Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

देव्युवाच । सोमेश्वरेति यन्नाम कस्मिन्काले बभूव तत् । किं नामाग्रेऽभवल्लिंगं नाम किं भविताऽधुना

Transliteration

devyuvāca | someśvareti yannāma kasminkāle babhūva tat | kiṃ nāmāgre'bhavalliṃgaṃ nāma kiṃ bhavitā'dhunā

Translation

ଦେବୀ କହିଲେ—‘ସୋମେଶ୍ୱର’ ଏହି ନାମ କେଉଁ କାଳରେ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା? ଆଦିରେ ସେହି ଲିଙ୍ଗର ନାମ କ’ଣ ଥିଲା, ଏବଂ ଏବେ (ବର୍ତ୍ତମାନ ଯୁଗରେ) ତାହା କେଉଁ ନାମ ଧାରଣ କରିବ?

Word by Word

• देवी: the Goddess
• देवी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• सोमेश्वर: Someśvara
• सोमेश्वर: Karta (Subject/नाम)
• Type: Noun
• Root: सोम + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; quoted name in iti-construction

• इति: thus/so called
• इति: Sambandha (Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरण-निपात (quotative particle)

• यत्: which
• यत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)

• नाम: name
• नाम: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कस्मिन्: in which
• कस्मिन्: Adhikarana (Location/Time locus)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; प्रश्नवाचक

• काले: time
• काले: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• बभूव: became/was
• बभूव: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• तत्: that (name)
• तत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संकेत (demonstrative)

• किम्: what
• किम्: Karta/Karma (Interrogative)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक

• नाम: indeed/then
• नाम: Avadharana (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रश्न-निपात (interrogative particle, 'indeed/then')

• अग्रे: formerly/at first
• अग्रे: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; काल/क्रमवाचक (adverb: formerly/at first)

• अभवत्: was/became
• अभवत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• लिङ्गम्: liṅga (emblem)
• लिङ्गम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• नाम: then/indeed
• नाम: Avadharana (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रश्न-निपात (interrogative particle)

• किम्: what
• किम्: Karta/Karma (Interrogative)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक

• भविता: will be
• भविता: Kriya (Future predicate)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-अर्थे कृत्: तृन्/तृच्-प्रत्ययान्त (agentive future sense) → भवितृ; here भविता (पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन) used as periphrastic future predicate

• अधुना: now
• अधुना: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अधुना (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (temporal adverb)

Speaker

Devī (Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Somēśvara (Somnātha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Īśvara (Śiva)

Visual Art Cues

Scene: Devī, inquisitive and poised, asks Śiva about the origin of the name Somēśvara; behind them, a stylized liṅga with a crescent-moon motif and a timeline-like band suggesting yuga transitions.

Characters & Entities

• Somēśvara
• Liṅga
• Devī
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred names preserve sacred history; understanding a tīrtha’s names reveals its enduring divine presence across time.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Somēśvara in Prabhāsa-kṣetra (Prabhāsa) is the focus of inquiry.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it requests the narrative framework (kāla/yuga-based naming) that supports later devotional practice.