Adhyaya 44

Verse 1

सूत उवाच । एतत्पुराणमखिलं पुरा स्कन्देन भाषितम् । भृगवे ब्रह्मपुत्राय तस्माल्लेभे तथांऽगिराः

ସୂତ କହିଲେ—ଏହି ସମଗ୍ର ପୁରାଣ ପୂର୍ବକାଳରେ ସ୍କନ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ଭୃଗୁଙ୍କୁ କଥିତ ହୋଇଥିଲା; ସେଠାରୁ ଅଙ୍ଗିରା ମଧ୍ୟ ଏହା ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।

Verse 2

ततश्च च्यवनः प्राप ऋचीकश्च ततो मुनिः । एवं परंपरा प्राप्तं सर्वेषु भुवनेष्वपि

ତାପରେ ଚ୍ୟବନ ଏହା ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ, ତାଙ୍କ ପରେ ମୁନି ଋଚୀକ। ଏଭଳି ପରମ୍ପରାକ୍ରମେ ଏହା ସମସ୍ତ ଭୁବନରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଚାରିତ ହେଲା।

Verse 3

स्कान्दं पुराणमेतच्च कुमारेण पुरोद्धृतम् । यः शृणोति सतां मध्ये नरः पापाद्विमुच्यते

ଏହି ସ୍କନ୍ଦପୁରାଣ ଦିବ୍ୟ ଯୁବକ କୁମାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଥମେ ପ୍ରକାଶିତ। ସତ୍ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେ ଏହା ଶୁଣେ, ସେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 4

इदं पुराणमायुष्यं चतुर्वर्णसुखप्रदम् । निर्मितं षण्मुखेनेह नियतं सुमहात्मना

ଏହି ପୁରାଣ ଆୟୁଷ୍ୟବର୍ଦ୍ଧକ ଓ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ସୁଖ-କଳ୍ୟାଣଦାୟକ। ଏଠାରେ ମହାତ୍ମା ଷଣ୍ମୁଖ (ଷଡାନନ) ଏହାକୁ ରଚି ନିୟମରେ ସ୍ଥାପିତ କରିଛନ୍ତି।

Verse 5

एवमेतत्समाख्यातमाख्यानं भद्रमस्तु वः

ଏହିପରି ଏହି ଆଖ୍ୟାନ ଯଥାବିଧି କଥିତ ହେଲା। ଆପଣମାନଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।

Verse 6

मण्डितं सप्तभिः खण्डैः स्कान्दं यः शृणुयान्नरः । न तस्य पुण्यसंख्यानं कर्तुं शक्येत केनचित्

ସପ୍ତ ଖଣ୍ଡରେ ମଣ୍ଡିତ ସ୍କନ୍ଦପୁରାଣ ଯେ ଶୁଣେ, ତାହାର ପୁଣ୍ୟର ପରିମାଣ କେହି ଗଣନା କରିପାରେ ନାହିଁ।

Verse 7

य इदं धर्ममाहात्म्यं ब्राह्मणाय प्रयच्छति । स्वर्गलोके वसेत्तावद्यावदक्षरसंख्यया

ଯେ ଏହି ‘ଧର୍ମମାହାତ୍ମ୍ୟ’କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରେ, ସେ ଏଥିର ଅକ୍ଷରସଂଖ୍ୟା ଯେତେ, ସେତେ କାଳ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ ବସେ।

Verse 8

यथा हि वर्षतो धारा यथा वा दिवि तारकाः । गंगायां सिकता यद्वत्तद्वत्संख्या न विद्यते

ଯେପରି ବର୍ଷାର ଧାରା, ଯେପରି ଆକାଶର ତାରା, ଏବଂ ଗଙ୍ଗାର ବାଲୁକାକଣା ଗଣନା ହୋଇପାରେ ନାହିଁ—ସେପରି ସେହି ପୁଣ୍ୟର ମଧ୍ୟ କୌଣସି ସଂଖ୍ୟା ନାହିଁ।

Verse 9

यो नरः शृणुयाद्भक्त्या दिनानि च कियन्ति वै । सर्वार्थसिद्धो भवति य एतत्पठते नरः

ଯେ ନର ଭକ୍ତିସହିତ ଯେତେ ଦିନ ସମ୍ଭବ ଏହା ଶୁଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ସିଦ୍ଧି ପାଏ; ଏହା ପଢ଼ୁଥିବା ନର ମଧ୍ୟ ସର୍ବକାର୍ଯ୍ୟରେ ସଫଳ ହୁଏ।

Verse 10

पुत्रार्थी लभते पुत्रान्धनार्थी लभते धनम् । लभते पतिकामा या पतिं कन्या मनोरमम्

ପୁତ୍ରକାମୀ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ପାଏ, ଧନକାମୀ ଧନ ପାଏ; ଏବଂ ପତିକାମୀ କନ୍ୟା ମନୋହର ପତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 11

समागमं लभन्ते च बान्धवाश्च प्रवासिभिः । स्कान्दं पुराणं श्रुत्वा तु पुमानाप्नोति वाञ्छितम्

ପ୍ରବାସରେ ଥିବା ବାନ୍ଧବମାନଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱଜନଙ୍କର ପୁନର୍ମିଳନ ହୁଏ; ସ୍କାନ୍ଦ ପୁରାଣ ଶୁଣିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଏ।

Verse 12

शृण्वतः पठतश्चैव सर्वकामप्रदं नृणाम्

ଯେମାନେ ଶୁଣନ୍ତି ଏବଂ ଯେମାନେ ପଢ଼ନ୍ତି—ସେମାନଙ୍କୁ ଏହା ସମସ୍ତ କାମନା ପ୍ରଦାନ କରେ।

Verse 13

पुण्यं श्रुत्वा पुराणं वै दीर्घमायुश्च विन्दति । महीं विजयते राजा शत्रूंश्चाप्यधितिष्ठति

ଏହି ପୁଣ୍ୟମୟ ପୁରାଣ ଶୁଣିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଏ। ରାଜା ପୃଥିବୀକୁ ଜୟ କରେ ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଶ କରେ।

Verse 14

वेदविच्च भविद्विप्रः क्षत्रियो राज्यमाप्नुयात् । धनं धान्यं तथा वैश्यः शूद्रः सुखमवाप्नुयात्

ବ୍ରାହ୍ମଣ ବେଦବିଦ୍ ହୁଏ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ରାଜ୍ୟାଧିକାର ପାଏ। ବୈଶ୍ୟ ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ, ଶୂଦ୍ର ସୁଖ ପାଏ।

Verse 15

अध्यायमेकं शृणुयाच्छ्लोकं श्लोकार्धमेव वा । यः श्लोकपादं शृणुयाद्विष्णुलोकं स गच्छति

ଯଦି କେହି ଗୋଟିଏ ଅଧ୍ୟାୟ, ଗୋଟିଏ ଶ୍ଲୋକ କିମ୍ବା ଶ୍ଲୋକର ଅର୍ଧ ମଧ୍ୟ ଶୁଣେ—ଯେ ଶ୍ଲୋକର ଗୋଟିଏ ପାଦ ମଧ୍ୟ ଶୁଣେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ଯାଏ।

Verse 16

श्रुत्वा पुराणमेतद्धि वाचकं यस्तु पूजयेत् । तेन ब्रह्मा च विष्णुश्च रुद्रश्चैव प्रपूजितः

ଏହି ପୁରାଣ ଶୁଣି ଯେ ତାହାର ବାଚକଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେହି କର୍ମଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ରୁଦ୍ର—ତିନିଜଣେ ମଧ୍ୟ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 17

एकमप्यक्षरं यस्तु गुरुः शिष्ये निवेदयेत् । पृथिव्यां नास्ति तद्द्रव्यं यद्दत्त्वा ह्यनृणी भवेत्

ଗୁରୁ ଯଦି ଶିଷ୍ୟକୁ ଗୋଟିଏ ଅକ୍ଷର ମଧ୍ୟ ଉପଦେଶ କରନ୍ତି, ତେବେ ପୃଥିବୀରେ ଏମିତି କୌଣସି ଧନ ନାହିଁ ଯାହା ଦେଇ ସେ ଋଣରୁ ସତ୍ୟରେ ଉଋଣୀ ହୋଇପାରିବ।

Verse 18

अतः संपूजनीयस्तु व्यासः शास्त्रोपदेशकः । गोभू हिरण्यवस्त्राद्यैर्भोजनैः सार्वकामिकैः

ଏହେତୁ ଶାସ୍ତ୍ରୋପଦେଶକ ବ୍ୟାସମୁନି ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜନୀୟ। ଗୋ, ଭୂମି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ବସ୍ତ୍ରାଦି ଦାନ ଏବଂ ସର୍ବକାମତୃପ୍ତିକର ଭୋଜନଦ୍ୱାରା ସତ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।

Verse 19

य एवं भक्तियुक्तस्तु श्रुत्वा शास्त्रमनुत्तमम् । पूजयेदुपदेष्टारं स शैवं पदमाप्नुयात्

ଯେ କେହି ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଏହି ଅନୁତ୍ତମ ଶାସ୍ତ୍ରୋପଦେଶ ଶୁଣି ଉପଦେଷ୍ଟାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ଶୈବ ପଦ—ଶିବଙ୍କ ପରମ ଅବସ୍ଥା—ଲାଭ କରେ।

Verse 20

पुराणश्र वणादेव अनेकभवसंचितम् । पापं प्रशममायाति सर्वतीर्थफलं लभेत्

କେବଳ ପୁରାଣ-ଶ୍ରବଣରେ ଅନେକ ଜନ୍ମର ସଞ୍ଚିତ ପାପ ଶାନ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ଫଳ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 21

अमृतेनोदरस्थेन म्रियन्ते सर्वदेवताः । कण्ठस्थितविषेणापि यो जीवति स पातु वः

ଅମୃତ ଯଦି ଉଦରେ ଅଟକି ରହେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ମରିଯିବେ; କିନ୍ତୁ କଣ୍ଠରେ ବିଷ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ଯିଏ ଜୀବିତ—ସେଇ ନୀଳକଣ୍ଠ ଶିବ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

Verse 22

व्यास उवाच । इत्युक्त्वोपरते सूते शौनकादि महर्षयः । संपूज्य विधिवत्सूतं प्रशस्याथाभ्यनन्दयन्

ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ସୂତ ଏଭଳି କହି ନିରବ ହେଲେ, ଶୌନକାଦି ମହର୍ଷିମାନେ ବିଧିପୂର୍ବକ ସୂତଙ୍କୁ ସମ୍ପୂଜନ କରି, ପ୍ରଶଂସା କରି, ଆନନ୍ଦରେ ଅନୁମୋଦନ କଲେ।

Verse 23

ऋषय ऊचुः । कथितो भवता सर्गः प्रतिसर्गस्तथैव च । वंशानुवंशचरितं पुराणानामनुक्रमः

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ଆପଣ ସର୍ଗ ଓ ପ୍ରତିସର୍ଗ, ତଥା ବଂଶ-ଉପବଂଶର ଚରିତ ଏବଂ ପୁରାଣମାନଙ୍କର ଅନୁକ୍ରମକୁ ଯଥାବତ୍ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।

Verse 24

मन्वन्तरप्रमाणं च ब्रह्माण्डस्य च विस्तरः । ज्योतिश्चक्रस्वरूपं च यथावदनुवर्णितम्

ଆପଣ ମନ୍ୱନ୍ତରମାନଙ୍କର ପ୍ରମାଣ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ବିସ୍ତାର ଏବଂ ଜ୍ୟୋତିଶ୍ଚକ୍ରର ଯଥାର୍ଥ ସ୍ୱରୂପକୁ ମଧ୍ୟ ଯଥାବତ୍ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।

Verse 25

धन्याः स्म कृतकृत्याः स्म वयं तव मुखाम्बुजात् । स्कान्दं महापुराण हि श्रुत्वा सूतातिहर्षिताः

ଆମେ ଧନ୍ୟ, ଆମେ କୃତକୃତ୍ୟ; ଆପଣଙ୍କ ମୁଖକମଳରୁ ସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣ ଶୁଣି, ହେ ସୂତ, ଆମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହେଲୁ।

Verse 26

वयं महर्षयो विप्राः प्रदद्मोऽद्य तवाऽशिषः । व्यासशिष्य महाप्राज्ञ चिरं जीव सुखी भव

ଆମେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମହର୍ଷିମାନେ ଆଜି ତୁମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛୁ—ହେ ବ୍ୟାସଶିଷ୍ୟ, ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ଦୀର୍ଘଜୀବୀ ହେଅ ଓ ସୁଖୀ ହେଅ।

Verse 27

इति दत्त्वाऽशिषस्तस्मै दत्त्वा वासोविभूषणम् । विसृज्य लोमशं सूतं यज्ञकर्माण्यथाचरन्

ଏପରି ତାହାକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭୂଷଣ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରି, ସେମାନେ ଲୋମହର୍ଷଣ ସୂତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନପୂର୍ବକ ବିଦାୟ କଲେ; ପରେ ଯଜ୍ଞକର୍ମରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲେ।

Verse 44

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे चतुर्थे द्वारकामाहात्म्ये स्कन्दमहापुराणश्रवणपठनपुस्तकप्रदानपौराणिकव्यासपूजनमाहात्म्यवर्णनपूर्वकं समस्तस्कान्दमहा पुराणग्रन्थसमाप्त्युपसंहारसूतसत्कारवृत्तान्तवर्णनंनाम चतुश्चत्वारिंशत्तमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀ ସହସ୍ର ଶ୍ଲୋକସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ଚତୁର୍ଥ ବିଭାଗ ‘ଦ୍ୱାରକା-ମାହାତ୍ମ୍ୟ’ରେ—ସ୍କନ୍ଦମହାପୁରାଣ ଶ୍ରବଣ-ପଠନର ମହିମା, ଗ୍ରନ୍ଥଦାନ, ପୌରାଣିକ ବ୍ୟାସପୂଜା, ଏବଂ ସମଗ୍ର ସ୍କନ୍ଦପୁରାଣର ସମାପ୍ତି-ଉପସଂହାର ସହ ସୂତସତ୍କାରର ବୃତ୍ତାନ୍ତ—ବର୍ଣ୍ଣନାକାରୀ ଚୁଆଳିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।