Adhyaya 128

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि सागरादित्यमुत्तमम् । भैरवेशात्पश्चिमतो रुद्रान्मृत्युञ्जयात्तथा

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ମହାଦେବୀ! ତାପରେ ଉତ୍ତମ ସାଗରାଦିତ୍ୟଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ; ସେ ଭୈରବେଶର ପଶ୍ଚିମେ ଏବଂ ତଥା ରୁଦ୍ର-ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟର ପଶ୍ଚିମେ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 2

कामेशाद्दक्षिणाग्नेये नातिदूरे व्यवस्थितम् । सर्व रोगप्रशमनं दारिद्र्यौघविघातकम् । प्रतिष्ठितं महादेवि सगरेण महात्मना

କାମେଶର ଦକ୍ଷିଣ-ଆଗ୍ନେୟ ଦିଗରେ, ଅତି ଦୂର ନୁହେଁ, ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅବସ୍ଥିତ; ତାହା ସମସ୍ତ ରୋଗ ଶମନ କରେ ଏବଂ ଦାରିଦ୍ର୍ୟର ପ୍ରବାହକୁ ବିନାଶ କରେ। ହେ ମହାଦେବୀ! ମହାତ୍ମା ସଗର ଏହାକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ।

Verse 3

षष्टिपुत्रसहस्राणि यः प्रापारातिसूदनः । सूर्यं तत्र समाराध्य सगरः पृथिवीपतिः

ହେ ଅରାତିସୂଦନ! ପୃଥିବୀପତି ସଗର ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ଆରାଧନା କରି ଷାଠି ହଜାର ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।

Verse 4

य एष सागरो देवि योजनायतविस्तरः । आयतोऽशीतिसाहस्रं योजनानां प्रकीर्तितः

ହେ ଦେବି, ଏହି ସାଗର ଯୋଜନାମାପରେ ଅତିବିସ୍ତୃତ; ଏହାର ଆୟତ ଅଶୀତି ସହସ୍ର ଯୋଜନ ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 5

अस्मिन्मन्वन्तरे क्षिप्तः सागरैश्च चतुर्दिशम् । तस्येदं कीर्तितं देवि नाम सागरसंज्ञितम्

ହେ ଦେବୀ, ଏହି ମନ୍ୱନ୍ତରେ ସେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଶାରେ ସାଗରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇ ପ୍ରସାରିତ ହେଲେ; ତେଣୁ ଏହି ସ୍ଥାନ ‘ସାଗର’ ନାମରେ କୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 6

यस्याद्यापीह गायन्ति पुराणे प्रथितं यशः । तेनायं स्थापितो देवो भास्करो वारितस्करः

ଯାହାର ଯଶ ପୁରାଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତାହାର କୀର୍ତ୍ତି ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଲୋକେ ଗାଆନ୍ତି; ସେଇ ଜଣେ ଚୋରନିବାରକ ଏହି ଭାସ୍କରଦେବଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Verse 7

तं दृष्ट्वा न जडो नान्धो न दरिद्रो न दुःखितः । न चैवेष्टवियोगी स्यान्न रोगी नैव पापकृत्

ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ନ ଜଡବୁଦ୍ଧି ହୁଏ, ନ ଅନ୍ଧ, ନ ଦରିଦ୍ର, ନ ଦୁଃଖିତ; ନ ପ୍ରିୟବିୟୋଗ ହୁଏ, ନ ରୋଗୀ, ନ ପାପକୃତ୍।

Verse 8

माघे मासि महादेवि सिते पक्षे जितेन्द्रियः । षष्ठ्यामुपोषितो भूत्वा रात्रौ तस्याग्रतः स्वपेत्

ହେ ମହାଦେବି, ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ ହୋଇ ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ ଉପବାସ କରି, ରାତିରେ ତାଙ୍କ (ଭାସ୍କର) ସମ୍ମୁଖରେ ଶୟନ କରୁ।

Verse 9

विबुद्धस्त्वथ सप्तम्यां भक्त्या भानुं समर्चयेत् । ब्राह्मणान्भोजयेद्भक्त्या वित्तशाठ्यं विवर्जयेत्

ତାପରେ ସପ୍ତମୀ ତିଥିର ପ୍ରଭାତେ ଉଠି ଭକ୍ତିସହିତ ଭାନୁ (ସୂର୍ଯ୍ୟ)ଙ୍କୁ ସମର୍ଚ୍ଚନ କରିବା ଉଚିତ। ଏବଂ ଭକ୍ତିରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ, ଧନବିଷୟରେ ଛଳ ଓ କଞ୍ଜୁସି ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 10

सुतप्तेनेह तपसा यज्ञैर्वा बहुदक्षिणैः । तां गतिं न नरा यान्ति यां गताः सूर्यमाश्रिताः

ଏଠାରେ ଘୋର ତପ କଲେ ବା ବହୁ ଦକ୍ଷିଣାସହିତ ଯଜ୍ଞ କଲେ ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସେହି ଗତି ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ; ଯେ ଗତି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଶରଣାଗତମାନେ ପାଆନ୍ତି।

Verse 11

भक्त्या तु पुरुषैः पूजा कृता दूर्वांकुरैरपि । भानुर्ददाति हि फलं सर्वयज्ञैः सुदुर्लभम्

ମନୁଷ୍ୟମାନେ କେବଳ ଦୂର୍ବା ଘାସର ଅଙ୍କୁର ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତିସହିତ ପୂଜା କଲେ, ଭାନୁ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଫଳ ନିଶ୍ଚୟ ଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 12

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सूर्यमेवाभिपूजयेत् । जनकादयो यथा सिद्धिं गता भानुं प्रपूज्य च

ଏହିହେତୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ କେବଳ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ହିଁ ବିଶେଷ ଭାବେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଯେପରି ଜନକ ଆଦି ଭାନୁଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜି ସିଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ।

Verse 13

सर्वात्मा सर्वलोकेशो देवदेवः प्रजापतिः । सूर्य एव त्रिलोकस्य मूलं परमदैवतम्

ସୂର୍ଯ୍ୟ ହିଁ ସର୍ବାତ୍ମା, ସର୍ବଲୋକେଶ୍ୱର, ଦେବଦେବ ଏବଂ ପ୍ରଜାପତି। ସେହି ସୂର୍ଯ୍ୟ ହିଁ ତ୍ରିଲୋକର ମୂଳ ଓ ପରମ ଦୈବତ।

Verse 14

वसन्ते कपिलः सूर्यो ग्रीष्मे काञ्चनसप्रभः । श्वेतवर्णश्च वर्षासु पांडुः शरदि भास्करः

ବସନ୍ତରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ କପିଳବର୍ଣ୍ଣ, ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ କାଞ୍ଚନ-ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତ। ବର୍ଷାକାଳେ ଶ୍ୱେତବର୍ଣ୍ଣ ଦିଶନ୍ତି, ଶରଦରେ ଭାସ୍କର ପାଣ୍ଡୁ-ପ୍ରଭାମୟ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 15

हेमन्ते ताम्रवर्णस्तु शिशिरे लोहितो रविः । एवं वर्णविशेषेण ध्यायेत्सूर्यं यथाक्रमम्

ହେମନ୍ତରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ, ଶିଶିରରେ ରବିଙ୍କୁ ଲୋହିତବର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ଋତୁକ୍ରମାନୁସାରେ ବର୍ଣ୍ଣବିଶେଷରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଧ୍ୟାନ କର।

Verse 16

पूजयित्वा विधानेन यतात्मा संयतेन्द्रियः । पठेन्नामसहस्रं तु सर्वपातकनाशनम्

ବିଧିମତେ ପୂଜା କରି, ଆତ୍ମସଂଯମୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟନିଗ୍ରହୀ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ପାତକ ନାଶକ ନାମସହସ୍ର ପାଠ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 17

देव्युवाच । नाम्नां सहस्रं मे ब्रूहि प्रसादाञ्छंकर प्रभो । तुल्यं नामसहस्रस्य किमप्यन्यत्प्रकीर्तय

ଦେବୀ କହିଲେ— ହେ ପ୍ରଭୁ ଶଙ୍କର, କୃପାକରି ମୋତେ ନାମସହସ୍ର କହନ୍ତୁ। ଏବଂ ନାମସହସ୍ର ସମାନ ଫଳଦାୟକ ଅନ୍ୟ କିଛି ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତୁ।

Verse 18

ईश्वर उवाच । अलं नामसहस्रेण पठस्वैवं शुभं स्तवम् । यानि गुह्यानि नामानि पवित्राणि शुभानि च । तानि ते कीर्तयिष्यामि प्रयत्नादवधारय

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ— ନାମସହସ୍ର ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ; ତାହାର ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏହି ଶୁଭ ସ୍ତବ ପାଠ କର। ଯେ ଗୁହ୍ୟ, ପବିତ୍ର ଓ ମଙ୍ଗଳକର ନାମଗୁଡ଼ିକ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ତୋତେ କହିବି; ତୁମେ ପ୍ରୟତ୍ନରେ ସାବଧାନ ହୋଇ ଧାରଣ କର।

Verse 19

विकर्तनो विवस्वांश्च मार्तण्डो भास्करो रविः । लोकप्रकाशकः श्रीमांल्लोकचक्षुर्ग्रहेश्वरः

ବିକର୍ତ୍ତନ, ବିବସ୍ୱାନ, ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡ, ଭାସ୍କର, ରବି—ସେଇ ଲୋକପ୍ରକାଶକ, ଶ୍ରୀମାନ, ଜଗତର ଚକ୍ଷୁ ଓ ଗ୍ରହେଶ୍ୱର।

Verse 20

लोकसाक्षी त्रिलोकेशः कर्त्ता हर्त्ता तमिस्रहा । तपनस्तापनश्चैव शुचिः सप्ताश्ववाहनः

ସେ ଲୋକସାକ୍ଷୀ, ତ୍ରିଲୋକେଶ, କର୍ତ୍ତା ଓ ହର୍ତ୍ତା, ତମସ୍‌ହର; ତପନ-ତାପନ, ଶୁଚି, ସପ୍ତାଶ୍ୱବାହନ।

Verse 21

गभस्तिहस्तो ब्रह्मा च सर्वदेवनमस्कृतः । एकविंशतिरित्येष स्तव इष्टो महात्मनः

ଗଭସ୍ତିହସ୍ତ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ସର୍ବଦେବନମସ୍କୃତ—ଏହି ସ୍ତବ ଏକୋଇଶ (ନାମ)ର ଏବଂ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ।

Verse 22

शरीरारोग्यदश्चैव धनवृद्धियशस्करः । स्तवराज इति ख्यातस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः

ଏହା ଶରୀରକୁ ଆରୋଗ୍ୟ ଦିଏ, ଧନବୃଦ୍ଧି ଓ ଯଶ ପ୍ରଦାନ କରେ। ‘ସ୍ତବରାଜ’ ନାମେ ଖ୍ୟାତ, ତ୍ରିଲୋକେ ବିଶ୍ରୁତ।

Verse 23

यश्चानेन महादेवि द्वे संध्येऽस्तमनोदये । स्तौत्यर्कं प्रयतो भूत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते । सर्वकामसमृद्धात्मा सूर्यलोकं स गच्छति

ହେ ମହାଦେବୀ! ଯେ କେହି ଏହି ସ୍ତବ ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ତମନ ଓ ଉଦୟ—ଏଇ ଦୁଇ ସନ୍ଧିକାଳରେ ନିୟମପୂର୍ବକ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରେ, ସେ ସର୍ବପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ସର୍ବକାମସମୃଦ୍ଧ ହୋଇ ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକକୁ ଗମନ କରେ।

Verse 24

इत्येवं कथितं देवि माहात्म्यं सागरार्कजम् । श्रुतं दुःखौघशमनं महापातकनाशनम्

ହେ ଦେବୀ, ଏହିପରି ସାଗରାର୍କର ମାହାତ୍ମ୍ୟ କଥିତ ହେଲା। ଏହା ଶୁଣିଲେ ଦୁଃଖଧାରା ଶାନ୍ତ ହୁଏ ଓ ମହାପାତକ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।

Verse 128

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये सागरादित्यमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टाविंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତି-ସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡରେ, ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ର-ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ‘ସାଗରାଦିତ୍ୟ-ମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଏକଶେ ଅଠାଇଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।