Adhyaya 347

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगं वै हाटकेश्वरम् । नलेश्वरात्पूर्वभागे शतधन्वंतरद्वये

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ତତଃ, ହେ ମହାଦେବୀ, ନଲେଶ୍ୱରର ପୂର୍ବଭାଗରେ ଦୁଇଶେ ଧନୁ ଦୂରେ ଅବସ୍ଥିତ ‘ହାଟକେଶ୍ୱର’ ନାମକ ଲିଙ୍ଗକୁ ଯିବା ଉଚିତ।

Verse 2

अगस्त्याम्रवनंनाम तत्र स्थाने तु संस्थितम् । चिंतामणेस्तु पूर्वेण ईशाने त्रिशतंधनुः । तत्र पूर्वं तपस्तप्तमगस्त्येन महात्मना

ସେଠାରେ ‘ଅଗସ୍ତ୍ୟାମ୍ରବନ’ ନାମକ ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି। ଚିନ୍ତାମଣିର ଈଶାନ (ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ) ଦିଗରେ ତିନିଶେ ଧନୁ ଦୂରେ, ସେଇ ସ୍ଥାନରେ ମହାତ୍ମା ଅଗସ୍ତ୍ୟ ପୂର୍ବେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।

Verse 3

देव्युवाच । कस्मिन्काले महादेव सर्वं विस्तरतो वद

ଦେବୀ କହିଲେ—ହେ ମହାଦେବ, ଏହା କେଉଁ କାଳରେ ଘଟିଲା? ସମସ୍ତ କଥା ବିସ୍ତାରରେ କହ।

Verse 4

ईश्वर उवाच । पुरा दैत्यगणा रौद्रा बभूवुर्वरवर्णिनि । कालकेया इति ख्यातास्त्रैलोक्योच्छेदकारकाः

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ବରବର୍ଣ୍ଣିନୀ, ପୁରାତନ କାଳରେ ଭୟଙ୍କର ଦୈତ୍ୟଗଣ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ; ସେମାନେ ‘କାଳକେୟ’ ନାମେ ଖ୍ୟାତ, ତ୍ରିଲୋକ ଉଚ୍ଛେଦକାରୀ ଥିଲେ।

Verse 5

अथ ते निहताः सर्वे विष्णुना प्रभविष्णुना । दैत्यसूदननाम्ना तु प्रभासक्षेत्रवासिना

ତାପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ; ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରରେ ବସୁଥିବା ସେ ଭଗବାନ ସେଠାରେ ‘ଦୈତ୍ୟସୂଦନ’—ଦୈତ୍ୟନାଶକ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ।

Verse 6

कृत्वा व्याघ्रस्य रूपं तु नाम्ना चक्रमुखीति च । हता वै तेन रूपेण ततोऽभूद्दैत्यसूदनः

ସେ ବ୍ୟାଘ୍ରରୂପ ଧାରଣ କରି ‘ଚକ୍ରମୁଖୀ’ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ସେହି ରୂପରେ ତାଙ୍କୁ ବଧ କରି, ସେ ‘ଦୈତ୍ୟସୂଦନ’ ଭାବେ ଖ୍ୟାତି ପାଇଲା।

Verse 7

हतशेषाः समुद्रांते प्रविष्टा भयविह्वलाः । ततस्ते मंत्रयामासुः पीड्यंते देवताः कथम्

ବଧରୁ ବଞ୍ଚିଥିବାମାନେ ଭୟରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ସମୁଦ୍ରତଟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାପରେ ସେମାନେ ପରାମର୍ଶ କଲେ—“ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୁଣି କିପରି ପୀଡ଼ା ଦିଆଯିବ?”

Verse 9

अथ ते समयं कृत्वा रात्रौ निष्क्रम्य सागरात् । निर्जघ्नुस्तापसांस्तत्र यज्ञदानरतान्प्रिये

ତାପରେ ସେମାନେ ସମୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରି, ରାତିରେ ସାଗରରୁ ବାହାରିଲେ। ସେଠାରେ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନରେ ରତ ତାପସମାନଙ୍କୁ, ହେ ପ୍ରିୟେ, ସେମାନେ ନିହତ କଲେ।

Verse 10

प्रभासे तु महादेवि तत्र द्वादशयोजने । वसिष्ठस्याश्रमे तत्र महर्षीणां महात्मनाम्

ହେ ମହାଦେବୀ! ପ୍ରଭାସରେ ଦ୍ୱାଦଶ ଯୋଜନ ପରିସର ମଧ୍ୟରେ ସେଠାରେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଥିଲା—ମହାତ୍ମା ମହର୍ଷିମାନଙ୍କର ନିବାସସ୍ଥାନ।

Verse 11

भक्षितानि सहस्राणि पंच सप्त च तापसान् । शतानि पंच रैभ्यस्य विश्वामित्रस्य षोडश

ସେମାନେ ତାପସମାନଙ୍କର ହଜାର ହଜାରକୁ ଭକ୍ଷଣ କଲେ—ପାଞ୍ଚ ହଜାର ଏବଂ ଅଧିକ ସାତ। ଏବଂ ରୈଭ୍ୟଙ୍କର ପାଞ୍ଚଶେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କର ଷୋଳକୁ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରସିଲେ।

Verse 12

च्यवनस्य च सप्तैव जाबालेर्द्विशतं मुनेः । वालखिल्याश्रमे पुण्ये षट्छतानि दुरात्मभिः

ସେହି ଦୁରାତ୍ମାମାନେ ଚ୍ୟବନ ଋଷିଙ୍କର ସାତ ଜଣ ଏବଂ ଜାବାଲି ମୁନିଙ୍କର ଦୁଇ ଶହ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କଲେ। ପବିତ୍ର ବାଲଖିଲ୍ୟ ଆଶ୍ରମରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଛଅ ଶହ ଋଷିଙ୍କୁ ଗ୍ରାସ କଲେ।

Verse 13

यत्र क्वचिद्भवेद्यज्ञस्तत्र गत्वा निशागमे । यज्ञदानसमायुक्तानृत्विजो भक्षयंति च

ଯେଉଁଠାରେ ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିଲା, ସେମାନେ ରାତ୍ରି ସମୟରେ ସେଠାକୁ ଯାଇ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନ କର୍ମରେ ନିୟୋଜିତ ଋତ୍ୱିକମାନଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କରୁଥିଲେ।

Verse 14

ततो भयाकुलाः सर्वे बभूवुर्जगती तले । न च कश्चिद्विजानाति दैत्यानां तु विचेष्टितम्

ତା’ପରେ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଲୋକ ଭୟଭୀତ ହୋଇଗଲେ। କିନ୍ତୁ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ସେହି ଗୁପ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ବିଷୟରେ କେହି କିଛି ଜାଣିପାରିଲେ ନାହିଁ।

Verse 15

रात्रौ स्वपंति मुनयः सुखशय्यागताश्च ते । प्रभाते त्वध्वरे तेषामस्थिसंघाश्च केवलम्

ରାତ୍ରି ସମୟରେ ମୁନିମାନେ ସୁଖଶଯ୍ୟାରେ ଶୟନ କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ଯଜ୍ଞଭୂମିରେ କେବଳ ସେମାନଙ୍କର ଅସ୍ଥିସମୂହ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।

Verse 16

ततो धर्मक्रियास्त्यक्ता भूतले सर्वमानवैः । निःस्वाध्यायवषट्कारं भूतलं समपद्यत

ତା’ପରେ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ଧର୍ମକର୍ମ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ବେଦାଧ୍ୟୟନ ଓ ବଷଟ୍‌କାର ଧ୍ୱନି ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଗଲା।

Verse 17

अथान्ये तापसा रात्रौ संयुताश्च च धृतायुधाः । अथोच्छेदं गते धर्मे पीडितास्त्रिदिवौकसः

ତେବେ ଅନ୍ୟ ତପସ୍ବୀମାନେ ରାତିରେ ସମବେତ ହୋଇ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ଉଠିଲେ; ଧର୍ମ ଉଚ୍ଛେଦକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ ତ୍ରିଦିବବାସୀମାନେ ଭାରି ପୀଡିତ ହେଲେ।

Verse 18

किमेतदिति जल्पंतो ब्रह्माणं शरणं गताः । भगवंस्तापसाः सर्वे तथा ये ज्ञानशीलिनः

“ଏହା କ’ଣ?” ବୋଲି କହି, ସମସ୍ତ ତପସ୍ବୀ ଓ ଜ୍ଞାନନିଷ୍ଠମାନେ ‘ହେ ଭଗବନ୍’ ବୋଲି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ।

Verse 19

भक्ष्यन्ते केनचिद्रात्रौ मृत्युमेव प्रयान्ति च । नष्टधर्मक्रियाः सर्वे भूतले प्रपितामह

“ରାତିରେ କେହି ଅଜଣା ସତ୍ତା ସେମାନଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କରୁଛି; ସେମାନେ କେବଳ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି। ହେ ପ୍ରପିତାମହ! ଭୂତଳରେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମକ୍ରିୟା ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା।”

Verse 20

यो धर्ममाचरेदह्नि स रात्रौ मृत्युमेति च । न स्वाध्यायवषट्कारं समस्ते भूतले विभो

“ଯେ ଦିନେ ଧର୍ମ ଆଚରେ, ସେ ରାତିରେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ହେ ବିଭୋ! ସମଗ୍ର ଭୂତଳରେ ନ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଅଛି, ନ ବଷଟ୍କାର ଧ୍ୱନି।”

Verse 21

धर्माभावाद्वयं सर्वे संदेहं परमं गताः । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ध्यात्वा देवः पितामहः । अब्रवीत्त्रिदशान्सर्वान्सन्देहं परमं गतान्

“ଧର୍ମର ଅଭାବରୁ ଆମେ ସମସ୍ତେ ପରମ ସନ୍ଦେହରେ ପତିତ ହୋଇଛୁ।” ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଧ୍ୟାନ କରି ଦେବ-ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା, ପରମ ସନ୍ଦେହରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 22

कालेया इति विख्याता दानवा रौद्रकारिणः । ते समुद्रं समासाद्य तापसान्भक्षयंति च

'କାଲେୟ' ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ ସେହି ଦାନବମାନେ ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ସେମାନେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କରନ୍ତି ।

Verse 23

युष्माकं च विनाशाय ते न शक्या निषूदितुम् । यतध्वमेषां नाशाय नो चेन्नाशो भविष्यति

ସେମାନେ ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କର ବିନାଶର କାରଣ ହେବେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବା କଷ୍ଟକର । ସେମାନଙ୍କର ବିନାଶ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କର, ନଚେତ୍ ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କର ବିନାଶ ହେବ ।

Verse 24

व्रजध्वं भूतले शीघ्रमगस्त्यो यत्र तिष्ठति । व्रतचर्यारतो नित्यं प्रभासे क्षेत्र उत्तमे

ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠକୁ ଶୀଘ୍ର ଯାଅ ଯେଉଁଠାରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନି ବାସ କରନ୍ତି । ସେ ଉତ୍ତମ ପ୍ରଭାସ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିତ୍ୟ ବ୍ରତ ପାଳନରେ ରତ ଅଛନ୍ତି ।

Verse 25

स शक्तः सागरं पातुं मित्रावरुणसंभवः । प्रसाद्यश्च स युष्माभिः समुद्रं पिब सत्तम

ମିତ୍ରାବରୁଣଙ୍କ ପୁତ୍ର (ଅଗସ୍ତ୍ୟ) ସମୁଦ୍ରକୁ ପାନ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ଅଟନ୍ତି । ତୁମ୍ଭେମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କର ଏବଂ ପ୍ରାର୍ଥନା କର ଯେ 'ହେ ସତ୍ତମ! ସମୁଦ୍ର ପାନ କରନ୍ତୁ' ।

Verse 26

ततस्तथा कृते तेन ते सर्वे दानवाधमाः । वध्या युष्माकं भविष्यंति एवं च त्रिदिवेश्वराः

ଯେତେବେଳେ ସେ ଏପରି କରିବେ, ସେତେବେଳେ ସେହି ସମସ୍ତ ନୀଚ ଦାନବମାନେ ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ଯୋଗ୍ୟ ହେବେ । ହେ ଦେବଗଣ! ଏହା ଏହିପରି ହେବ ।

Verse 27

ईश्वर उवाच । एवमुक्ताः सुराः सर्वे ब्रह्मणा लोककारिणा । प्रभासं क्षेत्रमासाद्य अगस्त्यं शरणं गताः

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ଲୋକହିତକାରୀ ବ୍ରହ୍ମା ଏପରି କହିବା ପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ପ୍ରଭାସ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନିଙ୍କ ଶରଣ ଗଲେ।

Verse 28

देवा ऊचुः । रक्षरक्ष द्विजश्रेष्ठ त्रैलोक्यं संशयं गतम् । कालकेयैः प्रतिध्वस्तं समुद्रं समुपाश्रितैः

ଦେବମାନେ କହିଲେ—ରକ୍ଷା କର, ରକ୍ଷା କର, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ତ୍ରିଲୋକ ସନ୍ଦେହ-ଭୟରେ ପଡ଼ିଛି; ସମୁଦ୍ରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା କାଳକେୟମାନେ ଆକ୍ରମଣ କରି ଧ୍ୱଂସ କରୁଛନ୍ତି।

Verse 29

तं शोषय द्विजश्रेष्ठ हितार्थं त्रिदिवौकसाम् । नान्यः शक्तः पुमान्कश्चित्कर्तुमीदृक्क्रिया विभो

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତ୍ରିଦିବବାସୀମାନଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ ସେହି ସମୁଦ୍ରକୁ ଶୋଷିଦିଅ। ହେ ବିଭୋ, ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଆପଣ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କେହି ସମର୍ଥ ନୁହେଁ।

Verse 30

ईश्वर उवाच । एवमुक्तः सुरगणैरगस्त्यो मुनिपुङ्गवः । जगाम त्रिदशैः सार्धं समुद्रं प्रति हर्षितः

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ଦେବଗଣଙ୍କ ଏପରି କଥା ଶୁଣି ମୁନିପୁଙ୍ଗବ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ତ୍ରିଦଶମାନଙ୍କ ସହ ସମୁଦ୍ର ଦିଗକୁ ଗଲେ।

Verse 31

गीयमानस्तु गंधर्वैः स्तूयमानस्तु किन्नरैः । श्लाघ्यमानस्तु विबुधैर्वाक्यमेतदुवाच ह

ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଗାନ କରୁଥିବା, କିନ୍ନରମାନେ ସ୍ତୁତି କରୁଥିବା ଏବଂ ଦେବମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବାବେଳେ ସେ ତେବେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

Verse 32

एष त्रैलोक्यरक्षार्थं शोषयामि महार्णवम् । द्रक्ष्यध्वं कौतुकं देवाः समीनमकरैर्महत्

ତ୍ରିଲୋକର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି ମହାସମୁଦ୍ରକୁ ଶୋଷିଦେବି। ହେ ଦେବଗଣ, ମତ୍ସ୍ୟ-ମକରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ବିଶାଳ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖ।

Verse 33

एवमुक्त्वा द्विजश्रेष्ठो ह्यगस्त्यो भगवान्मुनिः । गंडूषमकरोत्सर्वं सागरं सरितांपतिम्

ଏପରି କହି ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଗବାନ ମୁନି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ନଦୀମାନଙ୍କର ଅଧିପତି ସମଗ୍ର ସାଗରକୁ ଗଣ୍ଡୂଷମାତ୍ର କରି ପାନ କଲେ।

Verse 34

पीते तत्र महासिन्धावगत्स्ये न महात्मना । दानवा भयसंत्रस्ता इतश्चेतश्च बभ्रमुः

ସେଠାରେ ମହାତ୍ମା ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମହାସିନ୍ଧୁକୁ ପାନ କରିଦେବା ପରେ ଦାନବମାନେ ଭୟରେ ସନ୍ତ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ଏଦିକ-ସେଦିକ ଦୌଡ଼ିଲେ।

Verse 35

वध्यमानाः सुरैस्तत्र शस्त्रैः सुनिशितैस्तथा । कांतारमन्ये गच्छंतः पलायनपरायणा

ସେଠାରେ ଦେବମାନଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶସ୍ତ୍ରରେ ବଧ ହେଉଥିବାବେଳେ, କେତେକ ଦାନବ ପଳାୟନକୁ ମାତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି କାନ୍ତାର ଅରଣ୍ୟକୁ ଧାଇଲେ।

Verse 36

हतभूयेषु दैत्येषु विदार्य धरणीतलम् । पातालं विविशुस्तूर्णं रुधिरेण परिप्लुताः

ଯେତେବେଳେ ଅଧିକାଂଶ ଦୈତ୍ୟ ହତ ହେଲେ, ତେବେ ଅବଶିଷ୍ଟମାନେ ରକ୍ତରେ ଭିଜି ଧରଣୀତଳକୁ ଫାଡ଼ି ଶୀଘ୍ର ପାତାଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

Verse 37

अथोचुस्त्रिदशा हृष्टा अगस्त्यं मुनिसत्तमम् । सिद्धं नो वांछितं सर्वं पूर्यतां सागरः पुनः

ତେବେ ହର୍ଷିତ ଦେବଗଣ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ— “ଆମ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି; ଏବେ ସାଗର ପୁନର୍ବାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ।”

Verse 38

अगस्त्य उवाच । जीर्णं तोयं मया देवास्तथैवामेध्यतां गतम् । उत्पत्स्यति रघूणां हि कुले नृपतिसत्तमः

ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ— “ହେ ଦେବମାନେ, ମୁଁ ସେ ଜଳ ପିଇ ଜୀର୍ଣ୍ଣ କରିଛି; ତାହା ଅମେଧ୍ୟତାକୁ ଗଲା, ତେଣୁ ପୁନଃ ଫେରାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ରଘୁବଂଶରେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ।”

Verse 39

भगीरथेति विख्यातः सर्वशस्त्रभृतां वरः । स ज्ञातिकारणादेव गंगां तत्रानयिष्यति

ସେ ‘ଭଗୀରଥ’ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ, ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବ; ପିତୃକାରଣରୁ ସେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ସେଠାକୁ ଆଣିବ।”

Verse 40

ब्रह्मलोकात्सरिच्छ्रेष्ठां तया पूर्णो भविष्यति । एवमुक्त्वा सुरैः सार्द्धं स्वस्थानं चागमन्मुनिः

ବ୍ରହ୍ମଲୋକରୁ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା (ଗଙ୍ଗା) ଆସିବେ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସାଗର ପୁନର୍ବାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ। ଏହିପରି କହି ମୁନି ଦେବମାନଙ୍କ ସହିତ ନିଜ ଧାମକୁ ଗଲେ।”

Verse 41

ततः स्वमाश्रमं प्राप्तं देवा वाक्यमथाबुवन् । अनेन कर्मणा ब्रह्मन्परितुष्टा वयं मुने

ତାପରେ ମୁନି ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ; ଦେବମାନେ କହିଲେ— “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ହେ ମୁନେ, ଏହି କର୍ମଦ୍ୱାରା ଆମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ।”

Verse 42

किं कुर्मो ब्रूहि तेऽभीष्टं यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

ଆମେ କଣ କରିବୁ? ତୁମ ଅଭୀଷ୍ଟ କହ—ଯଦିଓ ତାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ହେଉ।

Verse 43

अगस्त्य उवाच । यावद्ब्रह्मसहस्राणि पंचविंशतिकोटयः । वैमानिको भविष्यामि दक्षिणांबरमूर्द्धनि

ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ପଞ୍ଚବିଂଶତି କୋଟି ବ୍ରହ୍ମସହସ୍ର ଯେତେଦିନ ରହିବ, ସେତେଦିନ ମୁଁ ଦକ୍ଷିଣାମ୍ବର-ଶିଖରେ ବୈମାନିକ (ଦିବ୍ୟ ବିମାନଚାରୀ) ହୋଇ ରହିବି।

Verse 44

अत्रागत्य नरो यस्तु ममाश्रमपदे शुभे । हाटकेश्वरसांनिध्ये प्रभासक्षेत्र उत्तमे

ଯେ ନର ଏଠାକୁ ଆସି—ମୋର ଶୁଭ ଆଶ୍ରମସ୍ଥାନରେ, ହାଟକେଶ୍ୱରଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ, ଉତ୍ତମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରରେ—

Verse 45

स्नानमाचरते सम्यक्स यातु परमां गतिम् । पातालादवतीर्णं तं लिंगरूपं महेश्वरम्

ଏବଂ ଯେ ଯଥାବିଧି ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ପରମ ଗତି ପାଏ। ପାତାଳରୁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ସେଇ ମହେଶ୍ୱର ଏଠାରେ ଲିଙ୍ଗରୂପେ ବିରାଜିତ।

Verse 46

मया तपः प्रभावेन स्थापितं यः प्रपूजयेत् । दिनेदिने भवेत्तस्य गोशतस्य फलं ध्रुवम्

ମୋର ତପଃପ୍ରଭାବରେ ସ୍ଥାପିତ ତାହାକୁ ଯେ ଦିନେଦିନେ ପୂଜା କରେ, ତାହାର ନିଶ୍ଚିତ ଫଳ ଶତ ଗୋଦାନ ସମାନ ହୁଏ।

Verse 47

लोपामुद्रासहायं मां यो मर्त्यः संप्रपूजयेत् । अर्घ्यं दद्याद्विधानेन काश पुष्पैः समाहितः

ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ଲୋପାମୁଦ୍ରାଙ୍କୁ ସହଚରୀ କରି ମୋତେ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରେ ଏବଂ ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତେ କାଶଫୁଲରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରେ,

Verse 48

प्राप्ते शरदि काले च स यातु परमां गतिम् । लोपामुद्रासहायं मां हाटकेश्वरसंयुतम्

ଶରତ୍କାଳ ଆସିଲେ ସେ ପରମ ଗତି ପାଏ; ଲୋପାମୁଦ୍ରାସହିତ ଏବଂ ହାଟକେଶ୍ୱରସଂଯୁକ୍ତ ମୋତେ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରି।

Verse 49

अयने चोत्तरे पूज्य गोलक्ष फलमाप्नुयात् । यः श्राद्धं कुरुते चात्र अयने चोत्तरे द्विजः । भूयात्तस्य फलं कृत्स्नं गयाश्राद्धस्य सत्तमाः

ଉତ୍ତରାୟଣରେ ପୂଜା କଲେ ସେ ଲକ୍ଷ ଗୋଦାନର ଫଳ ପାଏ। ଏବଂ ଯେ ଦ୍ୱିଜ ଏଠାରେ ଉତ୍ତରାୟଣରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ହେ ସତ୍ତମମାନେ, ସେ ଗୟା-ଶ୍ରାଦ୍ଧର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।

Verse 50

ईश्वर उवाच । बाढमित्ये व ते चोक्त्वा सर्वे देवाः सवासवाः । स्वस्थानं तु गताः सर्वे संहृष्टमनसस्तदा

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—“ତଥାସ୍ତୁ।” ଏହିପରି କହି ଇନ୍ଦ୍ରସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବତା ସେତେବେଳେ ହର୍ଷିତମନେ ନିଜ ନିଜ ଧାମକୁ ଗଲେ।

Verse 51

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन प्राप्ते शरदि मानवः । अगस्त्यस्याश्रमं गत्वा हाटकेशं प्रपूजयेत्

ଏହେତୁ ଶରତ୍କାଳ ଆସିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସର୍ବ ପ୍ରୟାସରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ ହାଟକେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 52

अगस्त्येश्वरनामानं कल्पलिंगं सुरप्रियम् । यश्चैतच्छुणुयाद्भक्त्या ऋषेस्तस्य विचेष्टितम् । अहोरात्रकृतात्पापात्तत्क्षणा देव मुच्यते

ଏହା ଅଗସ୍ତ୍ୟେଶ୍ୱର ନାମକ କଳ୍ପଲିଙ୍ଗ, ଦେବମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ। ଯେ ଭକ୍ତିରେ ସେଇ ଋଷିଙ୍କ ଚରିତ ଶୁଣେ, ହେ ଦେବ, ସେ ଦିନରାତି କୃତ ପାପରୁ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 346

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये हाटकेश्वरमाहात्म्य वर्णनंनाम षट्चत्वारिंशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ‘ହାଟକେଶ୍ୱରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ତିନିଶେ ସତଚାଳିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।