Adhyaya 102
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 102

Adhyaya 102

ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ କଣ୍ଟକଶୋଧିନୀ ଦେବୀଙ୍କ ତୀର୍ଥସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦିଗର ଭାଗରେ “ଦୁଇ ଧନୁ” ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଦେବୀସ୍ଥାନକୁ ଯିବାକୁ କୁହାଯାଏ। ଦେବୀଙ୍କୁ ମହୀଷଘ୍ନୀ, ମହାକାୟା, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଦେବର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ରକ୍ଷକ-ଯୋଦ୍ଧା ସ୍ୱରୂପିଣୀ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। କାରଣକଥାରେ କୁହାଯାଏ ଯେ ଯୁଗେ ଯୁଗେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେଉଥିବା ‘ଦେବକଣ୍ଟକ’ ଦାନବଶକ୍ତିକୁ ‘କାଁଟା’ ଭାବେ ହଟାଇ ଦେବୀ ଶୁଦ୍ଧି କରନ୍ତି। ଆଶ୍ୱୟୁଜ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ନବମୀ ଦିନ ପଶୁ-ନୈବେଦ୍ୟ, ପୁଷ୍ପାର୍ପଣ, ଉତ୍ତମ ଦୀପ ଓ ଧୂପ ସହିତ ବିଶେଷ ପୂଜାର ବିଧି ଅଛି। ଫଳଶ୍ରୁତି ଅନୁସାରେ ଉପାସକଙ୍କୁ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶତ୍ରୁହୀନତା ମିଳେ; ଏବଂ ସତ୍ୟ ଭକ୍ତିରେ ଦର୍ଶନ କଲେ ଦେବୀ ପୁତ୍ରବତ୍ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି—ବିଶେଷ ଯାତ୍ରାରେ କିମ୍ବା ନିୟମିତ ଦର୍ଶନରେ। ଶେଷରେ ଏହାକୁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପାପନାଶକ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ଏହାର ଶ୍ରବଣ ମଧ୍ୟ ପରମ ରକ୍ଷାକାରୀ।

Shlokas

Verse 1

ततो गच्छेन्महादेवि देवीं कंटकशोधिनीम् । तस्यैवोत्तरदिग्भागे धनुर्द्वितयसंस्थिताम्

ତତ୍ପରେ, ହେ ମହାଦେବୀ, କଣ୍ଟକଶୋଧିନୀ ନାମକ ଦେବୀଙ୍କ ଦର୍ଶନକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଉତ୍ତର ଦିଗଭାଗରେ, ଦୁଇ ଧନୁ ଦୂରତାରେ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 2

महिषघ्नीं महाकायां ब्रह्मदेवर्षिपूजिताम् । पुरा ये कल्मषोपेता दानवा देवकंटकाः

ସେ ମହିଷଘ୍ନୀ, ମହାକାୟା ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବଗଣ ଓ ଋଷିମୁନିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତା। ପୁରାତନ କାଳରେ ପାପକଲ୍ମଷଯୁକ୍ତ ଓ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଣ୍ଟକ ସମ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ସେ ଦମନ କରିଥିଲେ।

Verse 3

युगेयुगे शोधयेत्तांस्तेन कंटकशोधिनी । आश्वयुक्छुक्लपक्षे तु नवम्यां तामथार्चयेत्

ଯୁଗେ ଯୁଗେ ସେ ସେହି ‘କଣ୍ଟକ’ ସଦୃଶ ଉପଦ୍ରବମାନଙ୍କୁ ଶୋଧନ କରି ଦୂର କରନ୍ତି; ତେଣୁ ସେ ‘କଣ୍ଟକଶୋଧିନୀ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଆଶ୍ୱୟୁଜ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ନବମୀ ତିଥିରେ ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିସହ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 4

पशुपुष्पोपहारैश्च दीपधूपैस्तथोत्तमैः । तस्याऽरयो न जायंते यावद्वर्षं वरानने

ପଶୁବଳି, ପୁଷ୍ପୋପହାର ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଦୀପ-ଧୂପ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ହେ ଵରାନନେ, ସେହି ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସମଗ୍ର ବର୍ଷ ଶତ୍ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 5

यस्तां पश्यति सद्भक्त्या भूताया नित्यमेव वा तं पुत्रमिव कल्याणी संरक्षति न संशयः

ଯେ କେହି ସତ୍ଭକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ—ସେ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନରେ ହେଉ କି ନିତ୍ୟ—କଲ୍ୟାଣୀ ଦେବୀ ତାକୁ ନିଜ ପୁତ୍ର ପରି ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 6

इति संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं पापनाशनम् । देवि कंटकशोधिन्याः श्रुतं रक्षाकरं परम्

ଏହିପରି ସଂକ୍ଷେପରେ ପାପନାଶକ ମାହାତ୍ମ୍ୟ କୁହାଗଲା। ହେ ଦେବୀ, କଣ୍ଟକଶୋଧିନୀଙ୍କ ପରମ ମହିମା ଶ୍ରବଣ କରିବା ହିଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ରକ୍ଷାକାରଣ।