Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 199

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये दक्षयज्ञविध्वंसनोनाम नवनवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye dakṣayajñavidhvaṃsanonāma navanavatyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ

Translation

ଏହିପରି ଶ୍ରୀ ସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାରେ, ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ‘ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞବିଧ୍ୱଂସନ’ ନାମକ ଏକଶେ ନିରାନବ୍ବେତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय (उक्त्यर्थक/समाप्तिसूचक)

• श्री-स्कांदे: in the venerable Skanda (Purāṇa)
• श्री-स्कांदे: Adhikarana (Text-location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (‘श्रीमान् स्कन्दः’ इति/‘श्रीस्कन्द’); नपुंसक/पुंलिङ्ग-ग्रन्थनाम; सप्तमी (Locative), एकवचन

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Text-location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (‘महत् पुराणम्’); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• एकाशीतिसाहस्र्याम्: in the eighty-one-thousand (verses)
• एकाशीतिसाहस्र्याम्: Adhikarana (Qualifier/अधिकरण-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीति (संख्या-प्रातिपदिक) + साहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (द्विगु-भाव: ‘एकाशीतिः सहस्राणि यस्याः’ = 81,000); स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (संहितायाम्)

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Adhikarana (Qualifier/अधिकरण-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (क्रमवाचक-प्रातिपदिक)
• Form: क्रमवाचक विशेषण; पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (प्रभासखण्डे)

• प्रभास-खण्डे: in the Prabhāsa section
• प्रभास-खण्डे: Adhikarana (Section-location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी: ‘प्रभासस्य खण्डः’); पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: Adhikarana (Qualifier/अधिकरण-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (क्रमवाचक-प्रातिपदिक)
• Form: क्रमवाचक विशेषण; पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये)

• प्रभास-क्षेत्र-माहात्म्ये: in the Māhātmya of the Prabhāsa sacred field
• प्रभास-क्षेत्र-माहात्म्ये: Adhikarana (Subsection-location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: बहुपद-तत्पुरुष-समास (षष्ठी/सम्बन्ध: ‘प्रभासस्य क्षेत्रस्य माहात्म्यम्’); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• दक्ष-यज्ञ-विध्वंसनः: (the chapter) ‘Destruction of Dakṣa’s sacrifice’
• दक्ष-यज्ञ-विध्वंसनः: Karta (Apposition to ‘अध्यायः’/नाम)
• Type: Noun
• Root: दक्ष (प्रातिपदिक) + यज्ञ (प्रातिपदिक) + विध्वंसन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी: ‘दक्षस्य यज्ञस्य विध्वंसनम्’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (नाम-विशेष्य)

• नाम: named
• नाम: Sambandha (Naming/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय (नामनिर्देशार्थक) — ‘named/called’

• नवनवति-उत्तर-शततमः: the one-hundred-and-ninety-ninth
• नवनवति-उत्तर-शततमः: Karta (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नवनवति (संख्या-प्रातिपदिक) + उत्तर (प्रातिपदिक) + शततम (क्रमवाचक-प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (संख्यापूर्वक-क्रम: ‘नवनवतेः उत्तरः शततमः’ = 199th); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (अध्यायः)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Redactional colophon (scribe/editorial closure)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and ṛṣis at Naimiṣāraṇya (standard frame; not stated in this colophon)

Visual Art Cues

Scene: Manuscript-style ending: scribe’s concluding line naming Skanda Mahāpurāṇa, the Prabhāsa-khaṇḍa, and the chapter title ‘Dakṣa-yajña-vidhvaṃsana’.

Characters & Entities

• Skanda Purāṇa
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Prabhāsa-kṣetra
• Dakṣa
• Yajña

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

This is a colophon marking completion of a chapter; its value is archival—preserving the textual lineage and organization of the Māhātmya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra is identified as the Māhātmya’s sacred setting (the broader section glorifying the Prabhāsa region).

What ritualistic prescription is mentioned?

None—this line is a formal chapter-ending notice.