Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 73

Devanagari script

भग्नामपि गतां चैनां जरत्तरुतले स्थिताम् । सेचयिष्यंति ये भक्त्या जलसंपूर्णगंडुकैः

Transliteration

bhagnāmapi gatāṃ caināṃ jarattarutale sthitām | secayiṣyaṃti ye bhaktyā jalasaṃpūrṇagaṃḍukaiḥ

Translation

ତାଙ୍କର ପ୍ରତିମା ଭଙ୍ଗା ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସ୍ଥାନଚ୍ୟୁତ ହୋଇ ଜରାଜୀର୍ଣ୍ଣ ଗଛତଳେ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯେମାନେ ଭକ୍ତିରେ ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ସିଞ୍ଚନ କରିବେ—

Word by Word

• भग्नाम्: broken
• भग्नाम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भग्न (कृदन्त; भञ्ज् धातु)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘एना’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: सम्भावना/अपवाद-बोधक अव्यय (even/also)

• गताम्: gone/removed
• गताम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गत (कृदन्त; गम् धातु)
• Form: भूतकृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘एना’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• एनाम्: her/this (goddess/image)
• एनाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• जरत्-तरु-तले: at the base of an old tree
• जरत्-तरु-तले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जरत् (प्रातिपदिक) + तरु (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
• Form: सप्तमी-तत्पुरुष (जरतः तरोः तलम्), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• स्थिताम्: standing/placed
• स्थिताम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्थित (कृदन्त; स्था धातु)
• Form: भूतकृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘एना’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• सेचयिष्यन्ति: will water/sprinkle
• सेचयिष्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सिच् (धातु) [णिच्] → सेचयिष्यति
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; णिच्-प्रयोग (causative: cause to sprinkle/water)

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (relative pronoun)

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Means/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• जल-संपूर्ण-गण्डुकैः: with water-filled pots
• जल-संपूर्ण-गण्डुकैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक) + संपूर्ण (कृदन्त/प्रातिपदिक) + गण्डुक (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (जलेन संपूर्णाः गण्डुकाः), पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (local shrine under the old tree)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Under an old tree in Prabhāsa, a broken/displaced goddess-image rests on the ground; devotees approach with water pots (gaṇḍukā), gently sprinkling and bathing the image with reverent focus.

Characters & Entities

• Bhūtamātṛ (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion redeems neglect: even a broken or abandoned sacred form becomes worthy through reverent care and worship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching is situated in Prabhāsa-kṣetra’s māhātmya, emphasizing sanctity in its ritual landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

Sprinkling/bathing the goddess’s form with water carried in filled vessels, even when the shrine is humble (beneath an old tree).