
ଈଶ୍ୱର ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଭାସ କ୍ଷେତ୍ରର ପୂର୍ବ ଭାଗରେ ‘ଖାତ’ (ଖୋଦା/ତଳକୁ ନମା ଥିବା ସ୍ଥାନ) ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପିତ ‘କୁନ୍ତୀଶ୍ୱର’ ନାମକ ବିଶିଷ୍ଟ ଲିଙ୍ଗର ମାହାତ୍ମ୍ୟ କହନ୍ତି। ଏହି ତୀର୍ଥର ପ୍ରାମାଣ୍ୟ ସ୍ଥାପନା-ସ୍ମୃତି ଦ୍ୱାରା ଦୃଢ଼ ହୁଏ—କୁନ୍ତୀ ନିଜେ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ, ଏବଂ କୁନ୍ତୀ ସହ ପାଣ୍ଡବମାନେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଭାସକୁ ଆସିଥିଲେ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଫଳଶ୍ରୁତିରେ ଏହି ଲିଙ୍ଗ ସମସ୍ତ ପାପର ଭୟ ନାଶକ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ବିଶେଷତଃ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ପୂଜାର ମହିମା ଅଧିକ। ସେ ସମୟରେ ପୂଜା କରୁଥିବା ଭକ୍ତ ଇଷ୍ଟସିଦ୍ଧି ପାଏ ଏବଂ ରୁଦ୍ରଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ଆଉ କେବଳ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ବାକ୍, ମନ ଓ କର୍ମଜ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ ବୋଲି କହି, ଦର୍ଶନ ଓ ପୂଜାକୁ ତୀର୍ଥଧର୍ମରେ ଶୁଦ୍ଧି-ମୋକ୍ଷର ସହାୟକ ଉପାୟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଛି।
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि कुन्तीश्वरमनुत्तमम् । सावित्र्याः पूर्वभागस्थं खातमध्ये व्यवस्थितम्
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ତାପରେ, ହେ ମହାଦେବୀ, ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ପୂର୍ବଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଖାତ/କୁଣ୍ଡର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅନୁତ୍ତମ କୁନ୍ତୀଶ୍ୱରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
Verse 2
कुन्त्या प्रतिष्ठितं देवि क्षेत्रे प्राभासिके प्रिये । पाण्डवास्तु यदा पूर्वं प्रभासक्षेत्रमागताः
ହେ ଦେବୀ, ପ୍ରିୟେ, ପ୍ରାଭାସିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ କୁନ୍ତୀ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ପୂର୍ବକାଳରେ ଯେତେବେଳେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସିଥିଲେ…
Verse 3
तीर्थयात्राप्रसंगेन कुन्त्या चैव समन्विताः । तस्मिन्काले महादेवि ज्ञात्वा क्षेत्रमनुत्तमम्
ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କୁନ୍ତୀ ସହିତ ସେମାନେ (ପାଣ୍ଡବମାନେ) ଆସିଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ, ହେ ମହାଦେବୀ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଅନୁତ୍ତମ ବୋଲି ଜାଣି…
Verse 4
कुन्त्या प्रतिष्ठितं लिंगं सर्वपापभयापहम् । कार्तिक्यां तु विशेषेण यस्तं पूजयते नरः । स सर्वकामतृप्तात्मा रुद्रलोके महीयते
କୁନ୍ତୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଏହି ଲିଙ୍ଗ ସମସ୍ତ ପାପ ଓ ଭୟକୁ ନାଶ କରେ। ବିଶେଷକରି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯେ ନର ଏହାକୁ ପୂଜେ, ସେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମସମ୍ମତ କାମନାରେ ତୃପ୍ତ ହୋଇ ରୁଦ୍ରଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
Verse 5
वाचिकं मानसं पापं कर्मणा यदुपार्जितम् । तत्सर्वं नश्यते देवि तस्य लिंगस्य दर्शनात्
ହେ ଦେବୀ! ବାଣୀରେ, ମନରେ କିମ୍ବା କର୍ମରେ ଯେ ପାପ ସଞ୍ଚିତ ହୋଇଥାଏ, ସେହି ଲିଙ୍ଗର ଦର୍ଶନମାତ୍ରରେ ସେ ସବୁ ନଶିଯାଏ।
Verse 174
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कुन्तीश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुःसप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାରେ, ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ‘ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ’ ଭାଗରେ ‘କୁନ୍ତୀଶ୍ୱରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ୧୭୪ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।