Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

Devanagari script

ऊचुः प्रांजलयः सर्व इन्द्राद्याः सुरसत्तमाः । व्याप्तोयं मानुषैः स्वर्गः प्रसादात्तव शंकर

Transliteration

ūcuḥ prāṃjalayaḥ sarva indrādyāḥ surasattamāḥ | vyāptoyaṃ mānuṣaiḥ svargaḥ prasādāttava śaṃkara

Translation

ସମସ୍ତେ କରଯୋଡ଼ି, ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବଗଣ କହିଲେ—“ହେ ଶଙ୍କର, ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରସାଦରୁ ଏହି ସ୍ୱର୍ଗ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଭରିଦେଇଛନ୍ତି।”

Word by Word

• ūcuḥ: said
• ūcuḥ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: vac (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• prāñjalayaḥ: with folded hands
• prāñjalayaḥ: Karta (Subject-Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: prāñjali (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (hands-folded) सर्व/इन्द्राद्याः इत्यस्य

• sarve: all
• sarve: Karta (Subject-Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण देवगणस्य

• indrādyāḥ: beginning with Indra
• indrādyāḥ: Karta (Subject-Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: indra (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (beginning with Indra)

• sura-sattamāḥ: the best of the gods
• sura-sattamāḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: sura (प्रातिपदिक) + sattama (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; देवाः इत्यर्थे (best among gods)

• vyāptaḥ: pervaded/filled
• vyāptaḥ: Karta (Subject-Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: vi + āp (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण स्वर्गः इत्यस्य

• ayam: this
• ayam: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: idam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• mānuṣaiḥ: by humans
• mānuṣaiḥ: Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: mānuṣa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्तृ-करणभावे (by humans)

• svargaḥ: heaven
• svargaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: svarga (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• prasādāt: from (your) grace
• prasādāt: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: prasāda (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; हेतौ (because of/from the grace)

• tava: your
• tava: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: tvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• śaṃkara: O Śaṅkara
• śaṃkara: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: śaṃkara (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन

Speaker

Devāḥ (Indra and the gods)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Devas with folded hands address Śaṅkara; behind them, a vision of svarga crowded with human souls, suggesting a cosmic demographic shift caused by grace.

Characters & Entities

• Indra
• Devāḥ
• Śaṅkara
• Svarga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva’s grace can elevate ordinary humans to heavenly attainment, astonishing even the devas.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra’s Śaiva sanctity, linked with Someśvara and Śiva’s prasāda.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a devotional address acknowledging Śiva’s grace.