Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

Devanagari script

कुरुक्षेत्रे च यत्पुण्यं राहुग्रस्ते दिवाकरे । स्नानमात्रेण तत्पुण्यं गोमत्यां कृष्णसन्निधौ

Transliteration

kurukṣetre ca yatpuṇyaṃ rāhugraste divākare | snānamātreṇa tatpuṇyaṃ gomatyāṃ kṛṣṇasannidhau

Translation

କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ରାହୁଗ୍ରସ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟକାଳେ ଯେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ସେହି ପୁଣ୍ୟ ଗୋମତୀରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ କେବଳ ସ୍ନାନମାତ୍ରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Word by Word

• कुरुक्षेत्रे: in Kurukṣetra
• कुरुक्षेत्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कुरुक्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7/locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: कुरूणां क्षेत्रम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्ययम् (conjunction)

• यत्: whatever/that which
• यत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1/nominative), एकवचन; पुण्यम् इति विशेषणम् (relative)

• पुण्यम्: merit
• पुण्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1/nominative), एकवचन

• राहुग्रस्ते: when seized by Rāhu (eclipsed)
• राहुग्रस्ते: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: राहु+ग्रस्त (प्रातिपदिक; ग्रस् धातु → ग्रस्त कृदन्त)
• Form: सप्तमी (7/locative), एकवचन; पुंलिङ्ग; तत्पुरुषः: राहुणा ग्रस्तः (locative absolute-सम्बन्धः)

• दिवाकरे: in the sun
• दिवाकरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिवाकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7/locative), एकवचन; कर्मधारयः: दिवा+करः (sun)

• स्नानमात्रेण: by mere bathing
• स्नानमात्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्नान+मात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3/instrumental), एकवचन; तत्पुरुषः: स्नानस्य मात्रम् (mere bathing)

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1/nominative), एकवचन; पुण्यम् इति विशेषणम्

• पुण्यम्: merit
• पुण्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1/nominative), एकवचन

• गोमत्याम्: in (the river) Gomati
• गोमत्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गोमती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7/locative), एकवचन

• कृष्णसन्निधौ: in the presence of Kṛṣṇa
• कृष्णसन्निधौ: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण+सन्निधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7/locative), एकवचन; तत्पुरुषः: कृष्णस्य सन्निधिः

Speaker

Prahlāda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gomatī (Dvārakā)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims bathe at the Gomatī’s sacred bank with Dvārakā’s temples and Kṛṣṇa’s presence implied; a distant solar eclipse motif symbolically referenced (Rāhu grasping the sun).

Characters & Entities

• Kurukṣetra
• Rāhu
• Sun (Divākara)
• Gomatī
• Kṛṣṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The presence of Bhagavān Kṛṣṇa sanctifies place and act: even a simple bath at the right tīrtha can equal extraordinary merits elsewhere.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Gomatī tīrtha at Dvārakā, specifically “in the presence of Kṛṣṇa” (kṛṣṇa-sannidhau).

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing) in the Gomatī; its merit is declared equivalent to eclipse-bathing at Kurukṣetra.