Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 34

Devanagari script

छत्रं शय्यासनं शंखो गजाश्वाश्चामराः स्त्रियः । भूमिश्चैषां प्रदानस्य शिवलोकः फलं स्मृतम्

Transliteration

chatraṃ śayyāsanaṃ śaṃkho gajāśvāścāmarāḥ striyaḥ | bhūmiścaiṣāṃ pradānasya śivalokaḥ phalaṃ smṛtam

Translation

ଛତ୍ର, ଶୟ୍ୟା-ଆସନ, ଶଙ୍ଖ, ଗଜ-ଅଶ୍ୱ, ଚାମର, ସେବିକା ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ଭୂମି—ଏହି ସବୁ ଦାନର ଫଳ ଶିବଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

Word by Word

• छत्रम्: umbrella
• छत्रम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: छत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)

• शय्या-आसनम्: bed and seat
• शय्या-आसनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शय्या (प्रातिपदिक) + आसन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; द्वन्द्वसमास (itaretara-dvandva)

• शङ्खः: conch
• शङ्खः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शङ्ख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• गज-अश्वाः: elephants and horses
• गज-अश्वाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गज (प्रातिपदिक) + अश्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; द्वन्द्वसमास (itaretara-dvandva)

• चामराः: yak-tail fans
• चामराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चामर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन

• स्त्रियः: women
• स्त्रियः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन

• भूमिः: land
• भूमिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• एषाम्: of these
• एषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)

• प्रदानस्य: of the giving/donation
• प्रदानस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: प्रदान (प्रातिपदिक; कृदन्त-भाववाचक from √दा)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• शिवलोकः: Śiva’s world
• शिवलोकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (Śiva's world)

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karma/Phala (Result/फल)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• स्मृतम्: is declared/remembered
• स्मृतम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √स्मृ (धातु)
• Form: कृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थ (is said/remembered)

Speaker

Unspecified in excerpt (within Prabhāsa-kṣetra Māhātmya narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A grand dāna ceremony: umbrella, bed-seat, conch, elephants and horses, yak-tail fans, attendants, and a land grant presented before a Śiva shrine; a luminous path to Śivaloka is hinted above.

Characters & Entities

• Śiva
• Śivaloka
• Bhūmi-dāna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Generous, dharmic giving dedicated to sacred ends culminates in Śiva-oriented spiritual attainment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is transmitted in Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, presenting charity as a key practice within Prabhāsa’s sacred tradition.

What ritualistic prescription is mentioned?

A catalog of recommended dānas is given, with special emphasis on bhūmi-dāna, whose fruit is Śivaloka.