Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 49

Devanagari script

परितुष्टोऽस्मि ते चंद्र वरं वरय सुव्रत । कि ते कामं करोम्यद्य ब्रूहि यत्स्यात्सुदुर्ल्लभम्

Transliteration

parituṣṭo'smi te caṃdra varaṃ varaya suvrata | ki te kāmaṃ karomyadya brūhi yatsyātsudurllabham

Translation

ହେ ଚନ୍ଦ୍ର! ମୁଁ ତୁମପ୍ରତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସନ୍ନ। ହେ ସୁବ୍ରତ! ଏକ ବର ଚୟନ କର। ଆଜି ତୁମର କେଉଁ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି? ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ସେଥି ମଧ୍ୟ କହ।

Word by Word

• parituṣṭaḥ: pleased
• parituṣṭaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: pari-tuṣ (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘सन्तुष्ट’

• asmi: am
• asmi: Kriya (Copula/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: as (धातु)
• Form: लट्-लकार (present), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपदम्

• te: for you/to you
• te: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: yusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी (4), एकवचन (दत्त्यर्थे)

• caṃdra: O Candra
• caṃdra: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: caṃdra (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन

• varam: a boon
• varam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: vara (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• varaya: choose/ask for
• varaya: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: vṛ (धातु) (वरणे)
• Form: लोट्-लकार (imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपदम्

• suvrata: O one of good vows
• suvrata: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: su (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + vrata (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; कर्मधारयः (सुन्दरं व्रतम् यस्य)

• kim: what?
• kim: Karma (Interrogative object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: kim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; प्रश्नार्थक

• te: your
• te: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: yusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6), एकवचन

• kāmam: desire/wish
• kāmam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: kāma (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• karomi: I do/shall grant
• karomi: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: kṛ (धातु)
• Form: लट्-लकार (present), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपदम्

• adya: today/now
• adya: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: adya (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• brūhi: tell
• brūhi: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: brū (धातु)
• Form: लोट्-लकार (imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपदम्

• yat: which/whatever
• yat: Karma (Relative object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative)

• syāt: may be
• syāt: Kriya (Subordinate action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: as (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्

• sudurllabham: very hard to obtain
• sudurllabham: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: su (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + durlabha (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; कर्मधारयः (अत्यन्तं दुर्लभम्)

Speaker

Rudra/Śiva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Rudra addresses Candra directly, with a gentle smile and boon-granting gesture (varada-mudrā). Candra stands attentive, poised to request a boon. The sacred atmosphere suggests a liṅga nearby and the sanctity of Prabhāsa.

Characters & Entities

• Candra
• Rudra
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine favor arises from disciplined devotion; when grace is granted, one should ask for what uplifts dharma and sacred worship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra (Somnātha), as the boon dialogue frames the site’s sacred significance.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; the verse introduces the boon-granting moment that underlies later worship customs.