Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 89

Devanagari script

तामर्च्चयीत मन्त्रेण सावित्र्या ब्रह्मणा समम् । इतरेषां पुराणोक्तो मंत्रोऽयं समुदाहृतः

Transliteration

tāmarccayīta mantreṇa sāvitryā brahmaṇā samam | itareṣāṃ purāṇokto maṃtro'yaṃ samudāhṛtaḥ

Translation

ସାବିତ୍ରୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବା ଉଚିତ। ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପୁରାଣୋକ୍ତ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଏଠାରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଉଛି।

Word by Word

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम

• अर्चयीत: should worship
• अर्चयीत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• मन्त्रेण: with a mantra
• मन्त्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन

• सावित्र्या: with (the) Sāvitrī (mantra)
• सावित्र्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सावित्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन

• ब्रह्मणा: together with Brahmā
• ब्रह्मणा: Saha (Accompaniment/सह)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन

• समम्: together/equally
• समम्: Sambandha (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: समम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; तुल्य/सह-अर्थक (equally/together)

• इतरेषाम्: of the others
• इतरेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इतर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन

• पुराण-उक्तः: said in the Purāṇa
• पुराण-उक्तः: Karta (Predicate adjective/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुराण (प्रातिपदिक) + वच् (धातु) → उक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः (पुराणे उक्तः)

• मन्त्रः: the mantra
• मन्त्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• अयम्: this
• अयम्: Karta (Apposition/समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; सर्वनाम

• समुदाहृतः: has been proclaimed
• समुदाहृतः: Kriya (Passive predicate/कर्मणि-क्रिया)
• Type: Adjective
• Root: सम्-उद्-आ-हृ (धातु) → समुदाहृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थक (has been recited/declared)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A ritual scene: devotees offering flowers, incense, and lamps to Sāvitrī while Brahmā is honored alongside; a priest recites a Purāṇic mantra, with ritual implements arranged in a tīrtha precinct.

Characters & Entities

• Sāvitrī
• Brahmā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic dharma preserves accessible mantras so householders and pilgrims can worship with clarity and right intention.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where this paired worship of Sāvitrī and Brahmā is instructed.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform arcana (worship) using a specified Purāṇic mantra, honoring Sāvitrī together with Brahmā.