Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

Devanagari script

एतत्क्षेत्रं समा साद्य प्रभासं मुनिसत्तमाः । तपस्तेपुर्महात्मानो विविधं परमाद्भुतम्

Transliteration

etatkṣetraṃ samā sādya prabhāsaṃ munisattamāḥ | tapastepurmahātmāno vividhaṃ paramādbhutam

Translation

ଏହି ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାତ୍ମାମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପରମ ଅଦ୍ଭୁତ ତପସ୍ୟା କଲେ।

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम; 'क्षेत्रम्' इत्यस्य विशेषण

• क्षेत्रम्: sacred place/field
• क्षेत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• समाः: years
• समाः: Kāla-adhikaraṇa (Temporal/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), बहुवचन; 'समाः' = years

• साद्य: having reached/attained
• साद्य: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial to verb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् + आ + दा (धातु) → साद्य (कृदन्त-अव्यय)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive): 'साद्य' = समासाद्य/आसाद्य; पूर्वकालिक क्रिया

• प्रभासम्: Prabhāsa (place)
• प्रभासम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; क्षेत्र-विशेषनाम

• मुनिसत्तमाः: the best of sages
• मुनिसत्तमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि-सत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मुनिनां सत्तमाः)

• तपः: austerity, penance
• तपः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• तेपुः: they performed (austerity)
• तेपुः: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: तप् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• महात्मानः: great-souled ones
• महात्मानः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; बहुव्रीहि-समास (महान् आत्मा यस्य)

• विविधम्: various
• विविधम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; 'तपः' इत्यस्य विशेषण

• परमाद्भुतम्: supremely wonderful
• परमाद्भुतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: परम-अद्भुत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारय-समास (परमम् अद्भुतम्)

Speaker

Deductive: Purāṇic narrator within Prabhāsakṣetra Māhātmya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Within Prabhāsa’s sacred precinct—groves, shore, and shrine—groups of sages sit in varied austerities: standing on one leg, arms raised, seated in meditation, fire-ritual nearby; the atmosphere feels charged and wondrous.

Characters & Entities

• Prabhāsa
• munisattamas (great sages)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage bears fruit when joined to disciplined tapas; a tīrtha becomes luminous through sustained spiritual practice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

A general prescription is implied: undertake tapas (austerity) upon reaching the tīrtha, though no single rite is specified.