Adhyaya 225

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततोगच्छेन्महादेवि देवं चाऽनरकेश्वरम् । तस्मादुत्तरदिग्भागे सर्वपातकनाशनम् । तन्माहात्म्यं प्रवक्ष्यामि शृणु ह्येकमनाः प्रिये

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ମହାଦେବୀ, ତାପରେ ଅନରକେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାରୁ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ସମସ୍ତ ପାତକ ନାଶକ ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି। ତାହାର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ମୁଁ କହିବି; ପ୍ରିୟେ, ଏକମନା ହୋଇ ଶୁଣ।

Verse 2

मथुरानाम विख्याता नगरी धरणीतले । तत्र विप्रोऽभवत्पूर्वं देवशर्मेति विश्रुतः । अगस्त्यगोत्रो विद्वान्वै स तु दारिद्र्यपीडितः

ପୃଥିବୀରେ ମଥୁରା ନାମକ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନଗରୀ ଥିଲା। ସେଠାରେ ପୂର୍ବେ ଦେବଶର୍ମା ନାମେ ବିଖ୍ୟାତ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ—ଅଗସ୍ତ୍ୟଗୋତ୍ରଜ ବିଦ୍ୱାନ, କିନ୍ତୁ ଦାରିଦ୍ର୍ୟପୀଡିତ।

Verse 3

अथापरोऽभवत्तत्र तादृग्रूपवयोऽन्वितः । तन्नाम गोत्रो देवेशि ब्राह्मणो वेदपारगः

ତାପରେ ସେଠାରେ ଆଉ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ଯିଏ ରୂପ ଓ ବୟସରେ ସେହିପରି। ହେ ଦେବେଶୀ! ତାଙ୍କର ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ମଧ୍ୟ ସେହି; ସେ ବେଦପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ।

Verse 4

अथ प्राह यमो दूतं रौद्रमूर्धशिरोरुहम् । गच्छ भो मथुरां शीघ्रं देवशर्माणमानय

ତେବେ ଯମ ନିଜ ଦୂତକୁ କହିଲେ—ଯାହାର ମୁଣ୍ଡ ଓ କେଶ ଭୟଙ୍କର—“ହେ ଭଦ୍ର! ଶୀଘ୍ର ମଥୁରାକୁ ଯାଅ ଏବଂ ଦେବଶର୍ମାକୁ ଆଣ।”

Verse 5

अथागत्य ततो दूतो गृहीत्वा तत्र वै गतः । तं दृष्ट्वाथ यमो नत्वा प्राह दूतं क्रुधान्वितः

ତାପରେ ଦୂତ ସେଠାକୁ ଯାଇ ତାକୁ ଧରି ପୁଣି ଫେରିଲା। ତାକୁ ଦେଖି ଯମ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ତାପରେ କ୍ରୋଧରେ ଭରି ଦୂତକୁ କହିଲେ।

Verse 6

नायमानेतुमादिष्टो देवशर्मां मया तव । अन्योस्ति देवशर्मा यस्त मानय गतायुषम् । एनं विप्रं च दीर्घायुं नय तत्राविलंबितम्

“ଏହିଜଣ ସେଇ ଦେବଶର୍ମା ନୁହେଁ, ଯାହାକୁ ଆଣିବାକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଦେଶ ଦେଇଥିଲି। ଆଉ ଜଣେ ଦେବଶର୍ମା ଅଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ଆୟୁ ଶେଷ ହୋଇଛି—ତାଙ୍କୁ ଆଣ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଦୀର୍ଘାୟୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବିଳମ୍ବ ନକରି ସେଠାକୁ ଫେରାଇ ନେଇଯାଅ।”

Verse 7

ईश्वर उवाच । अथाब्रवीद्ब्राह्मणो वै नाहं यास्ये गृहं विभो । दारिद्र्येणातिनिर्विण्णो यावज्जीवं सुरेश्वर । इहैव क्षपयिष्यामि शेषमायुस्तवांतिके

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ତେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲା—ହେ ବିଭୋ, ମୁଁ ଘରକୁ ଯିବି ନାହିଁ। ହେ ସୁରେଶ୍ୱର, ସାରାଜୀବନ ଦାରିଦ୍ର୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ, ମୁଁ ଅବଶିଷ୍ଟ ଆୟୁ ଏଠି ଆପଣଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ କ୍ଷୟ କରିବି।

Verse 8

यम उवाच । अकाले नात्र चायाति कश्चिद्ब्राह्मणसत्तम । मुहूर्तमपि नो जीवेत्पूर्णकालेन वै भुवि

ଯମ କହିଲେ—ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣସତ୍ତମ, ଅକାଳରେ ଏଠାକୁ କେହି ଆସେ ନାହିଁ। ପୃଥିବୀରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପୂର୍ଣ୍ଣ କାଳ ସମାପ୍ତ ହେଲେ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଜୀବେ ନାହିଁ।

Verse 9

अत एव हि मे नाम धर्मराजेति विश्रुतम्

ଏହି କାରଣରୁ ମୋର ନାମ ‘ଧର୍ମରାଜ’ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 10

न मे सुहृन्न मे द्वेष्यः कश्चिदस्ति धरातले । विद्धः शरशतेनापि नाऽकाले म्रियते यतः

ଧରାତଳରେ ମୋର ନ କେହି ସୁହୃଦ୍, ନ କେହି ଦ୍ୱେଷ୍ୟ। କାରଣ କେହି ଶତ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନିୟତ କାଳ ପୂର୍ବରୁ ମରେ ନାହିଁ।

Verse 11

कुशाग्रेणापि विद्धः सन्काले पूर्णे न जीवति । तस्माद्गच्छ द्विजश्रेष्ठ यावद्गात्रं न दह्यते

କୁଶର ଅଗ୍ରରେ ଅଳ୍ପ ଚୁବିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିୟତ କାଳ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ସେ ଜୀବିତ ରହେ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେହ ଦହିବା ପୂର୍ବରୁ ଯାଅ।

Verse 12

अथाब्रवीद्ब्राह्मणोऽसौ यदि प्रेषयसे प्रभो । प्रश्नमेकं मया पृष्टो यथावद्वक्तुमर्हसि

ତେବେ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ— “ହେ ପ୍ରଭୋ, ଯଦି ଆପଣ ମୋତେ ବିଦାୟ କରୁଛନ୍ତି, ତେବେ ମୋର ପଚାରା ଏକ ପ୍ରଶ୍ନର ଯଥାବତ୍ ଉତ୍ତର ଦେବା ଉଚିତ।”

Verse 13

न वृथा जायते देव साधूनां दर्शनं क्वचित् । युष्माकं च विशेषेण तस्मादेतद्ब्रवीम्यहम्

“ହେ ଦେବ, ସାଧୁଜନଙ୍କ ଦର୍ଶନ କେବେ ବି ନିରର୍ଥକ ହୁଏ ନାହିଁ; ବିଶେଷକରି ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ। ତେଣୁ ମୁଁ ଏହି କଥା କହୁଛି।”

Verse 14

एते ये नरका रौद्रा दृश्यन्ते च सुदारुणाः । कर्मणा केन कं गच्छेन्मानवो नरकं यम

“ହେ ଯମରାଜ, ଏହି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଭୟଙ୍କର ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦାରୁଣ ନରକଗୁଡ଼ିକୁ—କେଉଁ କର୍ମରେ ମନୁଷ୍ୟ କେଉଁ ନରକକୁ ଯାଏ? କହନ୍ତୁ।”

Verse 15

कति संख्याः स्युरेते च नरकाः किंप्रमाणतः । एतत्सर्वं सुरश्रेष्ठ यथावद्वक्तुमर्हसि

“ଏହି ନରକଗୁଡ଼ିକ କେତେ ସଂଖ୍ୟାର? ତାଙ୍କର ପ୍ରମାଣ କିମ୍ବା ବିସ୍ତାର କେତେ? ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏ ସବୁ ଯଥାବତ୍ କହନ୍ତୁ।”

Verse 16

यम उवाच । शृणु देव प्रवक्ष्यामि यावन्तो नरकाः स्थिताः । कर्मणा येन गच्छेत मानवो द्विजसत्तम । एकविंशत्समाख्याता नरका मम मन्दिरे

ଯମ କହିଲେ— “ହେ ମହାନୁଭାବ, ଶୁଣ; କେତେ ନରକ ଅଛି ଏବଂ କେଉଁ କର୍ମରେ ମନୁଷ୍ୟ ସେଠାକୁ ଯାଏ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ କହୁଛି। ମୋ ଧାମରେ ନରକ ଏକୋଇଶି ସଂଖ୍ୟାର ବୋଲି ଘୋଷିତ।”

Verse 17

यानेतान्प्रेक्षसे विप्र यंत्र मध्ये व्यवस्थितान् । पीड्यमानान्किंकरैर्मे कृतघ्नान्पा पसंयुतान्

ହେ ବିପ୍ର! ଯେମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ଯାତନା-ଯନ୍ତ୍ରମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିତ ଦେଖୁଛ, ସେମାନେ ମୋ କିଙ୍କରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ; ସେମାନେ କୃତଘ୍ନ ଓ ପାପବନ୍ଧନେ ବଦ୍ଧ।

Verse 18

लोहास्यवायसा येषां नेत्रोद्धारं प्रकुर्वते । एतैर्निरीक्षितान्येव कलत्राणि दुरात्मभिः

ଯେ ଦୁରାତ୍ମାମାନେ ପରସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଉପରେ ପାପଦୃଷ୍ଟି ପକାଇଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଚକ୍ଷୁକୁ ଲୋହଚଞ୍ଚୁ କାଉମାନେ ଛିଣ୍ଡି ଉଠାନ୍ତି।

Verse 19

परेषां द्विजशार्दूल सरागैः पापि भिः सदा । कुम्भीपाकगतानेतानथ पश्यसि पापिनः

ହେ ଦ୍ୱିଜଶାର୍ଦୂଳ! ରାଗ ଓ ପାପକର୍ମରେ ସଦା ଆସକ୍ତ ଏହି ପାପୀମାନେ କୁମ୍ଭୀପାକ ନାମକ ନରକରେ ପତିତ—ତୁମେ ଏବେ ଦେଖୁଛ।

Verse 20

कूटसाक्ष्यरता ह्येते कटुवाङ्निरतास्तथा । एते लोहमयास्तम्भान्संतप्तान्पावकप्र भान्

କୂଟସାକ୍ଷ୍ୟରେ ରତ ଓ କଟୁବାକ୍ୟରେ ନିରତ ଏହିମାନେ, ଅଗ୍ନିସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିରେ ସନ୍ତପ୍ତ ଲୋହମୟ ସ୍ତମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରନ୍ତି।

Verse 21

आलिंगंति दुरात्मानः परदाररतास्तु ये । एते वैतरणीमध्ये पूयशोणितसंकुले

ଯେ ଦୁରାତ୍ମାମାନେ ପରଦାରରେ ରତ, ସେମାନେ ଯାତନାରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ; ସେମାନେ ପୂୟ ଓ ଶୋଣିତରେ ସଂକୁଳ ବୈତରଣୀର ମଧ୍ୟରେ ବସନ୍ତି।

Verse 22

ये तिष्ठंति द्विजश्रेष्ठ सर्वे विश्वासघातकाः । असिपत्रवने घोरे भिद्यन्ते ये तु खण्डशः । ते नष्टाः स्वामिनं त्यक्त्वा संग्रामे समुपस्थिते

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଯେ ସମସ୍ତେ ବିଶ୍ୱାସଘାତକ, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଅସିପତ୍ରବନରେ ଖଣ୍ଡଖଣ୍ଡ ହୋଇ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି। ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲେ ଯେ ସ୍ୱାମୀ/ନେତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 23

अंगारराशीन्वै दीप्तान्ये गाहन्ते नराधमाः । स्वामिद्रोहरता ह्येते तथा हेतुप्रवादकाः

ଯେ ନରାଧମ ଦୀପ୍ତ ଅଙ୍ଗାରରାଶିମାନଙ୍କ ଭିତରକୁ ଝାପ ଦେଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱାମୀଦ୍ରୋହରେ ରତ; ଏବଂ ଯେମାନେ ଅଜୁହାତ ଗଢ଼ି କଳୁଷିତ ‘ହେତୁ’ ପ୍ରଚାର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।

Verse 24

लोहशंकुभिराकीर्णमाक्रमन्ति नराधमाः । क्रन्दमाना द्विजश्रेष्ठ उपानद्दानवर्जिताः

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଲୋହଶଙ୍କୁ (ଲୋହ କିଳ) ଛିଟାଇଥିବା ଭୂମି ଉପରେ ଯେ ନରାଧମମାନେ ଚାଲିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ କ୍ରନ୍ଦନ କରି କାନ୍ଦନ୍ତି—କାରଣ ସେମାନେ ପାଦୁକାଦାନ ଦେଇନଥିଲେ।

Verse 25

अधोमुखा निबद्धा ये वृक्षाग्रे पावकोपरि । ब्रह्महत्यान्विताः सर्व एते चैव नराधमाः

ଅଗ୍ନିର ଉପରେ ବୃକ୍ଷଶିଖରେ ଅଧୋମୁଖ ଭାବେ ବାନ୍ଧି ଝୁଲାଇ ରଖାଯାଉଥିବା ସମସ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପାପରେ ଲିପ୍ତ; ଏହିମାନେ ନରାଧମ।

Verse 26

मशकैर्मत्कुणैः काकैर्ये भक्ष्यंते विहंगमैः । व्रतभंगरता ह्येते व्रतिना चैव हिंसकाः

ଯେମାନଙ୍କୁ ମଶା, ମଟ୍କୁଣ, କାକ ଓ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭକ୍ଷଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରତଭଙ୍ଗରେ ରତ; ଏବଂ ବ୍ରତୀମାନଙ୍କୁ ହିଂସା କରୁଥିବା ଲୋକ।

Verse 27

कुठारकण्ठिता ह्येते भूयः संति तथाविधाः । गोहन्तारो दुरात्मानो देवब्राह्मणानिंदका

ଏମାନେ ଏପରି ଅନେକ—ଗଳାରେ କୁହାଡ଼ି ରଖାଯାଇଛି; ଦୁରାତ୍ମା ଗୋହନ୍ତା ଓ ଦେବ-ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିନ୍ଦକ।

Verse 28

ये भक्ष्यंते शृगालैश्च वृकैर्लोहमयैर्मुखैः । परस्वानां च हर्तारः परस्त्रीणां च हर्तृकाः । आत्ममांसानि ये पापा भक्षयंति बुभुक्षिताः

ଯେ ପାପୀ ପରଧନ ହରଣ କରନ୍ତି ଓ ପରସ୍ତ୍ରୀ ଅପହରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଲୋହାପରି ମୁଖ ଥିବା ଶୃଗାଳ ଓ ବୃକ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ଷିତ ହୁଅନ୍ତି; ଭୁଖରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ନିଜ ମାଂସ ଖାଆନ୍ତି।

Verse 29

न दत्तमन्नमेतैस्तु कदाचिद्वै द्विजोत्तम । रुधिरं ये पिबंत्येते वसापूयपरिप्लुतम् । ब्राह्मणानां विनाशाय गवामेते सदा स्थिताः

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ! ଏମାନେ କେବେ ଅନ୍ନଦାନ କରିନାହାନ୍ତି; ବସା ଓ ପୂୟରେ ପ୍ଲୁତ ରକ୍ତ ସେମାନଙ୍କୁ ପିବାକୁ ପଡ଼େ—ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଗୋବଂଶର ବିନାଶ ପାଇଁ ସଦା ନିୟୁକ୍ତ।

Verse 30

कूटशाल्मलिबद्धाश्च तीक्ष्णकण्टकपीडिताः । छिद्रान्वेषणसंयुक्ताः परेषां नित्यसंस्थिताः

କଣ୍ଟକମୟ କୂଟ-ଶାଲ୍ମଲୀ ବୃକ୍ଷରେ ବାନ୍ଧାଯାଇ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ କଣ୍ଟକରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ସଦା ଦୋଷ ଖୋଜିବାରେ ଲଗ୍ନ—ନିତ୍ୟ ପରଙ୍କ ଦୁର୍ବଳତାରେ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 31

क्रकचेन तु छिद्यन्ते य इमे द्विजसत्तम । अभक्ष्यनिरता ह्येते स्वधर्मस्य विदूषकाः

ହେ ଦ୍ୱିଜସତ୍ତମ! ଏମାନେ କରତରେ ଛିଦ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି—ଯେମାନେ ଅଭକ୍ଷ୍ୟ ଭକ୍ଷଣରେ ଆସକ୍ତ ଓ ନିଜ ସ୍ୱଧର୍ମକୁ ଦୂଷିତ କରନ୍ତି।

Verse 32

कन्याविक्रयकर्त्तारः कन्यानां जीवभंजकाः । पुरीषमध्यगा ह्येते पच्यंते मम किंकरैः

ଯେମାନେ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିକ୍ରୟ କରନ୍ତି ଓ କନ୍ୟାଙ୍କ ପ୍ରାଣକୁ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଳମଧ୍ୟରେ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇ ମୋର ଦୂତମାନଙ୍କ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ସେଠାରେ ରାନ୍ଧାଯାନ୍ତି।

Verse 33

संदेशैर्दारुणैर्जिह्वा येषामुत्पाट्यते मुहुः । वाग्लोपनिरता ह्येते मृषावादपरायणाः

ଭୟଙ୍କର ଆଦେଶରେ ଯାହାଙ୍କ ଜିଭ ବାରମ୍ବାର ଉପାଡ଼ାଯାଏ—ସେମାନେ ବାଣୀନାଶରେ ରତ, ମିଥ୍ୟାବାଦରେ ପରାୟଣ।

Verse 34

ये शीतेन प्रबाध्यंते वेप माना मुहुर्मुहुः । देवस्वानां च हर्तारो ब्राह्मणानां विशेषतः

ତୀବ୍ର ଶୀତରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ବାରମ୍ବାର କମ୍ପିତ ହେଉଥିବାମାନେ—ସେମାନେ ଦେବସ୍ୱ ହରଣକାରୀ, ବିଶେଷତଃ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଧନ ଲୁଟିଥିବା ଲୋକ।

Verse 35

तेषां शिरसि निक्षिप्तो भूरिभारो द्विजोत्तम । अतोऽमी ब्राह्मणश्रेष्ठ पूत्का रयन्ति भैरवम्

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ! ସେମାନଙ୍କ ଶିର ଉପରେ ମହାଭାର ନିକ୍ଷିପ୍ତ ହୁଏ; ତେଣୁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ଭୈରବସଦୃଶ ଭୟଙ୍କର ଆର୍ତ୍ତନାଦ କରନ୍ତି।

Verse 36

यम उवाच । एवमेतत्समाख्यातं तव सर्वं द्विजोत्तम । नरकाणां स्वरूपं तु कर्मणां वै यथाक्रमम्

ଯମ କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ! ଯଥାକ୍ରମେ ତୁମକୁ ସବୁ କଥା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଗଲା: ନରକମାନଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ଓ ସେଥିରେ ନେଇଯାଉଥିବା କର୍ମମାନ।

Verse 37

गच्छ शीघ्रं महाभाग यावत्कायो न दह्यते

ହେ ମହାଭାଗ! ଦେହ ଦାହାଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଶୀଘ୍ର ଯାଅ।

Verse 38

ब्राह्मण उवाच । कथय त्वं सुरश्रेष्ठ मम सर्वं समाहितः । न गच्छेत्कर्मणा येन नरकं मानवः क्वचित्

ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ—ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ! ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଶୁଣୁଛି; କେଉଁ ଆଚରଣରେ ମନୁଷ୍ୟ କର୍ମବଶେ କେବେ ନରକକୁ ଯାଏ ନାହିଁ?

Verse 39

सतां सप्तपदं मैत्रमित्याहुर्बुद्धिकोविदाः । मित्रतां च पुरस्कृत्य समासाद्वक्तुमर्हसि

ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କହନ୍ତି—ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ‘ସପ୍ତପଦ’ ଦ୍ୱାରା ମୈତ୍ରୀ ଦୃଢ଼ ହୁଏ; ତେଣୁ ସେହି ମିତ୍ରତାକୁ ସମ୍ମାନ କରି, ନିକଟକୁ ଆସି ମୋତେ ଗୁପ୍ତଭାବେ କହ।

Verse 40

यम उवाच । प्रभासं क्षेत्रमासाद्या नरकेश्वरमुत्तमम् । यः पश्यति नरो भक्त्या नरकं स न पश्यति

ଯମ କହିଲେ—ପ୍ରଭାସ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସି ଯେ ଭକ୍ତିରେ ଉତ୍ତମ ନରକେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ନରକକୁ ଦେଖେ ନାହିଁ; ନରକଦର୍ଶନରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 41

स्थापितं यन्मया लिंगं शिवभक्त्या युतेन च । एतद्गुह्यं मया प्रोक्तं तव प्रीत्यै द्विजोत्तम

ମୋ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ସେହି ଲିଙ୍ଗ ଶିବଭକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ; ଏହି ଗୁହ୍ୟ କଥା ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ କହିଲି, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ।

Verse 42

गोपनीयं प्रयत्नेन मम वाक्यादसंशयम् । एवमुक्तस्तदा विप्रः स्वयमेवावनिं ययौ

“ମୋର ବାକ୍ୟକୁ ନିଃସନ୍ଦେହ ପ୍ରୟତ୍ନପୂର୍ବକ ଗୋପନ ରଖିବା ଉଚିତ।” ଏପରି ଉପଦେଶ ପାଇ ସେ ବିପ୍ର ନିଜେ ପୃଥିବୀକୁ ଫେରିଗଲା।

Verse 43

लब्ध्वा कलेवरं सोऽथ विस्मयं परमं गतः । तत्स्मृत्वा वचनं सर्वं धर्मराजस्य धीमतः

ଦେହ ପୁନଃ ପାଇ ସେ ପରମ ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ମଗ୍ନ ହେଲା; ଏବଂ ଧୀମାନ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ସମସ୍ତ ବଚନ ସ୍ମରଣ କଲା।

Verse 44

गत्वा तत्र स नित्यं वै पूजयामास तं प्रभुम् । यावज्जीवं वरारोहे ततः सिद्धिं परां गतः

ସେ ତଥାକୁ ଯାଇ ଜୀବନପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିତ୍ୟ ଭାବେ ସେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କଲା; ତାପରେ ସେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କଲା।

Verse 45

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन भक्त्या तमवलोकयन् । अपि पातकयुक्तोऽपि न याति नरके नरः

ଏହେତୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟତ୍ନରେ ଭକ୍ତିସହିତ ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ କର; ପାପଯୁକ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନରକକୁ ଯାଏ ନାହିଁ।

Verse 46

आश्वयुक्कृष्णपक्षे तु चतुर्दश्यां विधानतः । यस्तत्र कुरुते श्राद्धं सोऽश्वमेधफलं लभेत्

ଆଶ୍ୱୟୁଜ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ବିଧିମତେ ଯେ ତଥା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞସମ ଫଳ ପାଏ।

Verse 47

कृष्णाजिनं तत्र देयं ब्राह्मणे वेदपारगे । यावत्तिलानां संख्यानं तावत्स्वर्गे महीयते

ସେଠାରେ ବେଦପାରଗ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣାଜିନ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଯେତେ ତିଳର ସଂଖ୍ୟା ଗଣାଯାଏ, ସେତେ କାଳ ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।