Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

Devanagari script

सोमेशं परमं स्थानं पंचवक्त्रसमन्वितम् । एतल्लिंगं न मुंचामि सत्यंसत्यं मयोदितम्

Transliteration

someśaṃ paramaṃ sthānaṃ paṃcavaktrasamanvitam | etalliṃgaṃ na muṃcāmi satyaṃsatyaṃ mayoditam

Translation

ସୋମେଶ୍ୱର ପରମ ସ୍ଥାନ, ପଞ୍ଚବକ୍ତ୍ରସମନ୍ୱିତ। ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ମୁଁ ଛାଡ଼େନି—ଏହା ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ମୋର କଥା॥

Word by Word

• सोमेशम्: Someśa
• सोमेशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सोमेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; समासः सोमस्य ईशः

• परमम्: supreme
• परमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; स्थानम् इति विशेषणम्

• स्थानम्: abode, place
• स्थानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• पञ्चवक्त्रसमन्वितम्: endowed with five faces
• पञ्चवक्त्रसमन्वितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पञ्च-वक्त्र-समन्वित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; स्थानम्/लिङ्गम् इति विशेषणम्; समासः पञ्च वक्त्राणि यस्य तेन समन्वितम् (पञ्चवक्त्रैः समन्वितम्)

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• लिङ्गम्: liṅga (emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• न: not
• न: None
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेधार्थक (negation particle)

• मुञ्चामि: I release/abandon
• मुञ्चामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• सत्यम्: truthfully
• सत्यम्: None
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (as adverbial accusative: truly)

• सत्यम्: truly (again)
• सत्यम्: None
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; पुनरुक्ति-बलार्थम्

• मया: by me
• मया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: तृतीया (Instrumental), एकवचन

• उदितम्: spoken, declared
• उदितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: उद्+वद् (धातु) → उदित (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; उक्तम्/प्रोक्तम् अर्थे

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Somēśvara (Somnātha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī/Pārvatī

Visual Art Cues

Scene: Śiva’s solemn vow-like declaration before the Somēśvara liṅga: the liṅga radiates with five-faced Śiva symbolism; attendants and Devī witness the truth-affirmation (‘satyaṃ satyam’).

Characters & Entities

• Somēśvara
• liṅga
• Pañcavaktra Śiva
• Prabhāsa (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The deity’s unwavering presence sanctifies the site; divine ‘abidance’ is the foundation of kṣetra-māhātmya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Somēśvara at Prabhāsakṣetra, described as the supreme sthāna.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse asserts the theological claim of Śiva’s constant association with this liṅga.