Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 16
Devanagari script
कृतांतमन्यथाकर्त्तुं नैच्छत्स जगतः प्रभुः । श्वोभूते सततः सांबो मुसलं तदसूत वै
Transliteration
kṛtāṃtamanyathākarttuṃ naicchatsa jagataḥ prabhuḥ | śvobhūte satataḥ sāṃbo musalaṃ tadasūta vai
Translation
ଜଗତ୍ପ୍ରଭୁ କୃତାନ୍ତର ବିଧାନକୁ ଅନ୍ୟଥା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ ନାହିଁ। ପରଦିନ ସାମ୍ବ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ତାହି ଲୋହାର ମୁସଳ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲା।
Word by Word
कृतान्तम्fate; Death (Kṛtānta)
कृतान्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकृतान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
कर्तुम्to make/do
कर्तुम्:
Prayojana/Anukriya (Infinitival purpose)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), ‘to do/make’
नnot
न:
Pratishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
ऐच्छत्desired; wished
ऐच्छत्:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
जगतःof the world
जगतः:
Shashthi-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
प्रभुःthe Lord
प्रभुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
श्वःtomorrow
श्वः:
Kala-adhikarana (Time)
TypeIndeclinable
Rootश्वः (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
भूतेwhen it came/occurred
भूते:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; ‘when it had become/occurred’ (locative absolute sense with time)
सततःcontinually; at once
सततः:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसतत (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण (adverbial usage), अव्ययीभाववत् प्रयोगः
साम्बःSāmba
साम्बः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसाम्ब (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कृष्णपुत्र-नाम
मुसलम्a club; pestle
मुसलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुसल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
असूतproduced; gave birth to
असूत:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootसू (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; ‘produced/bore’
वैindeed
वै:
Nipata (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
Speaker
Narrator (within Prabhāsa-kṣetra Māhātmya frame)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: प्रभासक्षेत्र
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: देवी
Visual Art Cues
Scene: अगले दिन साम्ब से लौह-मुसल का प्राकट्य; कृष्ण का दैव-स्वीकृति-भाव पृष्ठभूमि में; सभा में विस्मय और भय।
Characters & Entities
J
Jagat-prabhu (Kṛṣṇa)K
Kṛtānta (fate)S
SāmbaM
MuśalaFAQs
Cosmic order (kṛtānta) unfolds even under divine governance; dharma teaches acceptance and accountability.
Prabhāsa-kṣetra, where the curse’s consequence manifests as a pivotal sacred event.
None; it narrates the immediate fruition of the curse.