Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

Devanagari script

अस्मिन्क्षेत्रे महासिद्धे सिद्धयज्ञस्तु यः स्मृतः । वर्णानां सांतरालानां सर्वेषां चातिवल्लभः

Transliteration

asminkṣetre mahāsiddhe siddhayajñastu yaḥ smṛtaḥ | varṇānāṃ sāṃtarālānāṃ sarveṣāṃ cātivallabhaḥ

Translation

ଏହି ମହାସିଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ‘ସିଦ୍ଧ-ଯଜ୍ଞ’ ବୋଲି ସ୍ମରିତ ଯେ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ସେ ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ସଂକର (ମିଶ୍ର) ସମୁଦାୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ।

Word by Word

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; सर्वनाम

• क्षेत्रे: in the sacred place/field
• क्षेत्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

• महा-सिद्धे: greatly accomplished/most efficacious
• महा-सिद्धे: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा (उपसर्गवत्/प्रातिपदिक) + सिद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम्—क्षेत्रे

• सिद्ध-यज्ञः: the accomplished sacrifice (Siddhayajña)
• सिद्ध-यज्ञः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सिद्ध (प्रातिपदिक) + यज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—सिद्धः यज्ञः (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्राय)

• तु: indeed / but
• तु: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय, अवधान/विरोधसूचक (particle)

• यः: which / who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)

• स्मृतः: is remembered/called
• स्मृतः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु)
• Form: कृदन्त—क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘is called/remembered’

• वर्णानाम्: of the social classes (varṇas)
• वर्णानाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन

• स-अन्तरालानाम्: with distinctions/gradations
• स-अन्तरालानाम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्तराल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; समासः—स + अन्तराल (सह/युक्त) ‘with intervals/with distinctions’; विशेषणम्—वर्णानाम्

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; विशेषणम्—(वर्णानाम्)

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• अति-वल्लभः: exceedingly dear
• अति-वल्लभः: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अति (अव्यय/उपसर्गवत्) + वल्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्—सिद्धयज्ञः

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Siddha-yajña locus)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A large yajña pavilion in Prabhāsa with multiple communities gathered—priests, householders, artisans—offering into the sacred fire; the atmosphere is orderly, inclusive, and charged with siddhi.

Characters & Entities

• Prabhāsa-kṣetra
• Siddhayajña
• varṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Prabhāsa is portrayed as a universally accessible field of merit where ritual dharma is valued across communities.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra itself is praised as a mahāsiddha-kṣetra where the Siddha-yajña is esteemed.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse highlights the ‘Siddha-yajña’ as a notable rite, though it does not specify procedural details.