Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 229

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गंगामाहात्म्यवर्णनंनामैकोनत्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye gaṃgāmāhātmyavarṇanaṃnāmaikonatriṃśaduttaradviśatatamo'dhyāyaḥ

Translation

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ‘ଗଙ୍ଗାମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଦୁଇଶେ ଉଣତିରିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

Word by Word

• इति: thus
• इति: None
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; वाक्यसमाप्तिसूचक (quotative/end marker)

• श्रीस्कांदे: in the venerable Skanda (Purāṇa)
• श्रीस्कांदे: Adhikarana (Location/Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (श्रीमान् स्कन्दः) — ग्रन्थनाम्नि

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महत् पुराणम्)

• एकाशीतिसाहस्र्याम्: in the eighty-one-thousand (verses) [collection]
• एकाशीतिसाहस्र्याम्: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीति (प्रातिपदिक, संख्या) + साहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (एकाशीतिः सहस्राणि यस्याः) — संख्याविशेषण

• संहितायाम्: in the saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक विशेषण

• प्रभासखण्डे: in the Prabhāsa-khaṇḍa
• प्रभासखण्डे: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (प्रभासस्य खण्डः)

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक विशेषण

• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: in the Māhātmya of the Prabhāsa sacred field
• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (प्रभासक्षेत्रस्य माहात्म्यम्)

• गंगामाहात्म्यवर्णनम्: the description of Gaṅgā’s greatness
• गंगामाहात्म्यवर्णनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गंगा (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक) + वर्णन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (गंगायाः माहात्म्यस्य वर्णनम्)

• नाम: named
• नाम: None
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; नामनिर्देशक (particle: called/named)

• एकोनत्रिंशदुत्तरद्विशततमः: the 229th
• एकोनत्रिंशदुत्तरद्विशततमः: Karta (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: एकोनत्रिंशत् (प्रातिपदिक, संख्या) + उत्तर (प्रातिपदिक) + द्विशत (प्रातिपदिक, संख्या) + तम (प्रातिपदिक, क्रम)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संख्यापूर्वक-तत्पुरुष/बहुपद-समास: (द्विशततमः) + (एकोनत्रिंशत्-उत्तरः) = 229th

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Colophon / redactional closure (not a dialogue speaker)

Visual Art Cues

Scene: A scribe completes a palm-leaf manuscript; the final line names the chapter and section. In the background, a stylized map-like vignette of Prabhāsa and Gaṅgā-tīrtha indicates the chapter’s subject.

Characters & Entities

• Skanda Mahāpurāṇa
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Prabhāsa Kṣetra Māhātmya
• Gaṅgā
• Ekāśītisāhasrī Saṃhitā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

This is a colophon marking completion of a Gaṅgā Māhātmya chapter, preserving textual structure for recitation and study.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Gaṅgā within Prabhāsa Kṣetra (as the chapter theme).

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it functions as a formal chapter-ending rubric.