Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 18
Devanagari script
तस्याः प्रथमतारुण्यं दृष्ट्वा गर्वेण पाप्मना । वनेऽथ निर्जने तत्र मातंगीसंगमेयिवान्
Transliteration
tasyāḥ prathamatāruṇyaṃ dṛṣṭvā garveṇa pāpmanā | vane'tha nirjane tatra mātaṃgīsaṃgameyivān
Translation
ତାହାର ପ୍ରଥମ ତାରୁଣ୍ୟ ଦେଖି ପାପମୟ ଗର୍ବରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ସେ ନିର୍ଜନ ବନରେ ମାତଙ୍ଗୀ ସହ ସଙ୍ଗମ ଚାହିଲା।
Word by Word
तस्याःof her
तस्याः:
सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम
प्रथमfirst/early
प्रथम:
कर्म-विशेषण (Qualifier within compound object)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (qualifier)
तारुण्यम्youthfulness
तारुण्यम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतारुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
पूर्वकाल (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वा)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
गर्वेणwith pride
गर्वेण:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
पाप्मनाwith sinfulness/evil nature
पाप्मना:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपाप्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
वनेin the forest
वने:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
अथthen
अथ:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक-निपात (then/thereupon)
निर्जनेin a lonely (place)
निर्जने:
अधिकरण-विशेषण (Locative qualifier)
TypeAdjective
Rootनिर्जन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; विशेषण (qualifying वने)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय
मातङ्गीof Mātaṅgī
मातङ्गी:
सम्बन्ध (Genitive within compound)
TypeNoun
Rootमातङ्गी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
सङ्गम्union/meeting
सङ्गम्:
कर्म (Object within compound)
TypeNoun
Rootसङ्गम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (समासान्तर्गत)
एयिवान्approached/went (to)
एयिवान्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootइ (धातु) → एयिवस् (कृदन्त, क्वसु/लिट्-पर्याय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; क्वसु-प्रत्ययान्त भूतकालिक-कर्तरि कृदन्त (perfective agent participle: 'having gone/approached')
Speaker
Sūta (deduced: Purāṇic narration within Prabhāsa Khaṇḍa)
Characters & Entities
M
MātaṅgīF
forestFAQs
Pride and lust intensify bondage; adharma chosen in secrecy still yields karmic consequence.
No specific tīrtha is praised in this verse; it supports the larger Māhātmya’s didactic storytelling.
None explicitly.