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ-ਸ਼ੱਕਰ ਵੀ ਹਨ।

Verse 29

इन्द्रश् च मेत्यादिशतु ततः प्रतिमकृत्तथा मितश् च सम्मितश् चैव अमितश् च महाबलः

ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਨੇ 'ਆਓ' ਕਹਿ ਕੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤਿਮਾਕ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਵੀ। (ਉੱਥੇ) ਮਿਤ, ਸੰਮਿਤ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਅਮਿਤ ਵੀ ਸਨ।

Verse 30

ऋतजित् सत्यजिच्चैव सुषेणः सेनजित्तथा अतिमित्रो ऽनुमित्रश् च पुरुमित्रो ऽपराजितः

ਅਤੇ (ਉੱਥੇ) ਰਿਤਜਿਤ, ਸਤਯਜਿਤ, ਸੁਸ਼ੇਣ, ਅਤੇ ਸੇਨਜਿਤ; (ਨਾਲ ਹੀ) ਅਤਿਮਿੱਤਰ, ਅਨੁਮਿੱਤਰ, ਪੁਰੁਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਅਪਰਾਜਿਤ ਵੀ ਸਨ।

Verse 31

ऋतश् च ऋतवाग् धाता विधाता धारणो ध्रुवः विधारणो महातेजा वासवस्य परः सखा

ਉਹ ਋ਤ (ਬ੍ਰਹਿਮਾਂਡੀ ਕ੍ਰਮ) ਅਤੇ ਋ਤਵਾਕ् (਋ਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸੱਚੀ ਬਾਣੀ) ਹੈ; ਧਾਤਾ ਅਤੇ ਵਿਧਾਤਾ ਹੈ; ਧਾਰਣਹਾਰ, ਧ੍ਰੁਵ (ਅਡੋਲ) ਹੈ; ਸਰਵਾਧਾਰ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਵਾਸਵ (ਇੰਦਰ) ਦਾ ਪਰਮ ਮਿੱਤਰ ਹੈ।

Verse 32

ईदृक्षश्चाप्यदृक्षश् च एतादृगमिताशनः क्रीडितश् च सदृक्षश् च सरभश् च महातपाः

‘ਈਦ੍ਰਕ੍ਸ਼’ (ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ) ਅਤੇ ‘ਅਦ੍ਰਕ੍ਸ਼’ (ਅਦ੍ਰਿਸ਼) ਵੀ; ‘ਏਤਾਦ੍ਰਕ੍’ ਅਤੇ ‘ਅਮਿਤਾਸ਼ਨ’ (ਨਿਯਮਿਤ/ਮਿਤਾਹਾਰੀ); ‘ਕ੍ਰੀਡਿਤ’ (ਖੇਡ-ਸੁਭਾਉ); ‘ਸਦ੍ਰਕ੍ਸ਼’ (ਸਮਰੂਪ); ‘ਸਰਭ’; ਅਤੇ ‘ਮਹਾਤਪਾ’—ਇਹ ਉਪਾਧੀਆਂ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 33

सुजनस्तथेति ख , घ च विश्वात्मेति ङ ईदृक्षश्चान्यदृक्षश्चेति छ धर्ता धुर्यो धुरिर्भीम अभिमुक्तः क्षपात्सह धृतिर्वसुरनाधृष्यो रामः कामो जयो विराट्

ਉਹ ਸੁਜਨ ਹੈ; ‘ਤਥਾ’ (ਇਉਂ ਹੀ) ਹੈ; ਵਿਸ਼ਵਾਤਮਾ ਹੈ; ਈਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ ਅਤੇ ਅਨ੍ਯਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ ਹੈ; ਧਰਤਾ, ਧੁਰ੍ਯ (ਭਾਰ ਢੋਣ ਯੋਗ), ਧੁਰੀ (ਆਧਾਰ), ਭੀਮ ਹੈ; ਅਭਿਮੁਕਤ, ਕ੍ਸ਼ਪਾਤ੍ਸਹ (ਰਾਤ/ਖ਼ਯ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਵਾਲਾ) ਹੈ; ਧ੍ਰਿਤੀ, ਵਸੁ, ਅਨਾਧ੍ਰਿਸ਼੍ਯ ਹੈ; ਅਤੇ ਰਾਮ, ਕਾਮ, ਜਯ, ਵਿਹਰਾਟ ਹੈ।

Verse 34

देवा एकोनपञ्चाशन्मरुतस्त्वामवन्तु ते चित्राङ्गदश्चित्ररथः चित्रसेनश् च वै कलिः

ਉਨੰਜਾਹ ਮਰੁਤ ਦੇਵਤੇ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦ, ਚਿਤ੍ਰਰਥ, ਚਿਤ੍ਰਸੇਨ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਕਲੀ ਵੀ ਤੇਰਾ ਸੰਰਖਣ ਕਰਨ।

Verse 35

उर्णायुरुग्रसेनश् च धृतराष्ट्रश् च नन्दकः हाहा हूहूर्नारदश् च विश्वावसुश् च तुम्बुरुः

ਉਰਨਾਯੁ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਨੰਦਕ; ਅਤੇ ਹਾਹਾ, ਹੂਹੂ, ਨਾਰਦ, ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ, ਤੁੰਬੁਰੂ—(ਇਹ ਨਾਮ ਵੀ) ਹਨ।

Verse 36

एते त्वामभिषिञ्चन्तु गन्धर्वा विजयाय ते पान्तु ते कुरुपा मुख्या दिव्याश्चाप्सरसाङ्गणाः

ਇਹ ਗੰਧਰਵ ਤੇਰੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਤੇਰਾ ਅਭਿਸੇਕ ਕਰਨ; ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੁਰੁਪਾ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗਣ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

Verse 37

अनवद्या सुकेशी च मेनकाः सह जन्यया क्रतुस्थला घृताची च विश्वाची पुञ्जिकस्थला

ਅਨਵਦ੍ਯਾ ਅਤੇ ਸੁਕੇਸ਼ੀ; ਜਨ੍ਯਾ ਸਮੇਤ ਮੇਨਕਾ; ਕ੍ਰਤੁਸ੍ਥਲਾ; ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ; ਵਿਸ਼੍ਵਾਚੀ; ਅਤੇ ਪੁੰਜਿਕਸ੍ਥਲਾ—ਇਹ (ਇੱਥੇ) ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।

Verse 38

प्रम्लोचा चोर्वशी रम्भा पञ्चचूडा तिलोत्तमा चित्रलेखा लक्ष्मणा च पुण्डरीका च वारुणी

ਪ੍ਰਮ੍ਲੋਚਾ, ਊਰਵਸ਼ੀ, ਰੰਭਾ, ਪੰਚਚੂੜਾ, ਤਿਲੋੱਤਮਾ, ਚਿਤ੍ਰਲੇਖਾ, ਲਕ੍ਸ਼ਮਣਾ, ਪੁੰਡਰੀਕਾ ਅਤੇ ਵਾਰੁਣੀ—ਇਹ (ਉੱਲੇਖਿਤ) ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਹਨ।

Verse 39

प्रह्लादो विरोचनो ऽथ बलिर्वाणो ऽथ तत्सुताः एते चान्ये ऽभिषिञ्चन्तु दानवा राक्षसास् तथा

ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਵਿਰੋਚਨ, ਬਲੀ, ਵਾਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ—ਅਤੇ ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਦਾਨਵ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਖਸ਼ਸ ਵੀ ਅਭਿਸੇਕ ਰਾਹੀਂ (ਇਸ) ਸੰਸਕਾਰ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ।

Verse 40

हेतिश् चैव प्रहेतिश् च विद्युत्स्फुर्जथुरग्रकाः यक्षः सिद्धार्मकः पातु माणिभद्रश् च नन्दनः

ਹੇਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਹੇਤੀ, ਵਿਦ੍ਯੁਤ, ਸ੍ਫੁਰ੍ਜਥੁ ਅਤੇ ਅਗ੍ਰਕ—ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਯਕ੍ਸ਼ ਸਿੱਧਾਰ੍ਮਕ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਮਾਣਿਭਦ੍ਰ ਤੇ ਨੰਦਨ ਵੀ (ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ)।

Verse 41

पिङ्गाक्षो द्युतिमांश् चैव पुष्पवन्तो जयावहः शङ्खः पद्मश् च मकरः कच्छपश् च निधिर्जये

ਜਿੱਤ ਲਈ ਪਿੰਗਾਕਸ਼, ਦਯੁਤੀਮਾਨ, ਪੁਸ਼ਪਵੰਤ, ਜਯਾਵਹ, ਸ਼ੰਖ, ਪਦਮ, ਮਕਰ, ਕੱਛਪ ਅਤੇ ਨਿਧੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 42

पिशाचा ऊर्ध्वकेशाद्या भूता भूम्यादिवासिनः महाकालं पुरस्कृत्य नरसिंहञ्च मातरः

ਊਰਧਵਕੇਸ਼ ਆਦਿ ਪਿਸ਼ਾਚ, ਧਰਤੀ ਆਦਿ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਭੂਤ, ਮਹਾਕਾਲ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਨਰਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤ੍ਰਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣ।

Verse 43

अभिमुक्तः क्षमासहेति ङ अनाधृष्त इति ग , घ ,ञ च सह कन्ययेति ज गुहः स्कन्दो विशाखस्त्वान्नैगमेयो ऽभिषिञ्चतु डाकिन्यो याश् च योगिन्यः खेचरा भूचराश् च याः

'ਙ' ਅਭਿਮੁਕਤ ਦੇ ਨਾਲ, 'ਗ, ਘ, ਞ' ਅਨਾਧ੍ਰਿਸ਼ਟ ਦੇ ਨਾਲ, 'ਜ' ਸਹਕਨਿਆ ਦੇ ਨਾਲ। ਗੁਹ, ਸਕੰਦ, ਵਿਸ਼ਾਖ ਅਤੇ ਨੈਗਮੇਯ ਤੁਹਾਡਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ। ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਡਾਕਿਨੀਆਂ ਅਤੇ ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

Verse 44

गरुडश्चारुणः पान्तु सम्पातिप्रमुखाः खगाः अनन्ताद्या महानागाः शेषवासुकितक्षकाः

ਗਰੁੜ ਅਤੇ ਅਰੁਣ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਸੰਪਾਤੀ ਆਦਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੰਛੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਅਨੰਤ ਆਦਿ ਮਹਾਨਾਗ, ਸ਼ੇਸ਼, ਵਾਸੁਕੀ ਅਤੇ ਤਕਸ਼ਕ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

Verse 45

ऐरावतो महापद्मः कम्बलाश्वतरावुभौ शङ्खः कर्कोटकश् चैव धृतराष्ट्रो धनञ्जयः

ਐਰਾਵਤ, ਮਹਾਪਦਮ, ਕੰਬਲ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਤਰ, ਸ਼ੰਖ, ਕਰਕੋਟਕ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ - ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਾਗ ਹਨ।

Verse 46

कुमुदैर् आवणौ पद्मः पुष्पदन्तो ऽथ वामनः सुप्रतीको ऽञ्जनो नागाः पान्तु त्वां सर्वतः सदा

ਕੁਮੁਦ ਅਤੇ ਆਵਣ ਸਮੇਤ ਪਦਮ, ਪੁਸ਼ਪਦੰਤ, ਵਾਮਨ, ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਅਤੇ ਅੰਜਨ—ਇਹ ਨਾਗ ਸਦਾ ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

Verse 47

पैतामहस् तथा हंसो वृषभः शङ्करस्य च दुर्गासिंहश् च पान्तु त्वां यमस्य महिषस् तथा

ਪਿਤਾਮਹ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਦਾ ਹੰਸ, ਸ਼ੰਕਰ (ਸ਼ਿਵ) ਦਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਯਮ ਦਾ ਮਹਿਸ਼—ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

Verse 48

उच्चैःश्रवाश्चाश्वपतिस् तथा धन्वन्तरिः सदा कौस्तुभः शङ्कराजश् च वज्रं शूलञ्च चक्रकं

ਉੱਚੈಃਸ਼੍ਰਵਾ ਅਸ਼ਵਪਤੀ, ਧਨਵੰਤਰੀ; ਸਦਾ ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ; ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰਾਜ; ਨਾਲ ਹੀ ਵਜ੍ਰ, ਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਚੱਕਰ (ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਉਲੇਖ ਹਨ)।

Verse 49

नन्दको ऽस्त्राणि रक्षन्तु धर्मश् च व्यवसायकः चित्रगुप्तश् च दण्डश् च पिङ्गलो मृत्युकालकौ

ਨੰਦਕ ਖੜਗ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਧਰਮ—ਸਦਾਚਾਰ ਦਾ ਧਾਰਕ—ਮੇਰੇ ਸੰਕਲਪ ਤੇ ਉੱਦਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਅਤੇ ਦੰਡ, ਅਤੇ ਪਿੰਗਲ ਤੇ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ-ਕਾਲ ਵੀ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

Verse 50

बालखिल्यादिमुनयो व्यासवाल्मीकिमुख्यकाः पृथुर्दिलीपो भरतो दुष्यन्तः शक्रजिद्वली

ਬਾਲਖਿਲ੍ਯ ਆਦਿ ਮੁਨੀ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਸ ਅਤੇ ਵਾਲਮੀਕੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ—ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਪૃਥੁ, ਦਿਲੀਪ, ਭਰਤ, ਦੁਸ਼ਯੰਤ, ਸ਼ਕ੍ਰਜਿਤ ਅਤੇ ਬਲੀ—ਇਹ ਸਭ ਕੀਰਤਿਤ ਆਦਰਸ਼ ਹਨ।

Verse 51

मल्लः ककुत्स्थश्चानेन युवनाश्वो जयद्रथः मान्धाता मुचुकुन्दश् च पान्तु त्वाञ्च पुरूरवाः

ਮੱਲ, ਕਕੁਤ્સਥ, ਆਨੇਨ, ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ, ਜਯਦ੍ਰਥ, ਮਾਂਧਾਤਾ ਅਤੇ ਮੁਚੁਕੁੰਦ—ਅਤੇ ਪੁਰੂਰਵਾ—ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

Verse 52

वास्तुदेवाः पञ्चविंशत्तत्त्वानि विजयाय ते रुक्मभौमः शिलाभौमः पतालो नीलमूर्तिकः

ਇਹ ਵਾਸਤੁ-ਦੇਵਤਾ—ਪੱਚੀ ਤੱਤ—ਤੁਹਾਡੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਆਹਵਾਨਿਤ ਹਨ: ਰੁਕਮਭੌਮ, ਸ਼ਿਲਾਭੌਮ, ਪਾਤਾਲ ਅਤੇ ਨੀਲਮੂਰਤਿਕ।

Verse 53

शत्रुजिद्वलो इति क , ख च नीलमृत्तिक इति ख , घ , छ , ज , ञ , ट च नीलमूर्धज इति ङ पीतरक्तः क्षितिश् चैव श्वेतभौमो रसातलं भूल्लोको ऽथ भुवर्मुख्या जम्वूद्वीपादयः श्रिये

“ਸ਼ਤ੍ਰੁਜਿਦਵਲ” ਕ ਅਤੇ ਖ ਪਾਠਾਂ ਅਨੁਸਾਰ; “ਨੀਲਮ੍ਰਿੱਤਿਕ” ਖ, ਘ, ਛ, ਜ, ਞ ਅਤੇ ਟ ਪਾਠਾਂ ਵਿੱਚ; ਅਤੇ “ਨੀਲਮੂਰਧਜ” ਙ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਕ్షਿਤੀ ਪੀਲੀ-ਲਾਲ ਵਰਣ ਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਸਾਤਲ ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਭੌਮ-ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਭੂਲੋਕ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੁਵਰ—ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਆਦਿ ਸਮੇਤ—ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਲਈ (ਵਰਨਿਤ) ਹਨ।

Verse 54

उत्तराः कुरवः पान्तु रम्या हिरण्यकस् तथा भद्राश्वः केतुमालश् च वर्षश् चैव वलाहकः

ਉੱਤਰ-ਕੁਰਵ ਮੈਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦੇਣ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਮਿਆ ਅਤੇ ਹਿਰਣਯਕ; ਅਤੇ ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ, ਕੇਤੁਮਾਲ, ਤੇ ਵਲਾਹਕ ਨਾਮ ਦਾ ਵਰ্ষ ਵੀ।

Verse 55

हरिवर्षः किम्पुरुष इन्द्रद्वीपः कशेरुमान् ताम्रवर्णो गभस्तिमान् नागद्वीपश् च सौम्यकः

ਹਰਿਵਰਸ਼, ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼, ਇੰਦਰਦਵੀਪ, ਕਸ਼ੇਰੁਮਾਨ, ਤਾਮ੍ਰਵਰਣ, ਗਭਸਤਿਮਾਨ, ਨਾਗਦਵੀਪ ਅਤੇ ਸੌਮ੍ਯਕ—ਇਹ (ਖੇਤਰ/ਦਵੀਪਾਂ) ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।

Verse 56

गन्धर्वो वरुणो यश् च नवमः पान्तु राज्यदाः हिमवान् हेमकूटश् च निषधो नील एव च

ਗੰਧਰਵ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਯਸ਼—ਨੌਵਾਂ, ਰਾਜ ਦੇਣ ਵਾਲੇ—ਰਾਜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਹਿਮਵਾਨ, ਹੇਮਕੂਟ, ਨਿਸ਼ਧ ਅਤੇ ਨੀਲ ਪਹਾੜ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

Verse 57

श्वेतश् च शृङवान् मेरुर्माल्यवान् गन्धमादनः महेन्द्रो मलयः सह्यः शक्तिमानृक्षवान् गिरिः

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਵੇਤ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਿੰਗਵਾਨ; ਮੇਰੂ; ਮਾਲ੍ਯਵਾਨ; ਗੰਧਮਾਦਨ; ਮਹੇਂਦ੍ਰ; ਮਲਯ; ਸਹ੍ਯ; ਸ਼ਕਤਿਮਾਨ; ਅਤੇ ਰਿਕ੍ਸ਼ਵਾਨ ਪਹਾੜ (ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ)।

Verse 58

विन्ध्यश् च पारिपात्रश् च गिरयः शान्तिदास्तु ते ऋग्वेदाद्याः षडङ्गानि इतिहासपुराणकं

ਵਿੰਧ੍ਯ ਅਤੇ ਪਾਰਿਪਾਤ੍ਰ ਪਹਾੜ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਣ। ਰਿਗਵੇਦ ਆਦਿ ਵੇਦ, ਛੇ ਵੇਦਾਂਗ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ-ਪੁਰਾਣ ਪਰੰਪਰਾ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ੇ।

Verse 59

आयुर्वेदश् च गन्धर्वधनुर्वेदोपवेदकाः शिक्षा कल्पो व्याकरणं निरुक्तं ज्योतिषाङ्गतिः

ਉਪਵੇਦ ਹਨ—ਆਯੁਰਵੇਦ, ਗੰਧਰਵਵੇਦ ਅਤੇ ਧਨੁਰਵੇਦ। ਵੇਦਾਂਗ ਹਨ—ਸ਼િક્ષਾ, ਕਲਪ, ਵਿਆਕਰਣ, ਨਿਰੁਕਤ ਅਤੇ ਜੋਤਿਸ਼—ਇਹ ਵੇਦ ਦੇ ਅੰਗ ਹਨ।

Verse 60

छन्दोगानि च वेदाश् च मीमांसा न्यायविस्तरः धर्मशास्त्रं पुराणञ्च विद्या ह्य् एताश् चतुर्दश

ਛੰਦ ਅਤੇ ਵੇਦ; ਮੀਮਾਂਸਾ ਅਤੇ ਨਿਆਇ ਦਾ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਤੰਤਰ; ਧਰਮਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣ—ਇਹੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਚੌਦਾਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਹਨ।

Verse 61

साङ्ख्यं योगः पाशुपतं वेदा वै पञ्चरात्रकं कृतान्तपञ्चकं ह्य् एतद् गायत्री च शिवा तथा

ਸਾਂਖ੍ਯ, ਯੋਗ, ਪਾਸ਼ੁਪਤ (ਸ਼ੈਵ) ਮਤ, ਵੇਦ, ਪਾਂਚਰਾਤ੍ਰ (ਵੈਸ਼ਨਵ ਆਗਮ), ਕ੍ਰਿਤਾਂਤ-ਪੰਚਕ—ਅਤੇ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਸ਼ਾਸਨ ਵੀ।

Verse 62

दुर्गा विद्या च गान्धारी पान्तु त्वां शान्तिदाश् च ते लवणेक्षुसुरासर्पिदधिदुग्धजलाब्धयः

ਦੁਰਗਾ, ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਗਾਂਧਾਰੀ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਅਤੇ ਲਵਣ, ਇੱਖੂ-ਰਸ, ਸੁਰਾ, ਘਿਉ, ਦਹੀਂ, ਦੁੱਧ ਤੇ ਜਲ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਣ।

Verse 63

चत्वारः सागराः पान्तु तीर्थानि विविधानि च हैरण्यकस्तथेति घ , ङ , ज च हिरण्मयश्तथेति छ पुष्करश् च प्रयागश् च प्रभासो नैमिषः परः

ਚਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੀਰਥ ਵੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈਰਣ੍ਯਕ (ਘ, ਙ, ਜ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ) ਅਤੇ ਹਿਰਣ੍ਮਯ (ਛ ਅੱਖਰ ਨਾਲ); ਪੁਸ਼ਕਰ, ਪ੍ਰਯਾਗ, ਪ੍ਰਭਾਸ ਅਤੇ ਪਰਮ ਨੈਮਿਸ਼ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

Verse 64

गयाशीर्षो ब्रह्मशिरस्तीर्थमुत्त्रमानसं कालोदको नन्दिकुण्डस्तीर्थं पञ्चनदस् तथा

ਗਯਾਸ਼ੀਰ੍ਸ਼, ਬ੍ਰਹਮਸ਼ਿਰਸ, ਉੱਤਰਮਾਨਸ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ, ਕਾਲੋਦਕ, ਨੰਦਿਕੁੰਡ ਤੀਰਥ, ਅਤੇ ਪੰਚਨਦ—ਇਹ ਸਭ ਪਾਵਨ ਤੀਰਥ-ਸਥਾਨ ਹਨ।

Verse 65

भृगुतीर्थं प्रभासञ्च तथा चामरकण्टकं जम्बुमार्गश् च विमलः कपिलस्य तथाश्रमः

ਭ੍ਰਿਗੁ-ਤੀਰਥ, ਪ੍ਰਭਾਸ ਅਤੇ ਅਮਰਕੰਟਕ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੰਬੂਮਾਰਗ, ਵਿਮਲ (ਤੀਰਥ) ਅਤੇ ਕਪਿਲ ਮੁਨੀ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਵੀ।

Verse 66

गङ्गाद्वारकुशावर्तौ विन्ध्यको नीलपर्वतः वराहपर्वतश् चैव तीर्थङ्कणखलं तथा

ਗੰਗਾਦ੍ਵਾਰ, ਕੁਸ਼ਾਵਰਤ, ਵਿਂਧ੍ਯ ਪਹਾੜ, ਨੀਲ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਵਰਾਹ ਪਹਾੜ; ਅਤੇ ਕਣਖਲ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ—ਇਹ ਸਭ ਪੁੰਨ ਤੀਰਥ-ਸਥਾਨ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ।

Verse 67

कालञ्जरश् च केदारो रुद्रकोटिस्तथैव च वाराणसी महातीर्थं वदर्याश्रम एव च

ਕਾਲੰਜਰ, ਕੇਦਾਰ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰਕੋਟੀ; ਵਾਰਾਣਸੀ ਮਹਾਤੀਰਥ ਅਤੇ ਬਦਰੀ ਆਸ਼ਰਮ—ਇਹ ਸਭ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ-ਸਥਾਨ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ।

Verse 68

द्वारका श्रीगिरिस्तीर्थं तीर्थञ्च पुरुषोत्तमः शालग्रामोथ वाराहः सिन्धुसागरसङ्गमः

ਦੁਆਰਕਾ, ਸ਼੍ਰੀਗਿਰੀ ਦਾ ਤੀਰਥ, ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ; ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ, ਵਰਾਹ, ਤੇ ਸਿੰਧੂ-ਸਾਗਰ ਦਾ ਸੰਗਮ—ਇਹ ਸਭ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੀਰਥ ਹਨ।

Verse 69

फल्गुतीर्थं विन्दुसरः करवीराश्रमस् तथा नद्यो गङ्गासरस्वत्यः शतदुर्गण्डकी तथा

ਫਲਗੂ ਤੀਰਥ, ਵਿਂਦੂ-ਸਰ (ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ) ਅਤੇ ਕਰਵੀਰ ਆਸ਼ਰਮ; ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀਆਂ, ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ਤਦੁਰਗਾ ਅਤੇ ਗੰਡਕੀ—ਇਹ ਸਭ ਪੁੰਨ ਨਦੀ-ਤੀਰਥ ਹਨ।

Verse 70

अच्छोदा च विपाशा च वितस्ता देविका नदी कावेरी वरुणा चैव निश् चरा गोमती नदी

ਅੱਛੋਦਾ ਅਤੇ ਵਿਪਾਸ਼ਾ, ਵਿਤਸਤਾ ਅਤੇ ਦੇਵਿਕਾ ਨਦੀ; ਕਾਵੇਰੀ ਅਤੇ ਵਰੁਣਾ; ਨਿਸ਼ਚਰਾ ਅਤੇ ਗੋਮਤੀ ਨਦੀ—ਇਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਵਜੋਂ ਕੀਰਤਿਤ ਹਨ।

Verse 71

पारा चर्मण्वती रूपा मन्दाकिनी महानदी तापी पयोष्णी वेणा च गौरी वैतरणी तथा

ਪਾਰਾ, ਚਰਮਣਵਤੀ, ਰੂਪਾ, ਮੰਦਾਕਿਨੀ, ਮਹਾਨਦੀ, ਤਾਪੀ, ਪਯੋਸ਼ਣੀ, ਵੇਣਾ, ਗੌਰੀ ਅਤੇ ਵੈਤਰਨੀ—ਇਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 72

गोदावरी भीमरथी तुङ्गभद्रा प्रणी तथा चन्द्रभागा शिवा गौरी अभिषिञ्चन्तु पान्तु वः

ਗੋਦਾਵਰੀ, ਭੀਮਰਥੀ, ਤੁੰਗਭਦਰਾ, ਪ੍ਰਣੀ ਅਤੇ ਚੰਦਰਭਾਗਾ—ਸ਼ਿਵਾ ਤੇ ਗੌਰੀ ਸਮੇਤ—ਤੁਹਾਡਾ ਅਭਿਸੇਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।