Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 34

Devanagari script

तत्प्रभृत्येव देवस्य दैत्यसूदननाम तत् । एतन्माहात्म्यमतुलं कथितं तव सुन्दरि । दैत्यसूदनदेवस्य महाभाग्यं महोदयम्

Transliteration

tatprabhṛtyeva devasya daityasūdananāma tat | etanmāhātmyamatulaṃ kathitaṃ tava sundari | daityasūdanadevasya mahābhāgyaṃ mahodayam

Translation

ସେହି ସମୟରୁ ଦେବଙ୍କର ‘ଦୈତ୍ୟସୂଦନ’ ନାମ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଅତୁଲ ମାହାତ୍ମ୍ୟ କହିଲି—ଦୈତ୍ୟସୂଦନ ଦେବଙ୍କର ମହାଭାଗ୍ୟ ଓ ମହୋଦୟ।

Word by Word

• तत्: from that
• तत्: Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् प्रयोग (correlative ‘from that’)—समासपूर्वपद

• प्रभृति: onward
• प्रभृति: Kāla (Temporal adverb/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रभृति (अव्यय)
• Form: अव्यय; आरम्भकालवाचक (from then onward)

• एव: indeed
• एव: Nipāta (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphatic particle)

• देवस्य: of the god
• देवस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, एकवचन (genitive)

• दैत्यसूदननाम: the name ‘Daityasūdana’
• दैत्यसूदननाम: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक) + सूदन (प्रातिपदिक) + नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: ‘दैत्यसूदनस्य नाम’ (the name ‘Daityasūdana’)

• तत्: that
• तत्: Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (here: prathama agreeing with ‘नाम’)

• एतत्: this
• एतत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (here: prathama as subject with ‘कथितम्’)

• माहात्म्यम्: greatness, sacred glory
• माहात्म्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (with एतत्)

• अतुलम्: incomparable
• अतुलम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अतुल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; माहात्म्य-विशेषण

• कथितम्: has been narrated
• कथितम्: Kriyā (Predicate—passive/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथ् (धातु)
• Form: क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (has been told)

• तव: to you/for you
• तव: Sampradāna (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी विभक्ति, एकवचन (genitive)

• सुन्दरि: O beautiful one
• सुन्दरि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुन्दरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन विभक्ति, एकवचन (vocative)

• दैत्यसूदनदेवस्य: of the god Daityasūdana
• दैत्यसूदनदेवस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक) + सूदन (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: ‘दैत्यसूदनः देवः’ (the god Daityasūdana) → genitive

• महाभाग्यम्: great fortune
• महाभाग्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महā (उपसर्गवत्/पूर्वपद) + भाग्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय: ‘महच्च तत् भाग्यम्’

• महोदयम्: great prosperity
• महोदयम्: Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महā (पूर्वपद) + उदय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय: ‘महान् उदयः’ (great rise/prosperity)

Speaker

Narrator addressing a Goddess/Divine Lady (Devi) (deduced from vocatives: devi, sundari)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Daityasūdana (Prabhāsa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: सुन्दरि (addressed female listener)

Visual Art Cues

Scene: A storyteller concludes the sacred account, pointing to the deity; the name ‘Daityasūdana’ is celebrated as devotees offer flowers and lamps in Prabhāsa.

Characters & Entities

• Daityasūdana (Viṣṇu)
• Devī (listener, implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine names arise from divine deeds; remembering Daityasūdana celebrates the Lord’s role as remover of adharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Daityasūdana’s sanctity is tied to Prabhāsa-kṣetra, where the Māhātmya is being proclaimed.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse concludes a Māhātmya section by praising the deity’s greatness and auspiciousness.