
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଈଶ୍ୱର ଦେବୀଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ–ସାଧକଙ୍କୁ ‘ଉତ୍ତମ’ ସଂବର୍ତ୍ତେଶ୍ୱର ଧାମକୁ ଯିବା ପଥ ଦର୍ଶାନ୍ତି। ସଂବର୍ତ୍ତେଶ୍ୱର ଇନ୍ଦ୍ରେଶ୍ୱରର ପଶ୍ଚିମେ ଓ ଅର୍କଭାସ୍କରର ପୂର୍ବେ ଅବସ୍ଥିତ ବୋଲି କୁହାଯାଇ, ପାଖପାଖି ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳମାନଙ୍କ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଦିଗନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଏ। ଏଠାରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଆଚାରକ୍ରମ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ—ପ୍ରଥମେ ମହାଦେବଙ୍କ ଦର୍ଶନ, ପରେ ପୁଷ୍କରିଣୀର ଜଳରେ ସ୍ନାନ; ଏହିଏ ପ୍ରଧାନ ଭକ୍ତିକର୍ମ। ଫଳଶ୍ରୁତିରେ କୁହାଯାଏ ଯେ ଏପରି କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦଶ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ସମାନ ପୁଣ୍ୟଫଳ ପାଏ। ଶେଷରେ ଏହା ସ୍କନ୍ଦପୁରାଣର ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡ, ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟର ପ୍ରଥମ ବିଭାଗର ୩୬୫ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ‘ସଂବର୍ତ୍ତେଶ୍ୱରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖିତ।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि संवर्तेश्वरमुत्तमम् । इन्द्रेश्वरात्पश्चिमतः पूर्वतश्चार्कभास्करात
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ମହାଦେବୀ, ତତ୍ପରେ ଉତ୍ତମ ‘ସଂବର୍ତ୍ତେଶ୍ୱର’ଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ସେ ଇନ୍ଦ୍ରେଶ୍ୱରର ପଶ୍ଚିମେ ଏବଂ ଅର୍କଭାସ୍କରର ପୂର୍ବେ ଅବସ୍ଥିତ।
Verse 2
तं दृष्ट्वा तु महादेवं स्नात्वा पुष्करिणीजले । दशानामश्वमेधानां फलमाप्नोति मानवः
ସେହି ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି ଏବଂ ପୁଷ୍କରିଣୀର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ଦଶ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ସମତୁଲ୍ୟ ପୁଣ୍ୟଫଳ ପାଏ।
Verse 364
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये संवर्तेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुष्षष्ट्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀ-ସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ‘ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ’ ଭାଗରେ ‘ସଂବର୍ତ୍ତେଶ୍ୱରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ୩୬୪ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।