Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 57

Devanagari script

दुर्लभास्ते सुता ज्ञेया धरणीपापनाशकाः । गयां गत्वा तु ये पिंडं द्वारकां कृष्णदर्शनम् । करिष्यंति कलौ प्राप्ते वंजुलीसमुपोषणम्

Transliteration

durlabhāste sutā jñeyā dharaṇīpāpanāśakāḥ | gayāṃ gatvā tu ye piṃḍaṃ dvārakāṃ kṛṣṇadarśanam | kariṣyaṃti kalau prāpte vaṃjulīsamupoṣaṇam

Translation

ସେହି ପୁତ୍ରମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ—ତାଙ୍କୁ ପୃଥିବୀର ପାପନାଶକ ବୋଲି ଜାଣ—ପ୍ରାପ୍ତ କଳିଯୁଗରେ ଗୟାକୁ ଯାଇ ପିଣ୍ଡଦାନ କରି, ପରେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯାଇ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଦର୍ଶନ କରିବେ ଏବଂ ବଞ୍ଜୁଲୀ ବ୍ରତ ଉପବାସ ପାଳନ କରିବେ।

Word by Word

• दुर्लभाः: rare
• दुर्लभाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दुर्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम्

• ते: those
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

• सुताः: sons/children
• सुताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘पुत्राः’ इत्यर्थे

• ज्ञेयाः: to be known (as)
• ज्ञेयाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √ज्ञा (धातु)
• Form: तव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘ज्ञातव्याः/विज्ञेयाः’

• धरणी-पाप-नाशकाः: destroyers of the earth’s sins
• धरणी-पाप-नाशकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: धरणी (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक) + नाशक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘धरण्याः पापानां नाशकाः’); विशेषणम् (सुताः)

• गयाम्: Gayā
• गयाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गमनस्य कर्म

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive), ‘having gone’

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/अनन्तरार्थक (but/indeed)

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम

• पिण्डम्: piṇḍa offering
• पिण्डम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पिण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘पिण्डदानम्/पिण्डम्’ कर्म

• द्वारकाम्: Dvārakā
• द्वारकाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्वारका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गमनस्य कर्म

• कृष्ण-दर्शनम्: vision of Kṛṣṇa
• कृष्ण-दर्शनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक) + दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘कृष्णस्य दर्शनम्’)

• करिष्यन्ति: will do
• करिष्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• कलौ: in Kali age
• कलौ: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरणम्

• प्राप्ते: when (Kali) has come
• प्राप्ते: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: √प्राप् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘कलौ प्राप्ते’ = सति-सप्तमी (locative absolute)

• वंजुली-समुपोषणम्: worship/observance of Vaṃjulī
• वंजुली-समुपोषणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वंजुली (प्रातिपदिक) + समुपोषण (प्रातिपदिक; √पुष् धातु-निष्पन्न)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘वंजुल्याः समुपोषणम्’ = वंजुली-सेवन/उपासना)

Speaker

Sūta (deduced from Prabhāsa-khaṇḍa māhātmya narration context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gayā; Dvārakā; Vaṃjulī (vrata/tīrtha-equivalent)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King (rājan) implied by nearby address in v.59; here audience is the royal listener and general devotees

Visual Art Cues

Scene: A devoted householder-son in Kali-yuga offers piṇḍa at Gayā, then journeys to sea-girt Dvārakā for Kṛṣṇa-darśana, holding a vrata resolve for Vaṃjulī.

Characters & Entities

• Kali-yuga
• Gayā
• Piṇḍa (piṇḍadāna)
• Dvārakā
• Kṛṣṇa-darśana
• Vaṃjulī (vrata/upoṣaṇa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In Kali-yuga, those who still perform ancestral duties and seek Kṛṣṇa’s darśana are praised as rare benefactors to the world.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā for Kṛṣṇa-darśana, alongside Gayā for piṇḍadāna (ancestral rites).

What ritualistic prescription is mentioned?

Piṇḍadāna at Gayā, pilgrimage for Kṛṣṇa-darśana at Dvārakā, and observing the Vaṃjulī fast (vaṃjulī-samupoṣaṇa).