Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 167

Devanagari script

त्वं ब्रह्मा हरिहरसंज्ञितस्त्वमिन्द्रो वित्तेशः पितृपितरंबुपः समीरः । सोमोऽग्निर्गगनमहाधरादिरूपः किं न त्वं सकलमनोरथप्रदाता

Transliteration

tvaṃ brahmā hariharasaṃjñitastvamindro vitteśaḥ pitṛpitaraṃbupaḥ samīraḥ | somo'gnirgaganamahādharādirūpaḥ kiṃ na tvaṃ sakalamanorathapradātā

Translation

ତୁମେ ହିଁ ବ୍ରହ୍ମା, ତୁମେ ହିଁ ହରି-ହର ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ତୁମେ ହିଁ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ହିଁ ଧନାଧିପ। ତୁମେ ହିଁ ପିତୃଗଣ ଓ ତାଙ୍କର ପିତା; ତୁମେ ହିଁ ଜଳ ଓ ବାୟୁ। ତୁମେ ହିଁ ସୋମ ଓ ଅଗ୍ନି; ତୁମେ ହିଁ ଆକାଶ, ମହାପର୍ବତାଦି ସମସ୍ତ ରୂପ—ତେଣୁ ତୁମେ ସକଳ ମନୋରଥଦାତା ନୁହେଁ କିପରି?

Word by Word

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Apposition/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• हरिहर-संज्ञितः: called Hari and Hara
• हरिहर-संज्ञितः: Karta (Qualifier/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हरि-हर-संज्ञित (प्रातिपदिक; संज्ञित = √ज्ञा + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘हरिहर’ इति द्वन्द्व-आधारः + ‘संज्ञित’ (named/called) — समासः: उपपद-तत्पुरुषः ‘हरिहर-इति संज्ञा यस्य’

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Karta (Apposition/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• वित्तेशः: lord of wealth (Kubera)
• वित्तेशः: Karta (Apposition/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: वित्त-ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘वित्तस्य ईशः’

• पितृ: the Pitṛ (ancestral deity)
• पितृ: Karta (Apposition/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (ऋ-प्रातिपदिक); अत्र ‘पितृ’ = पितृदेवता (the Pitṛs)

• पितरम्: father (or the ancestor)
• पितरम्: Karma (Object in appositional listing/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; पाठे ‘पितृपितरम्’ इति संधि/समास-भ्रमः—अर्थतः ‘पिता’/‘पितरम्’ (father) इति अपि सम्भवम्

• अम्बुपः: water-related deity; water-drinker
• अम्बुपः: Karta (Apposition/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: अम्बु-प (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः ‘अम्बुं पिबति’/‘अम्बूनां पः’ (water-drinker/one connected with waters)

• समीरः: wind
• समीरः: Karta (Apposition/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: समीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सोमः: Soma; Moon
• सोमः: Karta (Apposition/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अग्निः: Agni; fire
• अग्निः: Karta (Apposition/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• गगन-महाधर-आदि-रूपः: whose forms are sky, great mountains, etc.
• गगन-महाधर-आदि-रूपः: Karta (Qualifier/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गगन- महाधर- आदि- रूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः: तत्पुरुष-श्रृङ्खला (गगनं च महाधराः च आदि च येषां तेषां रूपः)

• किम्: what?; is it not that…?
• किम्: Sambandha (Interrogation/प्रश्न)
• Type: Indeclinable
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् प्रश्नार्थक-निपातः (interrogative particle)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय, निषेधार्थक-निपातः; ‘किं न’ = ‘किं नु’ (rhetorical)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• सकल-मनोरथ-प्रदाता: giver of all desired wishes
• सकल-मनोरथ-प्रदाता: Karta (Predicate noun/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: सकल- मनोरथ- प्रदातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी/उपपद-तत्पुरुषः ‘सकलानां मनोरथानां प्रदाता’

Speaker

A devotee/praiser within the Prabhāsakṣetramāhātmya context (all-encompassing stuti)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee at Prabhāsa praises a single radiant deity who simultaneously bears emblems/forms of Brahmā, Viṣṇu, Rudra, Indra, Kubera, Pitṛs, waters, wind, Soma, Agni, sky and mountains—suggesting a cosmic, many-formed theophany.

Characters & Entities

• Brahmā
• Hari
• Hara
• Indra
• Kubera (Vitteśa)
• Pitṛs
• Soma
• Agni
• Gagana (Sky)
• Mahādhara (Mountains)
• Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Lord is praised as the inner reality of all deities and elements, therefore the ultimate bestower of blessings.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where the deity is celebrated as sarvadevatāmaya (containing all divine forms).

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite; the verse functions as a comprehensive stuti suitable for pilgrimage worship and prayer for boons.