
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଈଶ୍ୱର ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଭାସ-କ୍ଷେତ୍ରର ଅଦ୍ୱିତୀୟ ପବିତ୍ରତା ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ଏହା ଏକ ବୈଷ୍ଣବ ‘ଯବାକାର’ (ଯବ ଆକୃତିର) ତୀର୍ଥଭୂମି, ଯାହାର ଦିଗସୀମା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ଏଠାରେ କରାଯାଇଥିବା କର୍ମ—କ୍ଷେତ୍ରଭିତରେ ଦେହତ୍ୟାଗ, ଦାନ, ହୋମ, ମନ୍ତ୍ରଜପ, ତପ, ବ୍ରାହ୍ମଣଭୋଜନ—ସାତ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ପରେ ଆଚରଣ-ପ୍ରଣାଳୀ ଦିଆଯାଏ: ଭକ୍ତିସହ ଉପବାସ, ଚକ୍ରତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ, କାର୍ତ୍ତିକ ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣଦାନ, ଦୀପଦାନ, ପଞ୍ଚାମୃତାଭିଷେକ, ଏକାଦଶୀରେ ରାତ୍ରିଜାଗରଣ ଭକ୍ତିଗୀତ-ନୃତ୍ୟାଦି ସହ, ଏବଂ ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ ବ୍ରତ ପାଳନ। ତାପରେ କଥାଂଶରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ବିଷ୍ଣୁ ଦାନବନାଶର ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି ପ୍ରଭାସରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ଚକ୍ରଦ୍ୱାରା ସଂହାର କରି ‘ଦୈତ୍ୟସୂଦନ’ ନାମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରନ୍ତି। ଶେଷରେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦର୍ଶନ-ପୂଜା କଲେ ପାପନାଶ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ଜୀବନଫଳ ମିଳେ ବୋଲି ଫଳଶ୍ରୁତି ରହିଛି।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवेशं दैत्यसूदनम् । पापघ्नं सर्वजंतूनां प्रभासक्षेत्रवासिनाम्
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ତାପରେ, ହେ ମହାଦେବୀ, ଦେବେଶ ଦୈତ୍ୟସୂଦନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ସେ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରବାସୀ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ପାପ ନାଶ କରନ୍ତି।
Verse 2
अनादियुगसंस्थानं सर्व कामप्रदं शुभम् । संसारसागरे घोरे स्थितं नौरिव तारणे
ଏହା ଅନାଦି ଯୁଗରୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ଶୁଭ ଓ ସମସ୍ତ କାମନାଦାୟକ। ଘୋର ସଂସାର-ସାଗରେ ପାର କରାଇବା ନୌକା ପରି ଏହା ଅବସ୍ଥିତ।
Verse 3
अन्ये सर्वेऽपि नश्यंति कल्पांते ब्रह्मणो दिने । एतानि मुक्त्वा देवेशि न्यग्रोधं सप्त कल्पगम
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦିନର କଳ୍ପାନ୍ତେ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତେ ନଶିଯାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ, ହେ ଦେବେଶୀ, ଏସବୁ ଛାଡ଼ି ଏହି ନ୍ୟଗ୍ରୋଧ (ବଟ) ସାତ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ।
Verse 4
कल्पवृक्षं तथाऽगारं वैडूर्यं पर्वतोत्तमम् । श्रीदैत्यसूदनं देवं मार्कंडेयं महामुनिम्
କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ଏବଂ ପବିତ୍ର ଆବାସ; ବୈଡୂର୍ୟ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ; ପୂଜ୍ୟ ଦେବ ଶ୍ରୀଦୈତ୍ୟସୂଦନ; ଏବଂ ମହାମୁନି ମାର୍କଣ୍ଡେୟ—(ଏସବୁ ଏଠାରେ ପୂଜ୍ୟ)।
Verse 5
अक्षयाश्चाव्ययाश्चैते सप्तकल्पानि सुन्दरि । देवि किं बहुनोक्तेन वर्णितेन पुनःपुनः
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଏମାନେ ସାତ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅକ୍ଷୟ ଓ ଅବ୍ୟୟ। ହେ ଦେବୀ, ଅଧିକ କହି କ’ଣ—ପୁନଃପୁନଃ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି କ’ଣ ଲାଭ?
Verse 6
श्रीदैत्यसूदनाद्देवि नान्यास्ति भुवि देवता । यवाकारं तु तस्यैव क्षेत्रपातकनाशनम्
ହେ ଦେବୀ, ପୃଥିବୀରେ ଶ୍ରୀଦୈତ୍ୟସୂଦନ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେବତା ନାହିଁ। ତାଙ୍କର ଏହି ‘ଯବାକାର’ ରୂପ/ପରିମାଣ ମଧ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର-ପାତକକୁ ନାଶ କରେ।
Verse 7
सेवितं चर्षिभिः सिद्धैर्यक्षविद्याधरोरगैः । तस्य सीमां प्रवक्ष्यामि विष्णुक्षेत्रस्य भामिनि
ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ଯକ୍ଷ, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ନାଗମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ-ପୂଜିତ—ହେ ଦୀପ୍ତିମତୀ! ଏବେ ମୁଁ ସେହି ବିଷ୍ଣୁ-କ୍ଷେତ୍ରର ସୀମା କହିବି।
Verse 8
पूर्वे यमेश्वरं यावच्छ्रीसोमेशं तु पश्चिमे । उत्तरे तु विशालाक्षी दक्षिणे सरितां पतिः
ପୂର୍ବେ ଯମେଶ୍ୱର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପଶ୍ଚିମେ ଶ୍ରୀସୋମେଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ; ଉତ୍ତରେ ବିଶାଳାକ୍ଷୀ, ଦକ୍ଷିଣେ ନଦୀମାନଙ୍କ ଅଧିପତି—ଏହି ହେଉଛି ପବିତ୍ର ସୀମା।
Verse 9
एतत्क्षेत्रं यवाकारं वैष्णवं पापनाशनम्
ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ଯବଦାଣା-ଆକାର, ବୈଷ୍ଣବ ସ୍ୱରୂପ ଏବଂ ପାପନାଶକ ଅଟେ।
Verse 10
अत्र क्षेत्रे मृता ये तु पापिनोऽपि नरा ध्रुवम् । स्वर्गं गच्छंति ते सर्वे संतः सुकृतिनो यथा
ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ପାପୀ ନରମାନେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ସମସ୍ତେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି—ଯେପରି ସନ୍ତ ଓ ପୁଣ୍ୟବାନ ଯାଆନ୍ତି।
Verse 11
अत्र दत्तं हुतं जप्तं तपस्तप्तं कृतं हि यत् । तत्सर्वं चाक्षयं प्रोक्तं सप्तकल्पावधि प्रिये
ହେ ପ୍ରିୟେ! ଏଠାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ, କରାଯାଇଥିବା ହୋମ, କୃତ ଜପ ଓ ଆଚରିତ ତପ—ସେସବୁକୁ ଅକ୍ଷୟ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି, ସାତ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ।
Verse 12
तत्रैकमपि यो देवि ब्राह्मणं भोजयिष्यति । विधिना विष्णुमुद्दिश्य कोटिर्भवति भोजिता
ହେ ଦେବୀ, ସେଠାରେ ଯେ କେହି ବିଧିପୂର୍ବକ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଏକମାତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୋଜନ କରାଏ, ତାହାର ଫଳ କୋଟି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ସମାନ ହୁଏ।
Verse 13
तत्रोपवासं यः कुर्यान्नरो भक्तिसमन्वितः । एकेनैवोपवासेन उपवासायुतं फलम् । चक्रतीर्थे नरः स्नात्वा सोपवासो जितेंद्रियः
ସେଠାରେ ଭକ୍ତିସହିତ ଯେ ନର ଉପବାସ କରେ, ସେ ଏକମାତ୍ର ଉପବାସରେ ଦଶହଜାର ଉପବାସର ଫଳ ପାଏ। ଚକ୍ରତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ଉପବାସୀ ଓ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ହୋଇ, ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।
Verse 14
द्वादश्यां कार्त्तिके मासि दद्याद्विप्रेषु कांचनम् । विष्णुं संपूज्य विधिवन्मुच्यते सर्वपातकैः
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ବିଧିମତେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସମ୍ପୂଜା କଲେ ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
Verse 15
देव्युवाच । दैत्यसूदननामेति कथं तस्य प्रकीर्तितम् । कस्मिन्काले तु देवेश तन्मे विस्तरतो वद
ଦେବୀ କହିଲେ—ତାଙ୍କର ‘ଦୈତ୍ୟସୂଦନ’ ନାମ କିପରି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା? ଏବଂ କେଉଁ କାଳରେ, ହେ ଦେବେଶ, ଏହା ଘଟିଲା? ମୋତେ ବିସ୍ତାରରେ କୁହନ୍ତୁ।
Verse 16
ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि माहात्म्यं पापनाशनम् । दैत्यसूदनदेवस्य पुरा वृत्तं महोदयम्
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ଦେବୀ, ଶୁଣ; ମୁଁ ପାପନାଶକ ମାହାତ୍ମ୍ୟ କହିବି—ଦୈତ୍ୟସୂଦନ ଦେବଙ୍କର ପୁରାତନ, ପରମ ମଙ୍ଗଳମୟ ବୃତ୍ତାନ୍ତ।
Verse 17
देवि तस्यैव नामानि कल्पेकल्पे भवंति वै । अनादिनिधनान्येव संभवन्ति पुनःपुनः
ହେ ଦେବି, ତାହାଙ୍କର ନାମମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରତ୍ୟେକ କଳ୍ପରେ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ; ସେଗୁଡ଼ିକ ଅନାଦି ଓ ଅନନ୍ତ ହୋଇ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ।
Verse 18
पूर्वकल्पे श्रिया वृत्तो वामनस्तु द्वितीयके । वज्रांगस्तु तृतीये वै तुरीये कमलाप्रियः
ପୂର୍ବ କଳ୍ପରେ ସେ ‘ଶ୍ରିୟାବୃତ୍ତ’ ଭାବେ ପରିଚିତ ଥିଲେ; ଦ୍ୱିତୀୟରେ ‘ବାମନ’; ତୃତୀୟରେ ନିଶ୍ଚୟ ‘ବଜ୍ରାଙ୍ଗ’; ଚତୁର୍ଥରେ ‘କମଲାପ୍ରିୟ’ (ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରିୟ) ଭାବେ ଖ୍ୟାତ ହେଲେ।
Verse 19
पंचमे दुःखहर्त्ता च षष्ठे तु पुरुषोत्तमः । श्रीदैत्यसूदनो देवः कल्पे वै सप्तमे स्मृतः
ପଞ୍ଚମ କଳ୍ପରେ ସେ ‘ଦୁଃଖହର୍ତ୍ତା’—ଦୁଃଖ ହରଣକାରୀ—ଭାବେ ସ୍ମରଣୀୟ; ଷଷ୍ଠରେ ‘ପୁରୁଷୋତ୍ତମ’; ଏବଂ ସପ୍ତମ କଳ୍ପରେ ‘ଶ୍ରୀ-ଦୈତ୍ୟସୂଦନ’ ଦେବ, ଦୈତ୍ୟନାଶକ, ଭାବେ ସ୍ମୃତ।
Verse 20
तस्यैव नाम चोत्पत्तिं कथयामि यथार्थतः
ଏବେ ମୁଁ ସେହି ନାମର ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ଯଥାର୍ଥଭାବେ କହିବି।
Verse 21
पुरा देवासुरे युद्धे दानवैर्देवकंटकैः । निर्जिता देवताः सर्वे जग्मुस्ते शरणं हरिम् । क्षीरोदवासिनं देवमस्तुवन्प्रणताः स्थिताः
ପୁରାତନ କାଳରେ ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ, ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଣ୍ଟକ ସଦୃଶ ଦାନବମାନେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପରାଜିତ କଲେ। ତେବେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ହରିଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ—କ୍ଷୀରସାଗର-ନିବାସୀ ସେହି ଦେବଙ୍କ ପାଖକୁ—ଏବଂ ଶିର ନମାଇ ଦାଁଡ଼ି ତାଙ୍କର ସ୍ତୁତି କଲେ।
Verse 22
देवा ऊचुः । जय देव जगन्नाथ दैत्यासुरविमर्द्दन । वाराहरूपमास्थाय उद्धृता वसुधा त्वया
ଦେବମାନେ କହିଲେ— ଜୟ ଜୟ, ହେ ଦେବ ଜଗନ୍ନାଥ, ଦୈତ୍ୟାସୁରବିମର୍ଦ୍ଦନ! ବରାହରୂପ ଧାରି ତୁମେ ବସୁଧାକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ଉଠାଇଲ।
Verse 23
उद्धृता मत्स्यरूपेण वेदा उदधिमध्यतः । कूर्मरूपी तथा भूत्वा क्षीरोदार्णवमंथनम्
ମତ୍ସ୍ୟରୂପେ ତୁମେ ସମୁଦ୍ରମଧ୍ୟରୁ ବେଦମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କଲ; ଏବଂ କୂର୍ମରୂପ ହୋଇ କ୍ଷୀରୋଦଧି‑ମନ୍ଥନକୁ ତୁମେ ଧାରଣ କଲ।
Verse 24
कृत्वा त्वया जगन्नाथ उद्धृता श्रीर्नमो ऽस्तु ते । श्रीपतिः श्रीधरो देव आर्त्तानामर्तिनाशनः
ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ତୁମ କୃତ୍ୟରେ ଶ୍ରୀ (ଲକ୍ଷ୍ମୀ/ସମୃଦ୍ଧି) ପ୍ରକଟ ହୋଇ ଉଦ୍ଧୃତ ହେଲା— ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଦେବ, ତୁମେ ଶ୍ରୀପତି, ଶ୍ରୀଧର, ଆର୍ତ୍ତମାନଙ୍କ ଆର୍ତ୍ତିନାଶକ।
Verse 25
बलिर्वामनरूपेण त्वया बद्धोऽसुरारिणा । हिरण्याक्षो महादैत्यो हिरण्यकशिपुर्हतः
ବାମନରୂପ ଧାରି, ହେ ଅସୁରଶତ୍ରୁ, ତୁମେ ବଲିକୁ ବାନ୍ଧିଲ। ମହାଦୈତ୍ୟ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ହତ ହେଲା, ଏବଂ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ମଧ୍ୟ ନିହତ ହେଲା।
Verse 26
नारसिंहेन रूपेण अन्तरिक्षे धृतस्त्वया । देवमूल महादेव उद्धृतं भुवनं त्वया
ନରସିଂହରୂପ ଧାରି ତୁମେ ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କଲ। ହେ ମହାଦେବ, ଦେବମୂଳ ଆଧାର, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଭୁବନ ଉଦ୍ଧୃତ ଓ ଧାରିତ ହେଲା।
Verse 27
त्वया विना जगन्नाथ भुवनं निष्प्रभी कृतम् । सूर्येणेव तु विक्रान्तं तमोभिरिव दानवैः
ହେ ଜଗନ୍ନାଥ! ତୁମ୍ଭ ବିନା ଏହି ଭୁବନ ନିଷ୍ପ୍ରଭ ହୋଇଯାଇଛି। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ବିନା ଅନ୍ଧକାର ପରି ଦାନବମାନେ ଏହି ଜଗତକୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରିଛନ୍ତି।
Verse 28
श्रुत्वा स्तोत्रमिदं देवि विष्णुः कमललोचनः । उवाच देवान्ब्रह्माद्यान्क्षीरोदार्णव बोधितः
ହେ ଦେବୀ! ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଶୁଣି କ୍ଷୀରସାଗରରେ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଥିବା କମଳନୟନ ବିଷ୍ଣୁ ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
Verse 29
भयं त्यजध्वं वै देवा दानवान्प्रति सर्वथा । अचिरेणैव कालेन घातयिष्यामि दानवान्
ହେ ଦେବଗଣ! ତୁମ୍ଭେମାନେ ଦାନବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଭୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ତ୍ୟାଗ କର। ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ସେହି ଦାନବମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବି।
Verse 30
एवमुक्त्वाथ तैः सार्द्धमा जगाम जनार्द्दनः । दानवान्घातयामास स चक्रेण पृथक्पृथक्
ଏପରି କହି ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଗଲେ। ସେ ନିଜ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ଗୋଟି ଗୋଟି କରି ଦାନବମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
Verse 31
भयार्त्ता दानवाः सर्वे पलायनपरायणाः । प्रभासं क्षेत्रमासाद्य समुद्राभिमुखा भवन्
ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଦାନବ ପଳାୟନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେମାନେ ପ୍ରଭାସ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପହଞ୍ଚି ସମୁଦ୍ର ଆଡ଼କୁ ମୁହାଁଇଲେ।
Verse 32
नश्यमानास्ततो दृष्ट्वा दैत्यान्दैत्यविनाशनम् । संजघ्ने तान्स चक्रेण निःशेषान्सर्वदानवान्
ଦୈତ୍ୟମାନେ ନଶିଯାଉଥିବା ଦେଖି ଦୈତ୍ୟବିନାଶକ ଭଗବାନ୍ ଚକ୍ରଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କଲେ; ଏକ ଦାନବ ମଧ୍ୟ ଶେଷ ରହିଲା ନାହିଁ।
Verse 33
हतेषु सर्वदैत्येषु देवब्राह्मणतापसैः । कल्याणमभवत्तत्र जगत्स्वस्थमनाकुलम्
ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟ ହତ ହେବା ପରେ ଦେବ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେଠାରେ କଲ୍ୟାଣ ହେଲା; ଜଗତ୍ ସ୍ୱସ୍ଥ, ସ୍ଥିର ଓ ନିରାକୁଳ ହୋଇଗଲା।
Verse 34
तत्प्रभृत्येव देवस्य दैत्यसूदननाम तत् । एतन्माहात्म्यमतुलं कथितं तव सुन्दरि । दैत्यसूदनदेवस्य महाभाग्यं महोदयम्
ସେହି ସମୟରୁ ଦେବଙ୍କର ‘ଦୈତ୍ୟସୂଦନ’ ନାମ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଅତୁଲ ମାହାତ୍ମ୍ୟ କହିଲି—ଦୈତ୍ୟସୂଦନ ଦେବଙ୍କର ମହାଭାଗ୍ୟ ଓ ମହୋଦୟ।
Verse 35
तं दृष्ट्वा न जडो नांधो न दरिद्रो न दुःखितः । जायते सप्त जन्मानि सत्यंसत्यं वरानने
ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ କଲେ ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେହି ଜଡବୁଦ୍ଧି, ଅନ୍ଧ, ଦରିଦ୍ର କିମ୍ବା ଦୁଃଖୀ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଉନାହିଁ। ହେ ବରାନନେ, ଏହା ସତ୍ୟ ସତ୍ୟ।
Verse 36
श्रवणद्वादशीं पुण्यां रोहिण्यां चाष्टमीं शुभाम् । शयनोत्थापनीं चैव नरः कृत्वा प्रयत्नतः
ଯେ ପୁରୁଷ ପ୍ରୟତ୍ନପୂର୍ବକ ପୁଣ୍ୟ ଶ୍ରବଣ-ଦ୍ୱାଦଶୀ, ଶୁଭ ରୋହିଣୀ-ଅଷ୍ଟମୀ ଏବଂ ଶୟନୋତ୍ଥାପନୀ ବ୍ରତ ପାଳନ କରେ…
Verse 37
एकैकेनोप वासेन उपवासायुतं फलम् । लभते नात्र सन्देहो दैत्यसूदनसन्निधौ
ସେଠାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉପବାସରେ ଦଶହଜାର ଉପବାସର ଫଳ ମିଳେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ଦୈତ୍ୟସୂଦନଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ।
Verse 38
चण्डालः श्वपचो वापि तिर्यग्योनिगतोऽपि वा । प्राणत्यागे कृते तस्मिन्नाच्युतं लोकमाप्नुयात्
ଚଣ୍ଡାଳ ହେଉ କି ଶ୍ୱପଚ ହେଉ, କିମ୍ବା ତିର୍ୟକ୍-ଯୋନିରେ ଜନ୍ମିତ ହେଉ—ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କଲେ ଅଚ୍ୟୁତ (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କ ଅବିନାଶୀ ଲୋକ ପାଏ।
Verse 39
कार्तिक्यां चैव वैशाख्यां मासमेकमुपोषयेत् । दैत्यसूदनमध्यस्थः सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः
କାର୍ତ୍ତିକ ଏବଂ ସେହିପରି ବୈଶାଖ ମାସରେ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାସ ଉପବାସ କରୁ—ଦୈତ୍ୟସୂଦନଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ବସି, ସମ୍ୟକ୍ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ।
Verse 40
एकैकेनोपवासेन कोटिकोटि पृथक्पृथक् । लभते तत्फलं सर्वं विष्णुक्षेत्रप्रभावतः
ସେଠାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉପବାସରେ କୋଟି କୋଟି ଭାବେ, ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭାବରେ, ସମସ୍ତ ଫଳ ମିଳେ—ଏ ସବୁ ବିଷ୍ଣୁକ୍ଷେତ୍ରର ପ୍ରଭାବରୁ।
Verse 41
दीपं ददाति यस्तत्र मासं वा पक्षमेव वा । एकैक दीपदानेन कोटिदीपफलं लभेत्
ଯେ ସେଠାରେ ଦୀପଦାନ କରେ—ମାସଭରି ହେଉ କି ପକ୍ଷମାତ୍ର—ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏକ ଦୀପଦାନରେ କୋଟି ଦୀପଦାନର ଫଳ ପାଏ।
Verse 42
पंचामृतेन संस्नाप्य देवदेवं चतुर्भुजम् । एकादश्यां निराहारः पूजयित्वाऽच्युतो भवेत्
ପଞ୍ଚାମୃତରେ ଦେବଦେବ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ, ଏକାଦଶୀରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିରାହାର ରହି ପୂଜା କଲେ ସେ ଅଚ୍ୟୁତ-ପଦ ପାଏ।
Verse 43
चातुर्मास्यं विधानेन दैत्यसूदनसन्निधौ । नियमेन क्षिपेद्यस्तु तस्य तुष्यति केशवः
ଯେ ଲୋକ ବିଧିମତେ ଦୈତ୍ୟସୂଦନଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ ବ୍ରତ ପାଳନ କରି, ନିୟମ-ସଂଯମରେ ସେଇ ସମୟ କାଟେ, ତାହାରେ କେଶବ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
Verse 44
अन्यक्षेत्रेषु यत्कृत्वा चातुर्मास्यानि कोटिशः । तत्फलं लभते सर्वं दैत्यसूदनदर्शनात्
ଅନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ କୋଟି କୋଟି ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ ଆଚରଣ କଲେ ଯେ ଫଳ ମିଳେ, ସେ ସମସ୍ତ ଫଳ ଏଠାରେ ଦୈତ୍ୟସୂଦନଙ୍କ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।
Verse 45
ब्रह्माण्डं सकलं दत्त्वा यत्पुण्यफलमाप्नुयात् । तत्पुण्यं लभते सर्वं दैत्यसूदनदर्शनात्
ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଦାନ କଲେ ଯେ ପୁଣ୍ୟଫଳ ମିଳେ, ସେ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଏଠାରେ ଦୈତ୍ୟସୂଦନଙ୍କ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।
Verse 46
एकादश्यां तु यस्तत्र कुरुते जागरं नरः । गीतनृत्यैस्तथा वाद्यैः प्रेक्षणीयैस्तथाविधैः । स याति वैष्णवं लोकं यं गत्वा न निवर्त्तते
ଯେ ନର ସେଠାରେ ଏକାଦଶୀରେ ଜାଗରଣ କରେ—ଭଜନ-ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ, ବାଦ୍ୟ ଓ ଏପରି ପବିତ୍ର ଆଚାରରେ—ସେ ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକକୁ ଯାଏ; ସେଠାକୁ ଗଲେ ପୁନଃ ଫେରେ ନାହିଁ।
Verse 47
हत्याऽयुतानीह सुसंचितानि स्तेयानि रुक्मस्य न सन्ति संख्या । निहंति केनापि पुरा कृतानि सर्वाणि भद्रा निशि जागरेण
ହେ ଭଦ୍ରେ! ଏଠାରେ ସୁସଞ୍ଚିତ ଦଶହଜାର ହତ୍ୟାପାପ ମଧ୍ୟ, ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣଚୋରିର ଅସଂଖ୍ୟ ପାପ ମଧ୍ୟ—ପୂର୍ବେ କୃତ ସମସ୍ତ ପାପ—ରାତ୍ରି ଜାଗରଣରେ କିଛି ଦିବ୍ୟଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ନଶ୍ୟ ହୋଇଯାଏ।
Verse 48
मार्गा न ते प्रेतपुरी न दूता वनं च तत्खेचरखड्गपत्रम् । स्वप्ने न पश्यंति च ते मनुष्या येषां गता जागरणेन भद्रा
ହେ ଭଦ୍ରେ! ଯାହାଙ୍କର ରାତ୍ରି ଜାଗରଣ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରେତପୁରୀର ପଥ ନାହିଁ; ଯମଦୂତ ନାହିଁ; ଖଡ୍ଗପତ୍ର-ବନ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ସେମାନେ ସେହି ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ।
Verse 49
कन्यासहस्रं विधिवद्ददाति रत्नैरलंकृत्य स्वधर्मबुद्ध्या । गवां सहस्रं कुरुजांगले तु तेषां परं जागरणेन विष्णोः
ଯଦି କେହି ସ୍ୱଧର୍ମବୁଦ୍ଧିରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ରତ୍ନାଳଙ୍କୃତ ହଜାର କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଦାନ କରେ, କିମ୍ବା କୁରୁଜାଙ୍ଗଳରେ ହଜାର ଗାଈ ଦାନ କରେ—ତଥାପି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରାତ୍ରି ଜାଗରଣର ଫଳ ସେହି ଦାନଗୁଡ଼ିକଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।
Verse 50
कृत्वा चैवोपवासं च योऽश्नाति द्वादशीदिने । नैवेद्यं तुलसीमिश्रं हत्याकोटिविनाशनम्
ଯେ ପ୍ରଥମେ ଉପବାସ କରି, ପରେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନେ ତୁଳସୀମିଶ୍ରିତ ନୈବେଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରେ—ସେହି ଆଚରଣ କୋଟି କୋଟି ହତ୍ୟାସମ ମହାପାପକୁ ମଧ୍ୟ ନାଶ କରେ।
Verse 51
इति ते कथितं देवि माहात्म्यं पापनाशनम् । दैत्यसूदनदेवस्य किमन्यत्परिपृच्छसि
ହେ ଦେବୀ! ଏହିପରି ଦୈତ୍ୟସୂଦନ ଭଗବାନଙ୍କ ପାପନାଶକ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ତୁମକୁ କୁହାଗଲା। ଏବେ ତୁମେ ଆଉ କ’ଣ ପଚାରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?
Verse 52
पीतवस्त्राणि देवस्य गां हिरण्यं च दापयेत् । स्नात्वा चक्रवरे तीर्थे मुच्यते सर्वपातकात्
ଦେବଙ୍କୁ ପୀତବସ୍ତ୍ର ଅର୍ପଣ କରୁ, ଗୋ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ କରୁ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚକ୍ରତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
Verse 81
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमेप्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये श्रीदैत्यसूदनमाहात्म्यवर्णनंनामैकाशीतितमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତି-ସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ‘ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ’ ଭିତରେ ‘ଶ୍ରୀଦୈତ୍ୟସୂଦନମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଏକାଶୀତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।