Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Dvaraka Mahatmya›Adhyaya 6›Shloka 2
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

त्वन्मुखक्षीरसिंधूत्था कथेयममृतोपमा । कर्णाभ्यां पिबतां तृप्तिर्मुनीनां न प्रजायते । कथयस्व महाबाहो तीर्थयात्रां सुविस्तराम्

Transliteration

tvanmukhakṣīrasiṃdhūtthā katheyamamṛtopamā | karṇābhyāṃ pibatāṃ tṛptirmunīnāṃ na prajāyate | kathayasva mahābāho tīrthayātrāṃ suvistarām

Translation

ତୁମ ମୁଖରୁ କ୍ଷୀରସାଗରୋତ୍ଥ ଭଳି ଏହି କଥା ଅମୃତସମାନ। କାନ ଦ୍ୱାରା ପାନ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁନିମାନଙ୍କର ତୃପ୍ତି ହୁଏ ନାହିଁ। ହେ ମହାବାହୋ, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାରରେ କହ।

Word by Word
त्वत्your
त्वत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; समासपूर्वपद-रूप (your)
मुखmouth
मुख:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
क्षीरmilk
क्षीर:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootक्षीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
सिन्धुocean
सिन्धु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
उत्थाarisen from
उत्था:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्था (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘उत्थ’ (arisen) अर्थे
त्वन्मुखक्षीरसिन्धूत्थाarisen from the milk-ocean of your mouth
त्वन्मुखक्षीरसिन्धूत्था:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्वत् + मुख + क्षीर + सिन्धु + उत्था (प्रातिपदिक-समूह)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (your-mouth) + तत्पुरुष (milk-ocean) + उपपद-समास (arisen from)
कथाthe story
कथा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
इयम्this
इयम्:
Apposition to Karta (कर्ता-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अमृतोपमाlike nectar
अमृतोपमा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअमृत + उपमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
कर्णाभ्याम्with (both) ears
कर्णाभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), द्विवचन
पिबताम्let (them) drink
पिबताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
तृप्तिःsatiation
तृप्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतृप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
मुनीनाम्of sages
मुनीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
नnot
न:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध-निपात (negation)
प्रजायतेarises
प्रजायते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
कथयस्वtell (please)
कथयस्व:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद
महाबाहोO mighty-armed one
महाबाहो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा + बाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
तीर्थयात्राम्pilgrimage
तीर्थयात्राम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ + यात्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
सुविस्तराम्in great detail
सुविस्तराम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + विस्तर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘तीर्थयात्राम्’ इति विशेषण
Speaker

Ṛṣis (Sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā tīrtha-yātrā (requested in detail)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Prahlāda

Visual Art Cues

Scene: Prahlāda speaks; his words are visualized as a luminous stream like the Milk Ocean’s nectar flowing into the ears of sages, who sit rapt, asking for a detailed itinerary of sacred fords.

Characters & Entities
P
Prahlāda
K
Kṣīrasamudra (Milk Ocean) (simile)
M
Munis (sages)
T
Tīrthayātrā

FAQs

Śravaṇa (devout listening) to tīrtha-māhātmya is itself nourishing; sacred narration kindles continual longing for dharma and pilgrimage.

Not a single site; the sages request an expanded account of the tīrtha-yātrā connected with Dvārakā and its holy places.

Listening to the kathā (śravaṇa) and requesting/receiving detailed guidance for tīrtha pilgrimage.

←Previous Verse
Next Verse→