Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 81

Devanagari script

रुल्लं प्राप्य पुनर्देवी समुद्भूता मनोरमा । रुल्लं नाम पुरं यत्र सृष्टं देवेन शंभुना

Transliteration

rullaṃ prāpya punardevī samudbhūtā manoramā | rullaṃ nāma puraṃ yatra sṛṣṭaṃ devena śaṃbhunā

Translation

ରୁଲ୍ଲାକୁ ପୁନର୍ବାର ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ସେହି ମନୋହରୀ ଦେବୀ ସେଠାରେ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲେ। ଯେଉଁଠାରେ ଶମ୍ଭୁ ଦେବ ରୁଲ୍ଲା ନାମକ ପୁର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ।

Word by Word

• रुल्लम्: Rulla (place)
• रुल्लम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रुल्ल (प्रातिपदिक; स्थाननाम)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म

• प्राप्य: having reached
• प्राप्य: Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: √प्राप् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (अव्ययीभाव-प्रयोग); पूर्वकालिक क्रिया

• पुनः: again
• पुनः: Kriyāviśeṣaṇa (Adverb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरावृत्त्यर्थक क्रियाविशेषण

• देवी: the Goddess
• देवी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• समुद्भूता: arisen, emerged
• समुद्भूता: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: समुद्भूत (कृदन्त; √भू (धातु) + क्त, उपसर्ग: सम्+उद्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त, विशेषण

• मनोरमा: charming, delightful
• मनोरमा: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मनोरमा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• रुल्लम्: Rulla
• रुल्लम्: Karta/Viṣaya (Topic)
• Type: Noun
• Root: रुल्ल (प्रातिपदिक; स्थाननाम)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• नाम: named
• नाम: Sañjñā-sūcaka (Naming particle)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; नाम-शब्दः संज्ञासूचक

• पुरम्: a city
• पुरम्: Samānādhikaraṇa (Apposition)
• Type: Noun
• Root: पुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• यत्र: where
• यत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; सम्बन्धबोधक देशवाचक

• सृष्टम्: created
• सृष्टम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सृष्ट (कृदन्त; √सृज् (धातु) + क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त, कर्मणि; (पुरम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्)

• देवेन: by the god
• देवेन: Karta (Agent in passive/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कर्तृकरणे

• शंभुना: by Śambhu (Śiva)
• शंभुना: Karta (Agent in passive/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शंभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कर्तृकरणे

Speaker

Sūta (deduced from Prabhāsa-khaṇḍa māhātmya narration style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rullā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The Devī emerges radiant at Rullā, with Śambhu’s creative act implied in the background—either Śiva blessing the ground-plan of a city or raising it into being; the town’s gates/streets appear as sacred architecture.

Characters & Entities

• Devī
• Śambhu
• Rulla

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Holy places are sanctified through divine manifestation and divine founding, making geography itself a vehicle of dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Rulla—presented as a sacred city within the Prabhāsakṣetra narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is stated; the verse establishes the sanctity and divine origin of the place.