Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 24

Devanagari script

नारंगं तत्र दत्त्वा तु शेषं पूर्ववदाचरेत् । एवं कृते द्वितीये तु गोलक्षफलमाप्नुयात्

Transliteration

nāraṃgaṃ tatra dattvā tu śeṣaṃ pūrvavadācaret | evaṃ kṛte dvitīye tu golakṣaphalamāpnuyāt

Translation

ସେଠାରେ ନାରଙ୍ଗ (କମଳା) ଅର୍ପଣ କରି, ଶେଷ ଆଚାର ପୂର୍ବବତ୍ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ଦ୍ୱିତୀୟ (ସୋମବାର) ଅନୁଷ୍ଠାନରେ କରିଲେ ଗୋ-ଲକ୍ଷ ଦାନସମ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Word by Word

• नारङ्गम्: an orange/citron fruit
• नारङ्गम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: नारङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: Kriya (पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); धातु: दा (to give); अर्थे: having given

• तु: then
• तु: Sambandha (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (indeed/then)

• शेषम्: the remainder
• शेषम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शेष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म

• पूर्ववत्: as before
• पूर्ववत्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्ववत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमान/रीतिवाचक क्रियाविशेषण (as before)

• आचरेत्: should perform/practise
• आचरेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-चर् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन; धातु: चर् (to do/practise) उपसर्ग: आ

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण

• कृते: when done
• कृते: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; 'कृते' = when done

• द्वितीये: on the second (day)
• द्वितीये: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: द्वितीय (प्रातिपदिक)
• Form: सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक विशेषण; अधिकरण

• तु: then/indeed
• तु: Sambandha (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• गोलक्षफलम्: the fruit/result called ‘golakṣa’
• गोलक्षफलम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: गोलक्ष-फल (प्रातिपदिक; गोलक्ष + फल)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुष (गोलक्षस्य फलम् / गोलक्षं फलम् इति अर्थानुसार)

• आप्नुयात्: would obtain
• आप्नुयात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन; धातु: आप् (to obtain)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) speaking to the sages (deduced from Prabhāsa Khaṇḍa Māhātmya narration style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Second Monday observance at Prabhāsa: the devotee offers an orange at the Śiva shrine and repeats the earlier ritual sequence; a symbolic vision of countless cows appears as merit imagery.

Characters & Entities

• Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even simple offerings, when performed with fidelity to prescribed dharma at a sacred kṣetra, yield vast merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra (Prabhāsakṣetra), celebrated in the Prabhāsa Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offer an orange and continue the remaining observances as previously taught; the second observance yields ‘go-lakṣa’ merit.