Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 24

Devanagari script

यात्रायां गच्छमानस्य मध्याह्ने क्षुधितस्य च । अन्नं ददाति यो भक्त्या शृणु तस्यापि यद्भवेत्

Transliteration

yātrāyāṃ gacchamānasya madhyāhne kṣudhitasya ca | annaṃ dadāti yo bhaktyā śṛṇu tasyāpi yadbhavet

Translation

ଯାତ୍ରାରେ ଯାଉଥିବା ଏବଂ ମଧ୍ୟାହ୍ନେ ଭୁକ୍ତ ଯାତ୍ରୀକୁ ଯେ ଭକ୍ତିରେ ଅନ୍ନ ଦିଏ, ଶୁଣ—ତାହାର ମଧ୍ୟ କି ଫଳ ହୁଏ।

Word by Word

• यात्रायाम्: on a journey
• यात्रायाम्: अधिकरण (Location/occasion)
• Type: Noun
• Root: यात्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन

• गच्छमानस्य: of one who is going
• गच्छमानस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु) → गच्छमान (शतृ-प्रत्यय/वर्तमानकृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन; वर्तमानकृदन्त (present participle)

• मध्याह्ने: at midday
• मध्याह्ने: अधिकरण (Time)
• Type: Noun
• Root: मध्याह्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन

• क्षुधितस्य: of (one who is) hungry
• क्षुधितस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: क्षुधित (कृदन्त/भूतकृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन; भूतकृदन्त (past participle)

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• अन्नम्: food
• अन्नम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• ददाति: gives
• ददाति: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लट्-लकार; परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन

• यः: who
• यः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: करण (Means/manner)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन

• शृणु: hear (listen)
• शृणु: क्रिया (Injunction)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative); परस्मैपद; मध्यम-पुरुष; एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन

• अपि: also, even
• अपि: सम्बन्ध/निपात (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle; emphasis/also)

• यत्: what, that which
• यत्: कर्म/विषय (What/that which)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम

• भवेत्: may be, would occur
• भवेत्: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन

Speaker

Sūta (deduced; Prabhāsa Khaṇḍa narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: At midday under a bright sky, a pilgrim rests in shade; a devotee offers a leaf-plate meal and water with reverence; the road to Dvārakā continues beyond, with distant temple flags.

Characters & Entities

• Dvārakā
• Anna-dāna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Feeding pilgrims with devotion is a direct dharmic offering that generates great merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā is the broader Māhātmya setting; the verse focuses on service to those traveling there.

What ritualistic prescription is mentioned?

Anna-dāna: giving food to a hungry pilgrim, especially at midday during the journey.