Adhyaya 59

Verse 1

ईश्वर उवाच । अथ वच्मि तृतीयां ते ज्ञानशक्तिं शिवात्मिकाम् । प्रभासक्षेत्रमध्यस्थां दारिद्र्यौघविनाशिनीम्

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ତୃତୀୟ ଶକ୍ତି, ଶିବାତ୍ମିକା ଜ୍ଞାନଶକ୍ତି ବିଷୟରେ କହୁଛି; ସେ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟର ପ୍ରବାହକୁ ନାଶ କରନ୍ତି।

Verse 2

अजेति नाम्नीं तां देवीं राह्वीशाद्दक्षिणे स्थिताम् । मम वक्त्राद्विनिष्क्रांता षष्ठाद्वै विष्णुपूजितात्

ସେ ଦେବୀ ‘ଅଜେତୀ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେ ରାହ୍ୱୀଶଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣେ ଅବସ୍ଥିତ। ସେ ମୋ ମୁଖରୁ—ବିଷ୍ଣୁଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଷଷ୍ଠ ମୁଖରୁ—ପ୍ରକଟ ହୋଇଛନ୍ତି।

Verse 3

देव्युवाच । पंचवक्त्राणि देवेश प्रसिद्धानि तव प्रभौ । षष्ठं यद्वदनं देव तस्य किं नाम संस्मृतम् । समुत्पन्ना कथं तस्मादजादेवीति या श्रुता

ଦେବୀ କହିଲେ—ହେ ଦେବେଶ, ହେ ପ୍ରଭୋ! ଆପଣଙ୍କ ପଞ୍ଚମୁଖ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। କିନ୍ତୁ ହେ ଦେବ, ସେ ଷଷ୍ଠ ମୁଖର କେଉଁ ନାମ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ? ଏବଂ ସେଠାରୁ ‘ଅଜାଦେବୀ’ ଭାବେ ଶ୍ରୁତ ଦେବୀ କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ?

Verse 4

ईश्वर उवाच । साधु पृष्टं त्वया देवि यद्गोप्यं स्वसुतेष्वपि । तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि अप्रसिद्धागमोदितम्

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ଦେବୀ, ତୁମେ ଭଲ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ; ଏହି ବିଷୟ ନିଜ ପୁଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଗୁପ୍ତ। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଅଳ୍ପପ୍ରସିଦ୍ଧ ଆଗମପରମ୍ପରାର କଥା କହିବି।

Verse 5

वक्त्राणि मम देवेशि सप्तासन्पूर्वमेव हि । सद्योजातादिपंचैव षष्ठं स्मृतमजेति च

ଦେବେଶୀ, ପୂର୍ବକାଳରେ ମୋର ସାତଟି ମୁଖ ଥିଲା—ସଦ୍ୟୋଜାତ ଆଦି ପାଞ୍ଚଟି, ଏବଂ ଷଷ୍ଠଟି ‘ଅଜ’ ବୋଲି ସ୍ମରଣୀୟ।

Verse 6

सप्तमं पिचुनामेति सप्तैवं वदनानि मे । तेभ्योऽजं ब्रह्मणे दत्तं पिचुवक्त्रं तु विष्णवे

ସପ୍ତମଟି ‘ପିଚୁ’ ନାମରେ ପରିଚିତ—ଏଭଳି ମୋର ସାତଟି ମୁଖ ଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ‘ଅଜ’ ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦିଆଗଲା, ଏବଂ ‘ପିଚୁ’ ମୁଖ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ।

Verse 7

तस्मादहं महादेवि पंचवक्त्रोऽधुनाऽभवम् । अजस्तु ब्रह्मा सञ्जज्ञे पिचुर्विष्णुरजायत

ଏହି କାରଣରୁ, ମହାଦେବୀ, ଏବେ ମୁଁ ପଞ୍ଚବକ୍ତ୍ର ହୋଇଛି। ‘ଅଜ’ ବ୍ରହ୍ମା ରୂପେ ଜନ୍ମିଲେ, ଏବଂ ‘ପିଚୁ’ ବିଷ୍ଣୁ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

Verse 8

अजवक्त्रान्महादेवि अजा जाता महाप्रभा । अन्धासुररणे घोरे मम क्रोधेन भामिनि

ମହାଦେବୀ, ‘ଅଜ’ ମୁଖରୁ ମହାପ୍ରଭା ‘ଅଜା’ ଜନ୍ମିଲା—ଭାମିନୀ, ଅନ୍ଧାସୁର ସହ ଘୋର ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ କ୍ରୋଧରୁ।

Verse 9

खड्गचर्मधरादेवी सुरूपा सिंहवाहिनी । मर्द्दयन्ती महादैत्यान्देवीकोटिसमन्विता

ଖଡ୍ଗ ଓ ଢାଳ ଧାରଣ କରିଥିବା, ସୁରୂପା ସିଂହବାହିନୀ ଦେବୀ, କୋଟି କୋଟି ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ମହାଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ।

Verse 10

तस्या भयेन ये दैत्या विद्रुता दक्षिणार्णवम् । पृष्ठतोऽनुययौ तान्वै सा देवी सिंहवाहिनी

ତାଙ୍କ ଭୟରେ ଯେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ସମୁଦ୍ରକୁ ପଳାଇଲେ, ସିଂହବାହିନୀ ଦେବୀ ସେମାନଙ୍କୁ ପଛରୁ ଧାଉଥିଲେ।

Verse 11

इतस्ततस्ते धावन्तो मार्यमाणाश्च तद्गणैः । प्रभास क्षेत्रसंप्राप्ता नश्यमाना महार्णवम्

ଇତଃତତଃ ଧାଉଥିବା ଏବଂ ତାଙ୍କ ଗଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଉଥିବା ସେମାନେ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚି ମହାସମୁଦ୍ରରେ ନଶିଗଲେ।

Verse 12

केचित्तत्र हता दैत्याः केचित्पातालमाययुः । निःशेषान्निहतान्दृष्ट्वा सा देवी सिंहवाहिनी

କେତେକ ଦୈତ୍ୟ ସେଠାରେ ହତ ହେଲେ, କେତେକ ପାତାଳକୁ ଗଲେ; ସେମାନେ ନିଃଶେଷ ଭାବେ ନିହତ ହୋଇଥିବା ଦେଖି ସିଂହବାହିନୀ ଦେବୀ (ତଦନୁସାରେ) ରହିଲେ।

Verse 13

क्षेत्रं पवित्रमाज्ञाय तत्र स्थाने स्थिता शुभा । सोमेशादीशकोणस्था सौरीशादुत्तरे स्थिता

କ୍ଷେତ୍ରଟି ପବିତ୍ର ବୋଲି ଜାଣି ସେଇ ଶୁଭା ଦେବୀ ସେଠାରେ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ—ସୋମେଶଠାରୁ ଈଶାନ କୋଣରେ ଏବଂ ସୌରୀଶଠାରୁ ଉତ୍ତରେ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 14

यस्तां तत्र स्थितां पश्येद्योषिद्वाथ नरोऽपि वा । स भूयात्सत्त्वसौभाग्यैः सप्तजन्मानि संयुतः

ଯେ ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ସେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ—ନାରୀ ହେଉ କି ପୁରୁଷ—ସେ ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ସୌଭାଗ୍ୟରେ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 15

गीतवाद्यादिकं नृत्यं यस्तत्र कुरुते नरः । तस्यान्वये न दौर्भाग्यं भूयात्तस्याः प्रसादतः

ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ସେଠାରେ ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟ ସହିତ ନୃତ୍ୟ କରେ, ସେଇ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ତାହାର ବଂଶରେ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 16

घृतेन दीपकं तत्र या नारी संप्रयच्छति । रक्तवर्त्या महादेवि यावंतस्तत्र तंतवः । तावज्जन्मांतराण्येव सा सौभाग्यमवाप्नुयात्

ହେ ମହାଦେବୀ! ଯେ ନାରୀ ସେଠାରେ ଘୃତରେ ଦୀପକୁ ଲାଲ ବତି ସହ ଅର୍ପଣ କରେ, ସେଇ ବତିରେ ଯେତେ ତନ୍ତୁ ଅଛି ସେତେ ଜନ୍ମାନ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ସୌଭାଗ୍ୟ ପାଏ।

Verse 17

यश्चैतत्तु पठेन्नित्यं तृतीयायां विशेषतः । शृणुयाद्वाऽपि यो भक्त्या स कामानखिलाल्लंभेत्

ଯେ ଏହାକୁ ନିତ୍ୟ ପାଠ କରେ—ବିଶେଷତଃ ତୃତୀୟା ତିଥିରେ—କିମ୍ବା ଯେ ଭକ୍ତିରେ ଶୁଣେ, ସେ ସମସ୍ତ କାମ୍ୟ ଫଳ ଲାଭ କରେ।

Verse 18

इति संक्षेपतः प्रोक्तो रुद्रशक्तित्रयक्रमः

ଏହିପରି ସଂକ୍ଷେପରେ ରୁଦ୍ରଶକ୍ତିତ୍ରୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କ୍ରମବିଧାନ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲା।

Verse 19

एताः शक्तीः पूजयित्वा सोमेशं पूजयेत्ततः । सम्यग्यात्राफलापेक्षी एकां वा वरदामथ

ଏହି ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରି ପରେ ସୋମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଯେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ ଯାତ୍ରାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ଚାହେ, ସେ ଏଭଳି କରୁ; ନଚେତ୍ ବରଦାୟିନୀ ଦେବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜୁ।

Verse 59

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्येऽजादेवीमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनषष्टितमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ‘ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ’ ମଧ୍ୟରେ ‘ଅଜାଦେବୀମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଉନଷଠତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।