Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

आराधितो मया पूर्वं तुष्टो मेऽद्य सुरेश्वरः । वह्निना वेष्टिता साहमेकपादेन संस्थिता

Transliteration

ārādhito mayā pūrvaṃ tuṣṭo me'dya sureśvaraḥ | vahninā veṣṭitā sāhamekapādena saṃsthitā

Translation

ପୂର୍ବେ ମୁଁ ଭକ୍ତିରେ ଆରାଧନା କରିଥିଲି; ଆଜି ଦେବମାନଙ୍କ ଈଶ୍ୱର ମୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ। ଅଗ୍ନିରେ ବେଷ୍ଟିତ ହୋଇ ମୁଁ ଏକ ପାଦରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲି (ତପସ୍ୟାରେ)।

Word by Word

• आराधितः: was worshipped
• आराधितः: Kriya (Predicative/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-राध् (धातु) + आराधित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सुरेश्वरः इत्यस्य विधेय

• मया: by me
• मया: Karana (Agent-instrument in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम

• पूर्वम्: formerly, earlier
• पूर्वम्: Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: pūrvam (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb: formerly)

• तुष्टः: is pleased
• तुष्टः: Kriya (Predicative/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: तुष् (धातु) + तुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सुरेश्वरः इत्यस्य विधेय

• मे: with me / for me
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• अद्य: today / now
• अद्य: Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: adya (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय

• सुरेश्वरः: Lord of the gods
• सुरेश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष: ‘सुराणाम् ईश्वरः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• वह्निना: by fire
• वह्निना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वह्नि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• वेष्टिता: wrapped, surrounded
• वेष्टिता: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वेष्ट् (धातु) + वेष्टित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; अहम् (स्त्री-वक्ता) इत्यस्य विशेषण

• सा: that (woman), she (i.e., I)
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; निर्देशक-सर्वनाम (emphatic ‘that I’)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• एक-पादेन: with one foot
• एक-पादेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: एक (संख्या-प्रातिपदिक) + पाद (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (कर्मधारयार्थे/संख्यापूर्वपद): ‘एकः पादः’; पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• संस्थिता: stood, remained
• संस्थिता: Kriya (Predicative/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-स्था (धातु) + संस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘अस्ति’ इति लुप्त-क्रिया

Speaker

Devī (Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: An ascetic stands on one foot within a ring of flames, body steady, eyes focused; above, a divine presence (Sura-īśvara) bestows approval; the scene balances intensity (fire) with inner calm.

Characters & Entities

• Devī (Pārvatī)
• Sureśvara (Śiva/Divine Lord)
• Agni (fire, as tapas imagery)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steadfast austerity and sincere worship culminate in divine approval; discipline (tapas) is validated when it ripens into grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse sits within Prabhāsakṣetramāhātmya; the tapas is recalled as part of the narrative leading into Prabhāsa’s greatness.

What ritualistic prescription is mentioned?

An austerity model is described (eka-pāda-sthāna, fire-encircled tapas), but it is not framed as a general prescription for all.