Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 93
Devanagari script
पृथोः करतलाच्चापि यस्माजातस्ततः पृथुः । दीप्यमानश्च वपुषा साक्षादग्निरिव ज्वलन्
Transliteration
pṛthoḥ karatalāccāpi yasmājātastataḥ pṛthuḥ | dīpyamānaśca vapuṣā sākṣādagniriva jvalan
Translation
କରତଳରୁ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବାରୁ ସେ ‘ପୃଥୁ’ ବୋଲି ପରିଚିତ ହେଲେ। ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେହରେ ସେ ସାକ୍ଷାତ୍ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳିଥିଲେ।
Word by Word
पृथोःof Pṛthu / of Pṛthu’s (father)
पृथोः:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
करतलात्from the palm
करतलात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootकरतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अवधारणार्थक अव्यय (also/even)
यस्मात्from which
यस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
जातःborn
जातः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootजन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (pṛthuḥ)
ततःtherefrom, hence
ततः:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb: thence/from there)
पृथुःPṛthu
पृथुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दीप्यमानःshining, blazing
दीप्यमानः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदीप् (धातु) + शानच् (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शानच्/Present participle, आत्मनेपद-भाव), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (pṛthuḥ)
चand
च:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
वपुषाwith (his) body/splendor
वपुषा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
साक्षात्directly, as if in person
साक्षात्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: directly/manifestly)
अग्निःfire
अग्निः:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपमान-पदम्
इवlike
इव:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-वाचक अव्यय
ज्वलन्blazing
ज्वलन्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootज्वल् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/Present active participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (pṛthuḥ)
Speaker
Narrator (within Prabhāsakṣetra-māhātmya)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Prabhāsa-kṣetra
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Pṛthu stands newly manifested, blazing like Agni; sages gaze in recognition as the name is explained from ‘karatala’.
Characters & Entities
P
PṛthuA
AgniFAQs
A dhārmic king is depicted as fire-like—radiant, protective, and capable of purifying the realm.
Prabhāsakṣetra is the broader māhātmya context; the verse itself is focused on Pṛthu’s auspicious manifestation.
None.