Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 68

Devanagari script

यश्चाहं स स्वयं ब्रह्मा यो ब्रह्मा स हुताशनः । या देवी स स्वयं विष्णुर्यो विष्णुः स च चन्द्रमाः

Transliteration

yaścāhaṃ sa svayaṃ brahmā yo brahmā sa hutāśanaḥ | yā devī sa svayaṃ viṣṇuryo viṣṇuḥ sa ca candramāḥ

Translation

ଯେ ‘ମୁଁ’ ସେଇ ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମା; ଏହି ବ୍ରହ୍ମା ହୁତାଶନ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ। ଯେ ଦେବୀ ସେଇ ସ୍ୱୟଂ ବିଷ୍ଣୁ; ଏହି ବିଷ୍ଣୁ ଚନ୍ଦ୍ରମା ମଧ୍ୟ।

Word by Word

• यः: who(ever)
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)

• च: and
• च: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; प्रथमा; एकवचन

• सः: he/that one
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; निर्देशक (correlative)

• स्वयम्: himself/itself
• स्वयम्: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; आत्मवाचक/निजार्थक क्रियाविशेषण (emphatic adverb)

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; समनाधिकरण

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; सम्बन्धबोधक

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; निर्देशक

• हुताशनः: Agni (fire)
• हुताशनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हुत (कृदन्त; √हु) + अशन्/अशन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; अग्निवाचक नाम

• या: she who
• या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; सम्बन्धबोधक

• देवी: the Goddess
• देवी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• सः: that one
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; (correlative; used for ‘she is…’ in sense)

• स्वयम्: herself
• स्वयम्: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; emphatic adverb

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; समनाधिकरण

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; सम्बन्धबोधक

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• चन्द्रमाः: the Moon
• चन्द्रमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चन्द्रमा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

Speaker

Śiva (deduced from Advaita teaching to Devī in this section)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A visionary tableau: Brahmā, Agni, Viṣṇu, Candra, and Devī appear as overlapping translucent forms, all resolving into a single radiant core; Prabhāsa’s coastal horizon and Somnātha silhouette anchor the revelation.

Characters & Entities

• Brahmā
• Agni (Hutāśana)
• Devī
• Viṣṇu
• Candra (Moon)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse teaches non-duality: multiple deities and cosmic powers are expressions of one supreme Reality.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra (Prabhāsakṣetra), celebrated in the Prabhāsa Khaṇḍa as a place revealing divine unity.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is prescribed in this verse; it establishes the theology of seeing deity-forms as one.