Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

Devanagari script

न यज्ञा न तपो दानं न स्वाध्पायो व्रतं न च । कुर्वतोपि नरा देवि सर्वे यांति शिवालयम्

Transliteration

na yajñā na tapo dānaṃ na svādhpāyo vrataṃ na ca | kurvatopi narā devi sarve yāṃti śivālayam

Translation

ହେ ଦେବୀ! ଯଜ୍ଞ, ତପ, ଦାନ, ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ କିମ୍ବା ବ୍ରତ—କିଛି ନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର ପ୍ରଭାବରେ ସମସ୍ତେ ଶିବାଳୟ (ଶିବଧାମ)କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Word by Word

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय (निषेध/negative particle): not

• यज्ञाः: sacrifices
• यज्ञाः: Karta (Elliptic/implicit)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; here: ‘sacrifices’ (as things not required)

• न: nor
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय (निषेध): not

• तपः: austerity
• तपः: Karta (Elliptic/implicit)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; here in enumeration: austerity

• दानम्: charity
• दानम्: Karta (Elliptic/implicit)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘gift, charity’

• न: nor
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय (निषेध): not

• स्वाध्यायः: self-study (Vedic recitation)
• स्वाध्यायः: Karta (Elliptic/implicit)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषसमासः (स्वस्य अध्यायः/वेदाध्ययनम्)

• व्रतम्: vow, observance
• व्रतम्: Karta (Elliptic/implicit)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• न: nor
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय (निषेध): not

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय): and

• कुर्वतः: of one who performs (them)
• कुर्वतः: Sambandha (Genitive absolute-like/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु)
• Form: शतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; ‘of (one) doing’

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय (सम्भावना/अपि): even, also

• नराः: men, people
• नराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• देवि: O Goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Qualifier/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् of नराः

• यान्ति: go, attain
• यान्ति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• शिव-आलयम्: Śiva’s abode
• शिव-आलयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + आलय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषसमासः (शिवस्य आलयः)

Speaker

Narrator (contextual; within Prabhāsakṣetra Māhātmya dialogue)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Someśvara/Somnātha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: Devī is addressed as the speaker proclaims: without yajña, tapas, dāna, svādhyāya, or vrata, people reach Śiva’s abode through the kṣetra’s power; the temple radiates as a gateway to Kailāsa-like realms.

Characters & Entities

• Devī
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The tīrtha’s grace can surpass ordinary ritual effort, leading devotees to Śiva’s abode.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, associated with Someśvara/Śiva in the Prabhāsa Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific ritual is prescribed; the verse emphasizes attainment even without yajña, tapa, dāna, svādhyāya, or vrata.