Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 23

Devanagari script

एवं वस्त्रादि संशोध्य ततः स्नानं समाचरेत् । शुचौ मनोरमे स्थाने संगृह्यास्त्रेण मृत्तिकाम्

Transliteration

evaṃ vastrādi saṃśodhya tataḥ snānaṃ samācaret | śucau manorame sthāne saṃgṛhyāstreṇa mṛttikām

Translation

ଏଭଳି ବସ୍ତ୍ରାଦିକୁ ଶୋଧନ କରି ପରେ ସ୍ନାନ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଶୁଚି ଓ ମନୋହର ସ୍ଥାନରେ ‘ଅସ୍ତ୍ର’ ମନ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କରି ସ୍ନାନାର୍ଥେ ମୃତ୍ତିକା (ମାଟି) ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ।

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

• वस्त्रादि: cloth etc.
• वस्त्रादि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वस्त्रादि (प्रातिपदिक; वस्त्र + आदि)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; आदि-समास (वस्त्रं च अन्यानि च)

• संशोध्य: having purified
• संशोध्य: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शुध्/शुच् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); उपसर्गः सम्-

• ततः: then
• ततः: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रम/अनन्तरता-वाचक (then/thereafter)

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• समाचरेत्: should perform
• समाचरेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आचर् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; उपसर्गः सम्- + आ-

• शुचौ: in a pure (place)
• शुचौ: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; स्थानस्य विशेषणम्

• मनोरमे: pleasant/charming
• मनोरमे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: मनोरम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; स्थानस्य विशेषणम्

• स्थाने: in a place
• स्थाने: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• संगृह्य: having collected/taken
• संगृह्य: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); उपसर्गः सम्-

• अस्त्रेण: with the (mantra-)weapon
• अस्त्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करण (instrument)

• मृत्तिकाम्: clay/earth
• मृत्तिकाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मृत्तिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim on the seashore/ghāṭa cleans garments, then kneels in a clean sandy spot to gather sacred clay while silently invoking an astra-mantra; ritual vessels and folded cloth are neatly arranged.

Characters & Entities

• Astra-mantra
• Mṛttikā (clay)
• Snāna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred bathing is a complete discipline: purity of clothing, place, and mantra-protected action supports the sanctity of the rite.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, where bathing rites are described with mantra-based safeguards.

What ritualistic prescription is mentioned?

Clean garments first; then bathe, collecting cleansing clay (mṛttikā) in a pure place while using the astra-mantra.