Adhyaya 151: The Sacred Greatness of Lohārgala (The ‘Iron-Bolt’ Tīrtha)

Verse 1

अथ लोहर्गलमाहात्म्यम् ॥ सूत उवाच ॥ सानन्दूरस्य माहात्म्यमेतच्छ्रुत्वा वसुन्धरा ॥ कृताञ्जलिपुटा भूत्वा वराहं पुनरब्रवीत् ॥

ଏବେ ଲୋହର୍ଗଲ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ସୂତ କହିଲେ—ସାନନ୍ଦୂରର ମହିମା ଶୁଣି ବସୁନ୍ଧରା (ପୃଥିବୀ) କରଯୋଡି ପୁନଃ ବରାହଙ୍କୁ କହିଲା।

Verse 2

धरण्युवाच ॥ श्रुतमेतज्जगन्नाथ विष्णो गुह्यमनुत्तमम् ॥ यच्छ्रुत्वा सुमहाभाग जाता॒स्मि विगतज्वरा ॥

ଧରଣୀ କହିଲା—ହେ ଜଗନ୍ନାଥ ବିଷ୍ଣୁ, ଏହି ଅନୁତ୍ତମ ଗୁହ୍ୟ ରହସ୍ୟ ମୁଁ ଶୁଣିଲି। ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ଏହା ଶୁଣି ମୁଁ ଜ୍ୱରରହିତ (ଦୁଃଖମୁକ୍ତ) ହୋଇଛି।

Verse 3

अपरं वा॒स्ति चेत्किञ्चिद्गुह्यं क्षेत्रं शुभावहम् ॥ सानन्दूरात्परं गुह्यं क्षेत्रमस्ति न वा परम् ॥

ଯଦି ଆଉ କିଛି ଗୁହ୍ୟ ଓ ଶୁଭଫଳଦାୟକ କ୍ଷେତ୍ର ଥାଏ, ତେବେ କହନ୍ତୁ—ସାନନ୍ଦୂରଠାରୁ ଅଧିକ ଗୁହ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର ଅଛି କି, ନା ତାହାଠାରୁ ପରେ କିଛି ନାହିଁ?

Verse 4

सुरकरण नृसिंह लोकनाथ युतससुरसुरधीऱ देववीर ॥ कमलदलसहस्रनेत्र रूपो जयति कृतान्तसमानकालरूपः ॥

ଜୟ ହେଉ ସେଇ ଦେବବୀର ନୃସିଂହ—ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧୀର, ଲୋକନାଥ; କମଳଦଳ ସଦୃଶ ସହସ୍ର ନେତ୍ରରୂପୀ, ଏବଂ କୃତାନ୍ତ (ମୃତ୍ୟୁ) ସମାନ କାଳରୂପୀ।

Verse 5

गद्गदं वचनं श्रुत्वा पृथिव्याः स जनार्दनः ॥ उवाच मधुरं वाक्यं सर्वलोकार्त्तिहा हरिः ॥

ପୃଥିବୀର ଗଦ୍ଗଦ ବଚନ ଶୁଣି ସେଇ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ—ସମସ୍ତ ଲୋକର ଆର୍ତ୍ତି ହରଣକାରୀ ହରି—ମଧୁର ବାଣୀରେ ଉତ୍ତର କହିଲେ।

Verse 6

श्रीवराह उवाच ॥ शृणु देवि च तत्त्वेन यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ गुह्यमन्यत्प्रवक्ष्यामि मद्व्रतः कर्मणो जनिः ॥

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ—ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ଯାହା ମୋତେ ପଚାରୁଛ, ତାହାକୁ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଶୁଣ। ମୁଁ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଗୁହ୍ୟ ବିଷୟ କହିବି—ମୋର ବ୍ରତ ଓ ତାହାର କର୍ମବିଧିର ଉତ୍ପତ୍ତି।

Verse 7

ततः सिद्धवटे गत्वा त्रिंशद्योजनदूरतः ॥ म्लेच्छमध्ये वरारोहे हिमवन्तं समाश्रितम् ॥

ତାପରେ ମୁଁ ସିଦ୍ଧବଟକୁ ଗଲି; ସେଠା ତିରିଶ ଯୋଜନ ଦୂର। ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ସ୍ଥାନରେ ହିମବାନଙ୍କ ସମୀପରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲି।

Verse 8

तत्र लोहर्गले क्षेत्रे निवासो विहितः शुभः ॥ गुह्यं पञ्चदशायामं समन्तात्पञ्चयोजनम् ॥

ସେଠାରେ ‘ଲୋହର୍ଗଲ’ ନାମକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଶୁଭ ନିବାସ ସ୍ଥାପିତ ହେଲା। ସେ ସ୍ଥାନ ‘ଗୁହ୍ୟ’ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣିତ—ଦୈର୍ଘ୍ୟରେ ପନ୍ଦର (ଯୋଜନ) ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପାଞ୍ଚ ଯୋଜନ ପରିମାଣ।

Verse 9

दुर्गमं दुःसहं चैव पापैः सर्वत्र वेष्टितम् ॥ सुलभं पुण्ययुक्तानां मम चिन्तानुसारिणाम् ॥

ସେ ସ୍ଥାନ ଦୁର୍ଗମ ଓ ଦୁଃସହ, ସବୁଦିଗରେ ପାପରେ ଘେରା; କିନ୍ତୁ ପୁଣ୍ୟଯୁକ୍ତ—ଯେମାନେ ମୋର ଚିନ୍ତା/ସ୍ମରଣକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି—ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାହା ସୁଲଭ।

Verse 10

ततो मे दानवाः सर्वे क्रमन्तो लोकमुत्तमम् ॥ मया चैवान्तरं कृत्वा कृत्वा मायां च वैष्णवीम् ॥

ତାପରେ ମୋର ସମସ୍ତ ଦାନବ ଉତ୍ତମ ଲୋକକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ; ଏବଂ ମୁଁ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅନ୍ତର ସୃଷ୍ଟି କରି, ବୈଷ୍ଣବୀ ମାୟାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକଟ କଲି।

Verse 11

तत्र ब्रह्मा च रुद्राश्च स्कन्देन्द्रो समुरुद्गणाः ॥ आदित्या वसवो वायुरश्विनौ च महौजसम् ॥

ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ରୁଦ୍ରଗଣ, ସ୍କନ୍ଦ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ମରୁଦ୍ଗଣ ସହିତ ଥିଲେ; ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ବାୟୁ ଏବଂ ମହାତେଜସ୍ବୀ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

Verse 12

सोमो बृहस्पतिश्चैव ये चान्ये वै दिवौकसः ॥ तेषां चैवार्गलं दत्त्वा चक्रं गृह्य महौजसम् ॥

ସୋମ ଓ ବୃହସ୍ପତି, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ—ତାଙ୍କୁ ‘ଅର୍ଗଳ’ ନାମକ ରକ୍ଷାବାରଣ ଦେଇ, ମୁଁ ମହାତେଜସ୍ବୀ ଚକ୍ରକୁ ଧାରଣ କଲି।

Verse 13

शतकोटिसहस्राणि शीघ्रमेव निपातितम् ॥ ततश्च देवताः सर्वास्तुष्यमाणा इतस्ततः ॥

ଶତକୋଟି ସହସ୍ର ଅତିଶୀଘ୍ର ନିପାତିତ ହେଲା; ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଏଠି-ସେଠି ଚଳାଚଳ କଲେ।

Verse 14

एवं लोहर्गलं नाम क्षेत्रं चैव मया कृतम् ॥ ततो देवासुरे युद्धे हत्वा त्रिदशकण्टकान् ॥

ଏଭଳି ‘ଲୋହାର୍ଗଳ’ ନାମକ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ମୁଁ ସ୍ଥାପନ କଲି। ପରେ ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ତ୍ରିଦଶମାନଙ୍କର କଣ୍ଟକ—ଦେବଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ—ହତ କରି (କଥା ଆଗକୁ ବଢ଼େ)।

Verse 15

तेषां संस्थापनं तत्र कृतं चैव महौजसाम् ॥ यो मां पश्यति तत्रस्थं प्रयत्नेन कदाचन

ସେଠାରେ ସେହି ମହାତେଜସ୍ବୀମାନଙ୍କର ସ୍ଥାପନା ମଧ୍ୟ କରାଗଲା। ଯେ କେହି ପ୍ରୟାସପୂର୍ବକ କେବେ ତାହାଁରେ ଅବସ୍ଥିତ ମୋତେ ଦର୍ଶନ କରେ—

Verse 16

सोऽपि भागवतो भूमे भवत्येव सुनिष्ठितः ॥ तस्मिन्कुण्डे तु सुश्रोणि यः स्नाति नियतो नरः

ହେ ଭୂମି! ସେ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ଭଗବଦ୍ଭକ୍ତ, ଦୃଢ଼ନିଷ୍ଠ ସେବକ ହୋଇଯାଏ। ଏବଂ ହେ ସୁଶ୍ରୋଣି! ଯେ ନିୟମିତ ନର ସେହି କୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କରେ—

Verse 17

उपोष्य च त्रिरात्रं तु विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ ततः स्वर्गसहस्रेषु मोदते नात्र संशयः

ବିଧିଦୃଷ୍ଟ କର୍ମ ଅନୁସାରେ ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରି, ତାପରେ ସେ ସହସ୍ର ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ କରେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 18

अथात्र मुञ्चते प्राणान्स्वकर्मपरिनिष्ठितः ॥ सर्वान्स्वर्गान्परित्यज्य मम लोकं प्रपद्यते

ତାପରେ ଏଠାରେ, ନିଜ କର୍ମରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ, ସେ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼େ; ସମସ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ମୋର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 19

चतुर्विंशतिद्वादश्यां मासेन विधिना मम ॥ बलिः प्रदीयते तत्र सर्वकामविशोधनः

ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାସରେ ଚତୁର୍ବିଂଶତି ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ, ମୋର ବିଧି ଅନୁସାରେ ସେଠାରେ ବଳି ଦିଆଯାଏ; ତାହା ସମସ୍ତ କାମନାର ବିଶୋଧନକାରୀ।

Verse 20

अश्वो मे कल्पितस्तत्र सर्वरत्नविभूषितः ॥ श्वेतः कुमुदवर्णाभः शङ्खकुन्दसमप्रभः

ସେଠାରେ ମୋ ପାଇଁ ଏକ ଅଶ୍ୱ ନିର୍ମିତ ହୁଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ବିଭୂଷିତ—ଶ୍ୱେତ, କୁମୁଦ ସଦୃଶ ବର୍ଣ୍ଣବାନ, ଶଙ୍ଖ ଓ କୁନ୍ଦ ସମ ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ।

Verse 21

मार्गणा मे धनुस्तत्र अक्षसूत्रं कमण्डलुः ॥ आसनं विततं दिव्यं दीयतेऽश्वोपरि स्थिरम्

ସେଠାରେ ମୋ ପାଇଁ ବାଣ ଓ ଧନୁ, ଅକ୍ଷସୂତ୍ର (ଜପମାଳା) ଏବଂ କମଣ୍ଡଳୁ ଅଛି; ଏବଂ ଅଶ୍ୱ ଉପରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ସ୍ଥିର ଦିବ୍ୟ ବିସ୍ତୃତ ଆସନ ଦିଆଯାଏ।

Verse 22

श्वेतपर्वतमारोह्य पतमानः कुरून् बहून् ॥ पतितस्तत्र दृश्येत क्षतं तत्र न दृश्यते

ଶ୍ୱେତ ପର୍ବତ ଉପରେ ଆରୋହଣ କରି ଅନେକ ‘କୁରୁ’ ପରିମାଣ ଯାଏଁ ପତିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଠାରେ ପଡ଼ିଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଏ; କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ କୌଣସି ଆଘାତ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।

Verse 23

अनेकान्येव रूपाणि पातयित्वा नभस्तलात् ॥ शान्तो दान्तः परिक्लिष्टः स चाश्वो दिवि वर्तते

ନଭସ୍ତଳରୁ ଅନେକ ରୂପକୁ ପତିତ କରାଇ, ସେଇ ଅଶ୍ୱ—ଶାନ୍ତ, ଦାନ୍ତ (ସଂୟମୀ) ଓ ପରିକ୍ଳିଷ୍ଟ—ଦିବି (ସ୍ୱର୍ଗେ) ବର୍ତ୍ତେ।

Verse 24

सूत उवाच ॥ ततो भूम्या वचः श्रुत्वा ब्रह्मपुत्रो महामुनिः ॥ विस्मयं परमं प्राप्तो विष्णुमायोपबृंहितः

ସୂତ କହିଲେ—ତାପରେ ଭୂମିର ବଚନ ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ମହାମୁନି, ବିଷ୍ଣୁମାୟାଦ୍ୱାରା ଅଧିକ ଉପବୃଂହିତ ହୋଇ, ପରମ ବିସ୍ମୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

Verse 25

ततः स विस्मयाविष्टो ब्रह्मपुत्रो महामतिः ॥ सनत्कुमारो भगवान् पुनरेवमभाषत

ତତଃ ବିସ୍ମୟାବିଷ୍ଟ ସେଇ ମହାମତି ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର—ଭଗବାନ୍ ସନତ୍କୁମାର—ପୁନରେ ଏଭଳି କହିଲେ।

Verse 26

सनत्कुमार उवाच ॥ धन्यासि देवि सुश्रॊणि सुपुण्यासि वरानने ॥ देवि यल्लोकनाथस्य साक्षाद्दर्शनमागता

ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ—ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ଧନ୍ୟା; ହେ ସୁଶ୍ରୋଣି, ତୁମେ ମହାପୁଣ୍ୟବତୀ; ହେ ସୁନ୍ଦରାନନେ! କାରଣ ତୁମେ ଲୋକନାଥଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦର୍ଶନକୁ ଆସିଛ।

Verse 27

पद्मपत्रविशालाक्षो यत्त्वया परिभाषितः ॥ तेनोक्तं शंस सकलं सर्वेषां सुखवर्धनम्

ତୁମେ ଯେ ପଦ୍ମପତ୍ର-ବିଶାଳାକ୍ଷ (ପଦ୍ମପତ୍ର ସଦୃଶ ବିଶାଳ ନୟନବାନ)ଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିଥିଲ, ସେ କହିଥିବା କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହ; ତାହା ସମସ୍ତଙ୍କ ସୁଖ ବଢ଼ାଏ।

Verse 28

ततः स पुण्डरीकाक्षः किमाचष्ट ततः परम् ॥ कर्मणा विधिदृष्टेन सर्वभागवतप्रियः

ତାପରେ ସେ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ (ପଦ୍ମନୟନ) ପରେ କ’ଣ କହିଲେ? ସେ ସମସ୍ତ ଭାଗବତଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଏବଂ ବିଧିଦୃଷ୍ଟ କର୍ମାନୁସାରେ (ଉପଦେଶ) କରନ୍ତି।

Verse 29

(सूत उवाच) ॥ तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कुमारस्य महौजसः ॥ उवाच मधुरं वाक्यमाभाष्य ब्रह्मणः सुतम्

ସୂତ କହିଲେ—ମହାଓଜସ୍ବୀ କୁମାରଙ୍କ ସେହି ବଚନ ଶୁଣି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ସେ ମଧୁର ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

Verse 30

शृणु वत्स जगन्नाथो यथा मामाह चोदितः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ एवं तत्रैव कर्माणि क्रियन्ते विधिपूर्वकम्

ଶୁଣ ବତ୍ସ, ପ୍ରେରିତ ହେଲେ ଜଗନ୍ନାଥ ମୋତେ ଯେପରି କହିଥିଲେ, ସେପରି (ମୁଁ କହୁଛି)। ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ—ଏଭଳି ସେଠାରେ ହିଁ କର୍ମ (ଅନୁଷ୍ଠାନ) ବିଧିପୂର୍ବକ କରାଯାଏ।

Verse 31

शोधकानि च पापानां मृदूनि च शुभानि च ॥ अश्वानां तत्कुलीनानामावहन्ति सुमध्यमे

ହେ ସୁମଧ୍ୟମେ! ସେମାନେ ସେଇ କୁଳୀନ ବଂଶର ଅଶ୍ୱ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି—ଯାହା ପାପଶୋଧକ, ମୃଦୁ ଓ ଶୁଭ।

Verse 32

नान्यं वहन्ति ते चाश्वा मम वाहा दुरत्ययाः ॥ कुण्डं पञ्चसरो नाम गुह्यं क्षेत्रं परं मम

ସେଇ ଅଶ୍ୱମାନେ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ବହନ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନେ ମୋର ବାହନ, ଜୟ କରିବାକୁ ଦୁର୍ଲଭ। ‘ପଞ୍ଚସରୋ’ ନାମରେ ଏକ କୁଣ୍ଡ—ମୋର ଗୁହ୍ୟ ଓ ପରମ କ୍ଷେତ୍ର।

Verse 33

चतुर्धाराः पतन्त्यत्र शङ्खवर्णा मनोजवाः ॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत चतुर्भक्तोषितो नरः

ଏଠାରେ ଚାରି ଧାରା ପଡ଼େ—ଶଙ୍ଖବର୍ଣ୍ଣ ଧଳା, ମନୋବେଗ ପରି ଦ୍ରୁତ। ସେଠାରେ ଚାରି ଭକ୍ତି/ଭୋଜନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନର ସ୍ନାନ କରୁ।

Verse 34

लोकं चैत्राङ्गदं गत्वा गन्धर्वैः सह मोदते ॥ अथ चेन्मुञ्चते प्राणांस्तस्मिन्क्षेत्रे परे मम

‘ଚୈତ୍ରାଙ୍ଗଦ’ ନାମକ ଲୋକକୁ ଯାଇ ସେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରେ। ଏବଂ ଯଦି ମୋର ସେଇ ପରମ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ…

Verse 35

गन्धर्वलोकमुत्सृज्य मम लोकं स गच्छति ॥ ततो नारदकुण्डे तु मम क्षेत्रे परे महत्

ଗନ୍ଧର୍ବଲୋକକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ସେ ମୋର ଲୋକକୁ ଯାଏ। ତାପରେ ମୋର ପରମ ଓ ମହାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଥିବା ‘ନାରଦକୁଣ୍ଡ’ ଠାରେ (ବିଧିମତେ କର୍ମ କରାଯାଉ)।

Verse 36

पञ्च धाराः पतन्त्यत्र तालवृक्षसमोपमाः ॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत एकभक्तोषितो नरः

ଏଠାରେ ତାଳବୃକ୍ଷ ସମ ଉଚ୍ଚତାର ପାଞ୍ଚ ଧାରା ପଡ଼େ। ସେଠାରେ ଏକଭକ୍ତ ବ୍ରତ ପାଳନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 37

प्रमुच्य नारदं दिव्यं मम लोकं च गच्छति ॥ ततो वसिष्ठकुण्डं तु तस्मिन्क्षेत्रं परं मम

ଦିବ୍ୟ ନାରଦକୁଣ୍ଡରେ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ମୋ ଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ଯାଏ। ତାପରେ ବସିଷ୍ଠକୁଣ୍ଡ; ସେଠି ମୋର ପରମ କ୍ଷେତ୍ର ଅଛି।

Verse 38

धाराः पतन्ति तिस्रस्तु न स्थूला नाति वै कृशाः ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत पञ्च कालोषितो नरः

ସେଠାରେ ତିନି ଧାରା ପଡ଼େ—ନ ମୋଟ, ନ ଅତି କ୍ଷୀଣ। ସେଠାରେ ପଞ୍ଚକାଳ ବ୍ରତ ପାଳନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 39

वासिष्ठं लोकमासाद्य मोदते नात्र संशयः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम कर्मसु निष्ठितः ॥ वासिष्ठं लोकमुत्सृज्य मम लोकं प्रपद्यते ॥ पञ्चकुण्डेति विख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परे मम

ବସିଷ୍ଠ ଲୋକକୁ ପାଇ ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ପରେ ଏଠାରେ ମୋ କର୍ମରେ ନିଷ୍ଠ ହୋଇ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ। ବସିଷ୍ଠ ଲୋକ ଛାଡ଼ି ମୋ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ମୋ ପରମ କ୍ଷେତ୍ରରେ ‘ପଞ୍ଚକୁଣ୍ଡ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସ୍ଥାନ ଅଛି।

Verse 40

पञ्च धाराः पतन्त्यत्र हिमकूटविनिःसृताः ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत पञ्चकालोषितो नरः

ଏଠାରେ ହିମକୂଟରୁ ନିଷ୍ସୃତ ପାଞ୍ଚ ଧାରା ପଡ଼େ। ସେଠାରେ ପଞ୍ଚକାଳ ବ୍ରତ ପାଳନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 41

स तत्र गच्छेद्वै भूमे यत्र पञ्चशिखो मुनिः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम भक्तो जितेन्द्रियः

ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଭୂମିରେ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ମୁନି ପଞ୍ଚଶିଖ ଅଛନ୍ତି ସେଠାକୁ ଯିବ। ପରେ ଏଠାରେ ମୋର ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ଭକ୍ତ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ।

Verse 42

पञ्चचूडं समुत्सृज्य स याति परमां गतिम् ॥ सप्तर्षिकुण्डं विख्यातमस्मिन्क्षेत्रे परे मम

ପଞ୍ଚଚୂଡକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ସେ ପରମ ଗତି ପାଏ। ଏହି ମୋର ପରମ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସପ୍ତର୍ଷି-କୁଣ୍ଡ ଅଛି।

Verse 43

सप्त धाराः पतन्त्यत्र हिमवत्पर्वतस्थिताः ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत सप्तभक्तोषितो नरः

ଏଠାରେ ହିମବତ୍ ପର୍ବତରେ ଅବସ୍ଥିତ ସାତ ଧାରା ପଡ଼େ। ସେଠାରେ ‘ସପ୍ତଭକ୍ତ’ ନିୟମ ପାଳନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ଅଭିଷେକ କରିବ।

Verse 44

मोदते ऋषिलोकेषु ऋषिकन्याभिसंवृतः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्रागलोभविवर्जितः

ସେ ଋଷିଲୋକମାନେ ଋଷିକନ୍ୟାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବୃତ ହୋଇ ଆନନ୍ଦ କରେ। ପରେ ଏଠାରେ ରାଗ-ଲୋଭ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ।

Verse 45

तत्र धारा पतत्येका शरभङ्गश्रिता नदी ॥ स्नानं यस्तत्र कुर्वीत षष्ठभक्तोषितो नरः

ସେଠାରେ ଶରଭଙ୍ଗ-ସମ୍ବନ୍ଧିତ ନଦୀର ଗୋଟିଏ ଧାରା ପଡ଼େ। ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ସେଠାରେ ‘ଷଷ୍ଠଭକ୍ତ’ ନିୟମ ପାଳି ସ୍ନାନ କରେ,

Verse 46

मोदते तस्य लोकेषु ऋषिकन्याप्रमोदितः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान् सर्वसङ्गविवर्जितः

ସେ ଋଷିକନ୍ୟାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରମୋଦିତ ହୋଇ ସେହି ଲୋକମାନଙ୍କରେ ଆନନ୍ଦ କରେ। ପରେ ଏଠାରେଇ, ସର୍ବସଙ୍ଗବିବର୍ଜିତ ହୋଇ, ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ।

Verse 47

शरभङ्गं समुत्सृज्य मम लोके महीयते ॥ कुण्डमग्निसरो नाम सर्वमायाभिसंवृतम्

ଶରଭଙ୍ଗକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ସେ ମୋର ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ‘ଅଗ୍ନିସର’ ନାମକ ଏକ କୁଣ୍ଡ ଅଛି, ଯାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାୟାରେ ଆବୃତ।

Verse 48

भूमिं नीत्वा जलं तत्र तिष्ठत्येव वरानने ॥ तत्र स्नानं प्रकुर्वीत चाष्टकालोषितो नरः

ହେ ସୁମୁଖୀ! ସେଠାରେ ଜଳକୁ ଭୂମିକୁ ନେଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ସେଠାରେଇ ଅବସ୍ଥିତ ରହେ। ଯେ ନର ଅଷ୍ଟକାଳ ନିୟମ ପାଳନ କରିଛି, ସେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 49

गच्छत्यङ्गिरसो लोकं सुखभागी न संशयः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम कर्मपरायणः

ସେ ସୁଖର ଭାଗୀ ହୋଇ ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ପରେ ଏଠାରେଇ, ମୋର କର୍ମରେ ପରାୟଣ ହୋଇ, ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ।

Verse 50

अग्निलोकं समुत्सृज्य मम लोकं स गच्छति ॥ कुण्डं बृहस्पतेर्भूमे सर्ववेदोदकाश्रितम्

ଅଗ୍ନିଲୋକକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ସେ ମୋର ଲୋକକୁ ଯାଏ। ହେ ଭୂମି! ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଏକ କୁଣ୍ଡ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ବେଦର ଜଳରେ ଆଶ୍ରିତ।

Verse 51

धारा चैका पतत्यत्र हिमकूटसमाश्रिता ॥ तत्र स्नानं प्रकुर्वीत षष्ठकालोषितो नरः

ଏଠାରେ ହିମକୂଟ-ସମାଶ୍ରିତ ଏକମାତ୍ର ଧାରା ପଡ଼େ। ଷଷ୍ଠକାଳ ଅନୁଷ୍ଠିତ ନର ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରୁ।

Verse 52

गत्वा बृहस्पतेर्लोकं मुनिकन्याभिमोदितः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम लोकं समाश्रितः

ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଇ, ମୁନିକନ୍ୟାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ପରେ ଏଠାରେ ମୋ ଲୋକର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ସେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ।

Verse 53

सोऽपि याति परां सिद्धिं समुत्सृज्य बृहस्पतिम् ॥ वैश्वानरस्य कुण्डं तु गुह्यं क्षेत्रं परं मम

ସେ ମଧ୍ୟ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ପରମ ସିଦ୍ଧି ପାଏ। କିନ୍ତୁ ବୈଶ୍ୱାନରଙ୍କ କୁଣ୍ଡ ଗୁହ୍ୟ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର—ମୋର ପରମ ଧାମ।

Verse 54

गत्वा बृहस्पतेर्लोकं मुनिकन्याभिमोहितः ॥ वैश्वानरेषु लोकेषु मोदते नात्र संशयः

ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଇ, ମୁନିକନ୍ୟାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋହିତ ହୋଇ, ସେ ବୈଶ୍ୱାନର ଲୋକମାନଙ୍କରେ ଆନନ୍ଦ କରେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 55

अथात्र मुंचते प्राणान्मम कर्मपरायणः ॥ वैश्वानरं समुत्सृज्य मम लोकं स गच्छति

ଏବେ ଯେ ଏଠାରେ ବିଧିକର୍ମରେ ପରାୟଣ ହୋଇ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼େ, ସେ ବୈଶ୍ୱାନରକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ମୋ ଲୋକକୁ ଯାଏ।

Verse 56

कार्त्तिकेयस्य कुण्डं तु गुह्यं क्षेत्रं परं मम ॥ यत्र पञ्चदशा धाराः पतन्ति हिमपर्वतात्

କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ କୁଣ୍ଡ ମୋର ପରମ ଗୁହ୍ୟ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର; ଯେଉଁଠାରେ ହିମାଳୟ ପର୍ବତରୁ ପନ୍ଦର ଧାରା ପଡ଼େ।

Verse 57

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत षष्ठकालोषितो नरः ॥ कुमारं पश्यति व्यक्तं षण्मुखं शुभदर्शनम्

ସେଠାରେ ଛଅ କାଳ (ବିଧିକାଳ) ରହିଥିବା ନର ସ୍ନାନ କରୁ; ସେ କୁମାରଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ—ଷଣ୍ମୁଖ ଓ ଶୁଭଦର୍ଶନ—ଦେଖେ।

Verse 58

अथात्र मुंचते प्राणान्कृत्वा चान्द्रायणं शुचिः ॥ कार्त्तिकेयं समुत्सृज्य मोदते मम मण्डले

ତାପରେ ଯେ ଏଠାରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ—ଶୁଚି ହୋଇ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରି—କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ମଣ୍ଡଳ ଛାଡ଼ି ମୋର ମଣ୍ଡଳରେ ଆନନ୍ଦ କରେ।

Verse 59

उमाकुण्डमिति ख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परं मम ॥ सा गौरी यत्र चोत्पन्ना महादेववराङ्गना

ମୋର ପରମ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ‘ଉମାକୁଣ୍ଡ’ ନାମେ ଖ୍ୟାତ; ଯେଉଁଠାରେ ମହାଦେବଙ୍କ ବରାଙ୍ଗନା ସେଇ ଗୌରୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

Verse 60

तत्र स्नानं तु कुर्वीत दशरात्रोषितो नरः ॥ गौरीं देवीं स पश्येत्तु तस्या लोके च मोदते

ସେଠାରେ ଦଶ ରାତ୍ରି ରହିଥିବା ନର ସ୍ନାନ କରୁ; ସେ ଦେବୀ ଗୌରୀଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ କରେ।

Verse 61

अथ प्राणान्प्रमुंचेत दशरात्रोषितो नरः ॥ उमालोकं समुत्सृज्य मम लोकं प्रपद्यते

ତାପରେ ଯେ ପୁରୁଷ ଦଶ ରାତି ସେଠାରେ ବସେ, ସେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିପାରେ; ଉମା-ଲୋକ ଛାଡ଼ି ମୋ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 62

महेश्वरस्य वै कुण्डं यत्र चोद्वाहिताः उमा ॥ कादम्बैश्चक्रवाकैश्च हंससारससेवितम्

ନିଶ୍ଚୟ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ସେହି କୁଣ୍ଡ ଅଛି ଯେଉଁଠାରେ ଉମାଙ୍କ ବିବାହ ହୋଇଥିଲା; ସେଠାକୁ କାଦମ୍ବ ପକ୍ଷୀ, ଚକ୍ରବାକ, ହଂସ ଓ ସାରସ ଆସି ସେବନ କରନ୍ତି।

Verse 63

तत्र स्नानं तु कुर्वीत द्वादशाहोषितो नरः ॥ मोदते रुद्रलोकेषु रुद्रकन्याभिरावृतः

ସେଠାରେ ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ବସିଥିବା ପୁରୁଷ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ; ସେ ରୁଦ୍ର-ଲୋକମାନେ ରୁଦ୍ର-କନ୍ୟାମାନଙ୍କ ଘେରାରେ ଆନନ୍ଦ କରେ।

Verse 64

अथात्र मुञ्चते प्राणान्कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥ रुद्रलोकं समुत्सृज्य मम लोकं च गच्छति

ଏଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍କର ବ୍ରତ-କର୍ମ କରି ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରୁଥିବା ଜଣେ, ରୁଦ୍ର-ଲୋକ ଛାଡ଼ି ମୋ ଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ଯାଏ।

Verse 65

प्रख्यातं ब्रह्मकुण्डं तु वेदा यत्र समुत्थिताः ॥ चतस्रो वेदधारास्तु पतन्ति च हिमालयात् ॥

ସେହି ବ୍ରହ୍ମକୁଣ୍ଡ ପ୍ରସିଦ୍ଧ—ଯେଉଁଠାରେ ବେଦମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ହିମାଳୟରୁ ଚାରି ‘ବେଦଧାରା’ ଅବତରେ।

Verse 66

ततः पूर्वेण पार्श्वेन समा धारा पतेच्छुभा ॥ उच्चा च रमणीया च पाण्डरोदकशोभिता ॥

ତତଃ ପୂର୍ବ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏକ ଶୁଭ ଧାରା ଅବତରେ—ଗତିରେ ସମ, ଉଚ୍ଚ ଓ ରମଣୀୟ, ଧବଳ-ସ୍ୱଚ୍ଛ ଜଳରେ ଶୋଭିତ।

Verse 67

अथ पश्चिमपार्श्वेन यजुर्वेदेन संयुता ॥ अथ दक्षिणपार्श्वेन चाथर्वणसमन्विता ॥

ଏବେ ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଯଜୁର୍ବେଦ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ଧାରା ଅଛି; ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅଥର୍ବ ପରମ୍ପରାସହ ଯୁକ୍ତ ଅନ୍ୟ ଧାରା ଅଛି।

Verse 68

एका धारा पतत्यत्र इन्द्रगोपकसन्निभा ॥ यस्तत्र कुरुते स्नानं सप्तरात्रोषितो नरः ॥

ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ଧାରା ପତିତ ହୁଏ, ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପକ ସଦୃଶ ରକ୍ତିମ। ଯେ ନର ସେଠାରେ ସପ୍ତରାତ୍ରି ରହି ସ୍ନାନ କରେ, ସେ [ପରବର୍ତ୍ତୀ ଫଳ ପାଏ]।

Verse 69

ब्रह्मलोकं समासाद्य ब्रह्मणा सह मोदते ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणानहङ्कारविवर्जितः ॥

ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରେ। ପରେ ଏଠାରେ ଅହଂକାରବିହୀନ ହୋଇ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ।

Verse 70

पुनरस्योत्तरे पार्श्वे सुवर्णसदृशोपमा ॥ ऋग्वेदः पतते धारा प्रसन्ना विमलोदका ॥

ପୁନଃ ଏହାର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସଦୃଶ ଉପମା ଥିବା ଧାରା ପତିତ ହୁଏ—ଋଗ୍ବେଦ ସମ୍ବଦ୍ଧ, ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ବିମଳ ଜଳଯୁକ୍ତ।

Verse 71

ब्रह्मलोकं परित्यज्य मम लोकं प्रपद्यते ॥ गुह्याख्याने महाभागे क्षेत्रे लोहर्गले मम ॥

ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ସେ ମୋର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ହେ ମହାଭାଗ, ଏହା ‘ଗୁହ୍ୟାଖ୍ୟାନ’ରେ, ମୋର ଲୋହର୍ଗଲ ନାମକ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ କଥିତ।

Verse 72

न तस्य कर्म विद्येत स एवमपि संस्थितः ॥ आख्यानानां महाख्यानं धर्माणां धर्म उत्तमः ॥

ତାହା ପାଇଁ କୌଣସି ବନ୍ଧନକର୍ମ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହେ ନାହିଁ—ସେ ଏଭଳି ଭାବେ ସ୍ଥିତ ହୁଏ। ଏହା ଆଖ୍ୟାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାଖ୍ୟାନ, ଧର୍ମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଧର୍ମ।

Verse 73

पवित्राणां पवित्रं तु न देयं यस्य कस्यचित् ॥ ये पठंति महाभागे स्थिताः शृण्वन्ति मत्पथे ॥

ଏହା ପବିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମ ପବିତ୍ର; ଯାହାକୁ-ତାହାକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ହେ ମହାଭାଗ, ଯେମାନେ ଏହା ପଢ଼ନ୍ତି ଏବଂ ମୋର ପଥରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ ଶୁଣନ୍ତି—

Verse 74

तारितानि कुलानि स्युरुभयत्र दशापि च ॥ एतन्मरणकाले तु न कदाचित्तु विस्मरेत् ॥

ତାଙ୍କର କୁଳ ଉଭୟ ପକ୍ଷରେ, ଦଶ ପୁରୁଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ, ତାରିତ ହୁଏ। ଏବଂ ମରଣକାଳରେ ଏହାକୁ କେବେ ମଧ୍ୟ ଭୁଲିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

Verse 75

यदीच्छेत्पराम् सिद्धिं सर्वसंसारमोक्षणीम् ॥ एतत्ते कथितं भद्रे लोहाङ्गलमनुत्तमम् ॥

ଯଦି କେହି ସମଗ୍ର ସଂସାରରୁ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା ପରମ ସିଦ୍ଧି ଇଚ୍ଛା କରେ, ହେ ଭଦ୍ରେ, ତୁମକୁ ଏହି ଅନୁତ୍ତମ ‘ଲୋହାଙ୍ଗଲ’ କଥିତ ହେଲା।

Verse 76

माहात्म्यं पद्मपत्राक्षि गुह्यं यच्च महौजसम् ॥ माङ्गल्यं च पवित्रं च मम भक्तसुखावहम् ॥

ହେ ପଦ୍ମପତ୍ରାକ୍ଷି! ଏହି ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଗୁହ୍ୟ ଓ ମହାତେଜସ୍ବୀ; ଏହା ମଙ୍ଗଳକର, ପବିତ୍ର ଏବଂ ମୋ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ କଲ୍ୟାଣଦାୟକ।

Verse 77

तत्र तिष्ठाम्यहं भद्रे उदीचीं दिशमाश्रितः ॥ हिरण्यप्रतिमां कृत्वा जातरूपां न संशयः ॥

ହେ ଭଦ୍ରେ! ସେଠାରେ ମୁଁ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଅବସ୍ଥାନ କରୁଛି; ନିଶ୍ଚୟ ମୁଁ ସୁନାର, ଅର୍ଥାତ୍ ଜାତରୂପର, ପ୍ରତିମା ତିଆରି କରିଛି।

Verse 78

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि यत्र तत्परमद्भुतम् ॥ लोकविस्मापनार्थाय मया तत्र च यत्कृतम् ॥

ଆଉ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି—ସେ ପରମ ଅଦ୍ଭୁତ କେଉଁଠି ଅଛି; ଏବଂ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ବିସ୍ମିତ କରିବା ପାଇଁ ସେଠାରେ ମୁଁ ଯାହା କରିଥିଲି।

Verse 79

यथा यथा वदसि च धर्मसंहितं गुह्यं परं देववरप्रणीतम् ॥ गुणोत्तमं कारणसम्प्रयुक्तं तथा तथा भावयसि मनो मम ॥

ତୁମେ ଯେ ଯେ ପ୍ରକାରେ ଏହି ଧର୍ମସଂହିତାକୁ—ଗୁହ୍ୟ, ପରମ, ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଣୀତ, ଗୁଣୋତ୍ତମ ଏବଂ କାରଣସମ୍ପ୍ରୟୁକ୍ତ—ବର୍ଣ୍ଣନା କର, ସେ ସେ ପ୍ରମାଣରେ ତୁମେ ମୋ ମନକୁ ଭାବିତ କରି ଉନ୍ନତ କର।

Verse 80

देवर्षिनारदं पश्येन्मोदते तेन वै समम् ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम गुह्यविनिश्चितः ॥

ଦେବର୍ଷି ନାରଦଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହ ସମାନ ଭାବେ ଆନନ୍ଦିତ ହେବା ଉଚିତ; ତାପରେ ଏଠାରେ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼େ—ଏହା ମୋର ଗୁହ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ।

Verse 81

सप्तर्षीन् स समुत्सृज्य मोदते मम संस्थितः ॥ शरभङ्गस्य कुण्डं वै क्षेत्रे गुह्यं परे मम ॥

ସେ ସପ୍ତର୍ଷିମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରି, ମୋତେ ଆଶ୍ରୟ କରି ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ। ମୋର ପରମ ଗୁହ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କ କୁଣ୍ଡ ନିଶ୍ଚୟ ଅଛି।

Verse 82

धारा चैका पतत्यत्र दृश्यते हिमसंश्रयात् ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत षष्ठभक्तोषितो नरः ॥

ଏଠାରେ ହିମର ଆଶ୍ରୟରୁ ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର ଜଳଧାରା ପଡ଼ୁଥିବା ଦେଖାଯାଏ। ସେଠାରେ ଷଷ୍ଠଭକ୍ତ ବ୍ରତରେ ନିର୍ବାହ କରୁଥିବା ନର ଅଭିଷେକ-ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 83

तिस्रो धाराः पतन्त्यत्र हिमवत्पर्वताश्रिताः ॥ स्थूलाश्च रमणीयाश्च न ह्रस्वाश्चातिनिर्मलाः ॥

ଏଠାରେ ହିମବତ୍ ପର୍ବତକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ତିନୋଟି ଧାରା ପଡ଼େ। ସେଗୁଡ଼ିକ ବିସ୍ତୃତ ଓ ରମଣୀୟ—ଛୋଟ ନୁହେଁ, ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ମଳ।

Verse 84

सिद्धिकामेन मर्त्येन गन्तव्यं नात्र संशयः ॥ समन्तात्पञ्चविंशति योजनानि वरानने ॥

ସିଦ୍ଧିକାମୀ ମର୍ତ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ଏଠାକୁ ଯିବା ଉଚିତ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ଏହି ପବିତ୍ର ଅଞ୍ଚଳ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପଚିଶ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ।