Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 61

Devanagari script

सप्तभिर्बलभद्रश्च चक्रगोऽत्र प्रकीर्तितः । लाच्छितश्चाष्टभिर्भक्तिं ददाति पुरुषोत्तमः

Transliteration

saptabhirbalabhadraśca cakrago'tra prakīrtitaḥ | lācchitaścāṣṭabhirbhaktiṃ dadāti puruṣottamaḥ

Translation

ସାତ (ଚିହ୍ନ/ରୂପ)ରେ ସେ ବଳଭଦ୍ର; ଏଠାରେ ଚକ୍ରସ୍ଥ ବୋଲି ପ୍ରକୀର୍ତିତ। ଆଠରେ, ବିଶେଷ ଲାଞ୍ଛନଯୁକ୍ତ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଭକ୍ତି ଦାନ କରନ୍ତି।

Word by Word

• सप्तभिः: by seven (with seven)
• सप्तभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: सप्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया, बहुवचनम्; संख्याविशेषणम् (instrumental plural; numeral adjective)

• बलभद्रः: Balabhadra
• बलभद्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बलभद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम् (masc. nom. sg.)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)

• चक्रगः: Cakraga (one named Cakraga)
• चक्रगः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चक्रग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम् (masc. nom. sg.)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)

• प्रकीर्तितः: is proclaimed/mentioned
• प्रकीर्तितः: Karma (Predicate participle/कर्म-भाव)
• Type: Adjective
• Root: प्र+कीर्त् (धातु)
• Form: कृदन्तः—क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम् (masc. nom. sg.; ‘is proclaimed/mentioned’)

• लाच्छितः: Lācchita
• लाच्छितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लाच्छित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम् (masc. nom. sg.; proper name/epithet)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)

• अष्टभिः: by eight (with eight)
• अष्टभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: अष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया, बहुवचनम्; संख्याविशेषणम् (instrumental plural; numeral adjective)

• भक्तिम्: devotion
• भक्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया, एकवचनम् (fem. acc. sg.)

• ददाति: gives
• ददाति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लट्-लकारः, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम् (present 3rd sg.)

• पुरुषोत्तमः: the Supreme Person
• पुरुषोत्तमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुरुष (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्; कर्मधारय-समासः (उत्तमः पुरुषः = best of persons) (masc. nom. sg.)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā (Dvāravatī)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Balabhadra stands in Dvārakā’s sacred precinct, robust and serene, associated with the cakra motif; then Puruṣottama, distinctly marked, extends grace that awakens bhakti in the hearts of pilgrims.

Characters & Entities

• Balabhadra
• Puruṣottama
• Cakra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The highest gift is bhakti itself—devotion bestowed by the Supreme—surpassing merely material attainments.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā’s Cakra-related sanctity within the Prabhāsa Khaṇḍa narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite; it emphasizes the bestowal of bhakti through association with the sacred, Cakra-marked presence.