Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

Devanagari script

यः पवित्रं पवित्राणामादिदेवो महेश्वरः । पुनाति दर्शनादेव तस्मै तीर्थात्मने नमः

Transliteration

yaḥ pavitraṃ pavitrāṇāmādidevo maheśvaraḥ | punāti darśanādeva tasmai tīrthātmane namaḥ

Translation

ଯେ ପବିତ୍ରମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟେ ପବିତ୍ର, ଆଦିଦେବ ମହେଶ୍ୱର; ଯିଏ କେବଳ ଦର୍ଶନରେ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି—ସେଇ ତୀର୍ଥସ୍ୱରୂପ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• पवित्रम्: purifier; holy one
• पवित्रम्: Karta (Subject complement/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: pavitra (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (यः इति कर्तृपदस्य समानााधिकरण)

• पवित्राणाम्: of the pure/sacred things
• पवित्राणाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: pavitra (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन

• आदिदेवः: the primordial god
• आदिदेवः: Karta (Subject complement/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ādi-deva (प्रातिपदिक; आदि + देव)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (आदिः देवः)

• महेश्वरः: Mahēśvara (the great Lord)
• महेश्वरः: Karta (Subject complement/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: mahā-īśvara (प्रातिपदिक; महा + ईश्वर)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महान् ईश्वरः)

• पुनाति: purifies
• पुनाति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: pū (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• दर्शनात्: from (mere) seeing
• दर्शनात्: Hetu/Apadana (Cause/Source)
• Type: Noun
• Root: darśana (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/हेतु), एकवचन

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: eva (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय (emphatic particle)

• तस्मै: to him
• तस्मै: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन; सर्वनाम

• तीर्थात्मने: to the one whose essence is a tīrtha
• तीर्थात्मने: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: tīrtha-ātman (प्रातिपदिक; तीर्थ + आत्मन्)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तीर्थस्य आत्मा = whose essence is a sacred ford/pilgrimage)

• नमः: salutation
• नमः: Prayojana (Salutation/नमस्कार)
• Type: Indeclinable
• Root: namas (प्रातिपदिक)
• Form: निपात/अव्यय; नमः-प्रयोगः (salutation particle, governs dative)

Speaker

Candra

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Somnātha at Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage-audience (ṛṣis in frame)

Visual Art Cues

Scene: Candra or a pilgrim beholds Śiva at Somnātha; the act of seeing emits purifying light washing over the devotee and the surrounding tīrtha crowd.

Characters & Entities

• Candra
• Maheśvara (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine darśana itself is purificatory; the Lord is the source of holiness behind all holy things.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, implicitly framed as a place where Śiva’s presence functions as the supreme tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse highlights darśana (seeing the Lord) as a direct means of purification.