Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 45

Devanagari script

कपर्दिनं नमस्कृत्य यात्रानिर्विघ्रहेतवे । स्तोष्येऽहं विघ्नराजानं सिद्धिबुद्धिप्रियं शुभम्

Transliteration

kapardinaṃ namaskṛtya yātrānirvighrahetave | stoṣye'haṃ vighnarājānaṃ siddhibuddhipriyaṃ śubham

Translation

ଯାତ୍ରା ନିର୍ବିଘ୍ନ ହେବା ପାଇଁ କପର୍ଦିନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ମୁଁ ସିଦ୍ଧି-ବୁଦ୍ଧିପ୍ରିୟ, ଶୁଭ ବିଘ୍ନରାଜଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବି।

Word by Word

• कपर्दिनम्: Kapardin
• कपर्दिनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कपर्दिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Accusative singular)

• नमस्कृत्य: having saluted
• नमस्कृत्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: नमस्-√कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; धातुः—कृ, पूर्वपद—नमस्

• यात्रानिर्विघ्नहेतवे: for the cause of an unobstructed journey
• यात्रानिर्विघ्नहेतवे: Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: यात्रा + निर्विघ्न + हेतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular); समासः—(यात्रायाः निर्विघ्नत्वस्य) हेतुः इति षष्ठी-तत्पुरुष

• स्तोष्ये: I shall praise
• स्तोष्ये: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √स्तु (धातु)
• Form: लृट् (Simple future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; आत्मनेपदम् (स्तोष्ये)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)

• विघ्नराजानम्: Vighnarāja
• विघ्नराजानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विघ्न + राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Accusative singular); समासः—षष्ठी-तत्पुरुष

• सिद्धिबुद्धिप्रियम्: dear to Siddhi and Buddhi
• सिद्धिबुद्धिप्रियम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सिद्धि + बुद्धि + प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Accusative singular); समासः—द्वन्द्वपूर्वपद + तत्पुरुष (dear to Siddhi and Buddhi)

• शुभम्: auspicious
• शुभम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Accusative singular)

Speaker

Deductive (stotra-reciter voice; first-person within the hymn in Prabhāsakṣetra Māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsakṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee bows first to a matted-haired Śaiva presence (Kapardin) and then begins a formal hymn to Gaṇeśa, flanked by personified Siddhi and Buddhi; the setting suggests a pilgrim camp near Prabhāsa shrines.

Characters & Entities

• Kapardin
• Vighnarāja (Gaṇeśa)
• Siddhi
• Buddhi

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Before sacred travel and worship, one should honor the remover of obstacles; auspicious beginnings are a core Purāṇic dharma principle.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The stotra appears within Prabhāsakṣetra Māhātmya, tying Gaṇeśa worship to the Prabhāsa pilgrimage setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

Namaskāra (bowing) and stuti (praise/recitation) for achieving a nirvighna (obstacle-free) yātrā.