Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 93

Devanagari script

दण्डो देवकृतस्तत्र सद्यः पतति दारुणः । एवमुक्त्वा स विप्रर्षिः शशापेश्वरविद्विषः

Transliteration

daṇḍo devakṛtastatra sadyaḥ patati dāruṇaḥ | evamuktvā sa viprarṣiḥ śaśāpeśvaravidviṣaḥ

Translation

ସେଠାରେ ଦେବକୃତ ଭୟଙ୍କର ଦଣ୍ଡ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ପତିତ ହୁଏ। ଏହିପରି କହି ସେ ବିପ୍ରଋଷି ଈଶ୍ୱରଦ୍ୱେଷୀମାନଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ।

Word by Word

• दण्डः: punishment
• दण्डः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• देव-कृतः: made by the gods
• देव-कृतः: Karta (as qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: देव (प्रातिपदिक) + कृत (कृदन्त; √कृ (धातु) + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवैः कृतः/देवानां कृतः)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (there)

• सद्यः: immediately
• सद्यः: Kala-adhikarana (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: सद्यः (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (immediately)

• पतति: falls
• पतति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पत् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• दारुणः: terrible
• दारुणः: Karta (as qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दारुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (दण्डः)

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshana (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (thus)

• उक्त्वा: having said
• उक्त्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• विप्र-ऋषिः: the brahmin-sage
• विप्र-ऋषिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (विप्रश्चासौ ऋषिः)

• शशाप: cursed
• शशाप: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √शप् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• ईश्वर-विद्विषः: the haters of the Lord
• ईश्वर-विद्विषः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक) + विद्विष् (प्रातिपदिक; √द्विष् (धातु) + क्विप्)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ईश्वरस्य विद्विषः)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating (Dadhīca as the curser within narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dakṣa and the assembly; ‘īśvara-vidviṣaḥ’ as addressed group

Visual Art Cues

Scene: At the sacrificial ground, the rishi’s curse is uttered; the air darkens, the fire flares unnaturally, and a palpable divine force descends—suggesting imminent punishment upon the Lord’s haters.

Characters & Entities

• Dadhīca
• Devas
• Īśvara
• Īśvara-vidviṣ (haters of the Lord)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Contempt for Īśvara invites swift divine retribution; dharma is protected by cosmic law.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The narrative sits inside Vastrāpathakṣetra Māhātmya in Prabhāsa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it emphasizes karmic and divine consequences rather than ritual procedure.