Adhyaya 25

Verse 1

इंद्रद्युम्न उवाच । कथयस्व मुनिश्रेष्ठ किंचित्कौतूहलं मम । पुण्यं पवित्रं पापघ्नं तीर्थं तु वद विस्तरात्

ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କହିଲେ—ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋ ମନରେ କିଛି କୌତୁହଳ ଅଛି; ପୁଣ୍ୟଦାୟକ, ପବିତ୍ର ଓ ପାପହର ଏହି ତୀର୍ଥକୁ ବିସ୍ତାରରେ କହନ୍ତୁ।

Verse 2

मार्कण्डेय उवाच । मथुरा द्वारकाऽयोध्या कलिकाले पुरीत्रयम् । धर्मार्थकामदं भूप मोक्षदं हरिवल्लभम्

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—କଳିଯୁଗରେ ମଥୁରା, ଦ୍ୱାରକା ଓ ଅଯୋଧ୍ୟା—ଏହି ତିନି ମହାପୁରୀ। ହେ ରାଜନ୍! ଏମାନେ ଧର୍ମ-ଅର୍ଥ-କାମ ଦେଇ, ହରିପ୍ରିୟ ହେବାରୁ ମୋକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 3

मधुरायां तु कालिंदी गोमती कृष्णसन्निधौ । अयोध्यायां तु सरयूर्मुक्तिदा सेविता सदा

ମଥୁରାରେ କାଲିନ୍ଦୀ (ଯମୁନା) ଅଛି, ଏବଂ ଦ୍ୱାରକାରେ କୃଷ୍ଣସନ୍ନିଧିରେ ଗୋମତୀ ଅଛି। ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ସରୟୂ ସଦା ସେବିତ—ସେ ମୁକ୍ତିଦାୟିନୀ।

Verse 4

द्रारवत्यामयोध्यायां कृष्णं रामं शुभप्रदम् । मथुरायां हरिं विष्णुं स्मृत्वा मुक्तिमवाप्नुयात्

ଦ୍ୱାରବତୀ (ଦ୍ୱାରକା) ଓ ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ଶୁଭପ୍ରଦ କୃଷ୍ଣ-ରାମଙ୍କୁ ସ୍ମରି, ମଥୁରାରେ ହରି-ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ମୋକ୍ଷ ପାଏ।

Verse 5

धन्या सा मथुरा लोके यत्र जातो हरिः स्वयम् । द्वारका सफला लोके क्रीडितं यत्र विष्णुना

ଏହି ଲୋକରେ ମଥୁରା ଧନ୍ୟ—ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ୱୟଂ ହରି ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହି ଲୋକରେ ଦ୍ୱାରକା ସଫଳ—ଯେଉଁଠାରେ ବିଷ୍ଣୁ ଦିବ୍ୟ କ୍ରୀଡା (ଲୀଳା) କଲେ।

Verse 6

धन्यानामपि सा पूज्या अयोध्या सर्वकामदा । या स्वयं रामदेवेन पालिता धर्मबुद्धिना

ଧନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଅଯୋଧ୍ୟା ପୂଜ୍ୟ—ସେ ସର୍ବକାମଦା। କାରଣ ଧର୍ମବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନ ଶ୍ରୀରାମଦେବ ସ୍ୱୟଂ ତାହାକୁ ପାଳନ ଓ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ।

Verse 7

यद्ददाति फलं काशी सेविता कल्पसंख्यया । कला ददाति मथुरा वासरेणापि तत्फलम्

କାଶୀକୁ କଳ୍ପସଂଖ୍ୟାକାଳ ସେବିଲେ ଯେ ଫଳ ମିଳେ, ସେଇ ଫଳ ମଥୁରା କଳାମାତ୍ରେ ଦେଇଦିଏ; ଏକ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ପୁଣ୍ୟ ଦାନ କରେ।

Verse 8

मन्वंतरसहस्रे तु प्रयागे यत्फलं भवेत् । निमिषार्द्धेन वसतां द्वारकायां तु तत्फलम्

ପ୍ରୟାଗରେ ସହସ୍ର ମନ୍ୱନ୍ତର ରହିଲେ ଯେ ଫଳ ହୁଏ, ଦ୍ୱାରକାରେ ବସୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଅର୍ଧ ନିମିଷରେ ସେଇ ଫଳ ମିଳେ।

Verse 9

प्रभासे च कुरुक्षेत्रे यत्फलं वत्सरैः शतैः । वसतां निमिषार्द्धेन ह्ययोध्यायां च तद्भवेत्

ପ୍ରଭାସ ଓ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଶତବର୍ଷରେ ଯେ ପୁଣ୍ୟଫଳ ମିଳେ, ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ଅର୍ଧ ନିମିଷ ବସିଲେ ସେଇ ଫଳ ହୁଏ।

Verse 10

अयोध्याधिपतिं रामं मथुरायां तु केशवम् । द्वारकावासिनं कृष्णं कीर्तनं चापि दुर्ल्लभम्

ଅଯୋଧ୍ୟାଧିପତି ରାମ, ମଥୁରାର କେଶବ, ଦ୍ୱାରକାବାସୀ କୃଷ୍ଣ—ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତନ କରିବା ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 11

मथुराकीर्तनेनापि श्रवणाद्द्वारकापुरः । अयोध्यादर्शनेनापि त्रिशुद्धं च पदं व्रजेत्

ମଥୁରାର କୀର୍ତ୍ତନରେ, ଦ୍ୱାରକାପୁରର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣିବାରେ, ଅଯୋଧ୍ୟା ଦର୍ଶନରେ—ତ୍ରିଶୁଦ୍ଧ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 12

कृष्णं स्वयंभुवं देवं द्वारका त्रिदिवोपमा । श्रुता चाप्यथवा दृष्टा कुरुते जन्मसंक्षयम्

ତ୍ରିଦିବସମ ଦ୍ୱାରକାରେ ସ୍ୱୟଂଭୂ ଦେବ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ବିରାଜିତ। ତାହା କେବଳ ଶ୍ରବଣ କିମ୍ବା ଦର୍ଶନେ ମଧ୍ୟ ପୁନର୍ଜନ୍ମର ଶୃଙ୍ଖଳା କ୍ଷୟ କରେ।

Verse 13

श्रुताभिलिखिता दृष्टा ह्ययोध्या मथुरापुरी । पापं हरति कल्पोत्थं द्वारका च तृतीयका

ଅଯୋଧ୍ୟା ଓ ମଥୁରାପୁରୀ—ଶ୍ରବଣ, ଲେଖନ କିମ୍ବା ଦର୍ଶନ ଯେପରି ହେଉ—କଳ୍ପଜ ପାପ ହରଣ କରନ୍ତି; ତାଙ୍କ ସମାନ ତୃତୀୟ ପୁଣ୍ୟପୁରୀ ହେଉଛି ଦ୍ୱାରକା।

Verse 14

कृष्णं विष्णुं हरिं देवं विश्रांतं च कलौ स्मृतम् । द्वादश्यां जागरे रात्रावश्वमेधायुतं फलम्

କଳିଯୁଗରେ ଏଠାରେ ‘ବିଶ୍ରାନ୍ତ’ ବୋଲି ସ୍ମୃତ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ—ବିଷ୍ଣୁ, ହରି, ପ୍ରଭୁ—ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରି ଦ୍ୱାଦଶୀ ରାତିରେ ଜାଗରଣ କଲେ ଦଶହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।

Verse 15

बालक्रीडनकं स्थानं ये स्मरंति दिनेदिने । स्वर्णशैलपदं नृणां जायते राजसत्तम

ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଯେମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ଭଗବାନଙ୍କ ବାଳଲୀଳାସ୍ଥଳକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ‘ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣଶୈଳ’ ପଦ/ଧାମର ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।

Verse 16

धन्यास्ते मानवा लोके कलिकाले नरोत्तम । प्लवनं सिंधुतोयेन गोमत्यां यैर्नरैः कृतम्

ହେ ନରୋତ୍ତମ! କଳିକାଳରେ ଏହି ଲୋକରେ ସେମାନେ ଧନ୍ୟ, ଯେମାନେ ସିନ୍ଧୁଜଳ (ସମୁଦ୍ରଜଳ) ସହିତ ଗୋମତୀରେ ପ୍ଲବନ/ସ୍ନାନକ୍ରୀଡା କରିଛନ୍ତି।

Verse 17

पश्चिमाशां नरः स्नात्वा कृत्वा वै करसंपुटम् । द्वारकां ये स्मरिष्यंति तेषां कोटिगुणं फलम्

ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ମୁହାଁ କରି ସ୍ନାନ କରି, କର-ସମ୍ପୁଟ (ଅଞ୍ଜଳି) କରି ଯେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ କୋଟିଗୁଣ ପୁଣ୍ୟଫଳ ମିଳେ।

Verse 18

मनसा चिन्तयेद्यो वै कलौ द्वारवतीं पुरीम् । कपिलाऽयुतपुण्यं च लभते हेलया नरः

କଳିଯୁଗରେ ଯେ ମନରେ ଦ୍ୱାରବତୀ ପୁରୀ (ଦ୍ୱାରକା)କୁ ଚିନ୍ତନ କରେ, ସେ ମନୁଷ୍ୟ ଶ୍ରମ ବିନା—ହେଳାରେ—ଦଶହଜାର କପିଲା ଗାଈ ଦାନ ସମାନ ପୁଣ୍ୟ ଲଭେ।

Verse 19

गंगासागरजं पुण्यं गंगाद्वारभवं तथा । कलौ द्वारवतीं गत्वा प्राप्नोति मनुजाधिप

ହେ ମନୁଜାଧିପ! କଳିଯୁଗରେ ଦ୍ୱାରବତୀ (ଦ୍ୱାରକା)କୁ ଯାଇ ମନୁଷ୍ୟ ଗଙ୍ଗାସାଗରର ଓ ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାର (ହରିଦ୍ୱାର)ର ପୁଣ୍ୟ ଉଭୟ ପାଏ।

Verse 20

सप्तकल्पस्मरो भूप मार्कण्डेयः स्मराम्यहम् । समाना वाऽधिका वापि द्वारवत्या न कापि पूः

ହେ ଭୂପ! ମୁଁ ସପ୍ତକଳ୍ପସ୍ମର ମାର୍କଣ୍ଡେୟ; ମୁଁ କହୁଛି—ଦ୍ୱାରବତୀ ସମାନ କିମ୍ବା ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ କୌଣସି ପୁରୀ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।

Verse 21

दुर्वाससा समो धन्यो नास्ति नाप्यधिको नृप । भाषाबंधं येन कृत्वा द्वारकायां धृतो हरिः

ହେ ନୃପ! ଦୁର୍ବାସା ସମ ଧନ୍ୟ କେହି ନାହିଁ, ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; କାରଣ ସେ ବାକ୍ୟବନ୍ଧ (ପ୍ରତିଜ୍ଞା) କରି ହରିଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରକାରେ ଧରି ରଖିଲେ।

Verse 22

मा काशीं मा कुरुक्षेत्रं प्रभासं मा च पुष्करम् । द्वारकां गच्छ राजर्षे पश्य कृष्णमुखं शुभम्

କାଶୀ ନୁହେଁ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ନୁହେଁ, ପ୍ରଭାସ ନୁହେଁ, ପୁଷ୍କର ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ—ହେ ରାଜର୍ଷି! ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯାଇ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶୁଭ ମୁଖ ଦର୍ଶନ କର।

Verse 23

अश्वमेधसहस्रं तु राजसूयशतं कलौ । पदेपदे च लभते द्वारकां याति यो नरः

କଳିଯୁଗରେ ଯେ ନର ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯାଏ, ସେ ପଦେପଦେ ସହସ୍ର ଅଶ୍ୱମେଧ ଓ ଶତ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ପୁଣ୍ୟ ଲଭେ।

Verse 24

सफलं जीवितं तेषां कलौ नृपवरोत्तम ये । षां न स्खलितं चित्तं द्वारकां प्रति गच्छताम्

ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ! କଳିଯୁଗରେ ଯେମାନଙ୍କ ଚିତ୍ତ ଦ୍ୱାରକା ପ୍ରତି ଯାଉଥିବାବେଳେ ସ୍ଖଳିତ ହୁଏନି, ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନ ନିଶ୍ଚୟ ସଫଳ।

Verse 25

माता च पुत्रिणी तेन पिता चैव पितामहाः । पिंडदानं कृतं येन गोमत्यां कृष्णसन्निधौ

ଯେ ଗୋମତୀ ତଟରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସନ୍ନିଧାନରେ ପିଣ୍ଡଦାନ କରେ, ତାହାଦ୍ୱାରା ମାତା ପୁତ୍ରବତୀ ଧନ୍ୟ ହୁଏ ଏବଂ ପିତା ଓ ପିତାମହାଦି ପୂର୍ବଜମାନେ ମଧ୍ୟ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 26

गोपीचन्दनमुद्रां तु कृत्वा भ्रमति भूतले । सोऽपि देशो भवेत्पूतः कि पुनर्यत्र संस्थितम्

ଗୋପୀଚନ୍ଦନ ମୁଦ୍ରା ଧାରଣ କରି ଭୂତଳେ ଭ୍ରମଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଯେଉଁ ଦେଶକୁ ଯାଏ ସେ ଦେଶ ପବିତ୍ର ହୁଏ; ତେବେ ଯେଉଁଠାରେ ଭକ୍ତିସହିତ ସ୍ଥିର ହୋଇ ଧାରଣ କରେ, ସେଠାର ପବିତ୍ରତା କେତେ ଅଧିକ!

Verse 27

द्वारकायां समुद्भूतां तुलसीं कृष्णसेविताम् । नित्यं बिभर्ति शिरसा स भवेत्त्रिदशाधिपः

ଯେ ଦ୍ୱାରକାରେ ଉଦ୍ଭୂତ ଏବଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣସେବିତ ତୁଳସୀକୁ ନିତ୍ୟ ଶିରେ ଧାରଣ କରେ, ସେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିପତି ହୁଏ।

Verse 28

दैत्यारेर्भगवत्तिथिश्च विजया नीरं च गगोद्भवं नित्यंकाशिपुरी तथैव तुलसी धात्रीफलं वल्लभम्

ଦୈତ୍ୟାରି ଭଗବାନଙ୍କ ପବିତ୍ର ତିଥି, ବିଜୟା ପର୍ବ ଓ ସ୍ୱର୍ଗୋଦ୍ଭବ ଗଙ୍ଗାଜଳ ପ୍ରିୟ; ନିତ୍ୟ ପାବନ କାଶୀପୁରୀ, ତଥା ତୁଳସୀ ଓ ଧାତ୍ରୀଫଳ (ଆଁବଳା) ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଅତି ପ୍ରିୟ।

Verse 29

शास्त्रं भागवतं तथा च दयितं रामायणं द्वारका पुण्यं मालतिसम्भवं सुदयितं गीतं कृतं जागरम्

ଭାଗବତ ଶାସ୍ତ୍ର ପ୍ରିୟ, ରାମାୟଣ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ; ଦ୍ୱାରକା ପୁଣ୍ୟଧାମ। ଭକ୍ତିଗୀତ ଓ ଜାଗରଣ ଅତି ପ୍ରିୟ, ଏବଂ ମାଳତୀଜନ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଅର୍ପଣ ମଧ୍ୟ ପରମ ପ୍ରିୟ।

Verse 30

गृहे यस्य सदा तिष्ठेद्गोपीचन्दनमृत्तिका । द्वारका तिष्ठते तत्र कृष्णेन सहिता कलौ

ଯାହାର ଘରେ ଗୋପୀଚନ୍ଦନ ମୃତ୍ତିକା ସଦା ରହେ, କଳିଯୁଗରେ ସେଠାରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣସହିତ ଦ୍ୱାରକା ବସିଥାଏ।

Verse 31

कृतघ्नो वाऽथ गोघ्नोऽपि हैतुकः कृत्स्नपापकृत् । गोपीचन्दनसंपर्कात्पूतो भवति तत्क्षणात्

କୃତଘ୍ନ ହେଉ କି ଗୋଘ୍ନ ହେଉ, କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ପାପ କରୁଥିବା ଲୋକ ହେଉ—ଗୋପୀଚନ୍ଦନ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ସେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ପବିତ୍ର ହୁଏ।

Verse 32

गोपीचन्दनखंडं तु यो ददातीह वैष्णवे । कुलमेकोत्तरं तेन शतं तारितमेव वा

ଯେ ଏଠାରେ ଜଣେ ବୈଷ୍ଣବଙ୍କୁ ଗୋପୀଚନ୍ଦନର ଏକ ଖଣ୍ଡ ଦାନ କରେ, ସେହି ପୁଣ୍ୟରେ ତାହାର କୁଳର ଏକଶେ ଏକ ଜଣ ନିଶ୍ଚୟ ତରିଯାନ୍ତି।

Verse 33

द्वारकासम्भवा भूप तुलसी यस्य मंदिरे । तस्य वैवस्वतो नित्यं बिभेति सह किंकरैः

ହେ ରାଜନ୍, ଯାହାର ଘରେ ଦ୍ୱାରକାସମ୍ଭବା ତୁଳସୀ ବିରାଜେ, ତାହାକୁ ବୈବସ୍ୱତ ଯମ ନିଜ କିଙ୍କରମାନଙ୍କ ସହିତ ସଦା ଭୟ କରେ।

Verse 34

द्वारकासंभवा मृत्स्ना तुलसीकृष्णकीर्तनम् । क्रतुकोटिशतं पुण्यं कथितं व्याससूनुना

ଦ୍ୱାରକାସମ୍ଭବ ପବିତ୍ର ମୃତ୍ତିକା, ତୁଳସୀ ଓ କୃଷ୍ଣକୀର୍ତ୍ତନ—ଏହାମାନଙ୍କ ପୁଣ୍ୟକୁ ବ୍ୟାସପୁତ୍ର କୋଟିଶତ ଯଜ୍ଞର ସମାନ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।

Verse 35

आलोड्य सर्वशास्त्राणि पुराणानि पुनःपुनः । मया दृष्टा महीपाल न द्वारकासमा पुरी

ହେ ମହୀପାଳ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ପୁରାଣକୁ ପୁନଃପୁନଃ ମନ୍ଥନ କରି ଦେଖିଛି—ଦ୍ୱାରକା ସମାନ କୌଣସି ପୁରୀ ନାହିଁ।

Verse 36

द्वारकागमनं येन कृतं कृष्णस्य कीर्तनम् । स्नातं तीर्थसहस्रैस्तु तेनेष्टं क्रतुकोटिभिः

ଯେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯାଇ କୃଷ୍ଣକୀର୍ତ୍ତନ କରେ, ସେ ଯେନେ ସହସ୍ର ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କଲା ଓ ଯେନେ କୋଟି ଯଜ୍ଞ କଲା—ସେପରି ଫଳ ପାଏ।

Verse 37

इद्रियाणां तु दमनं किं करिष्यति देहिनाम् । सांख्यमध्ययनं चापि द्वारकां गच्छते न चेत्

ଯଦି ମନୁଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରକା ନ ଯାଏ, ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦମନ ଏବଂ ସାଂଖ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ ତା’ ପାଇଁ କ’ଣ ଲାଭ ଦେବ?

Verse 38

पशवस्ते न सन्देहो गर्दभेन समा जनाः । दृष्टं कृष्णमुखं यैर्न गत्वा द्वारवतीं पुरीम्

ଯେଉଁମାନେ ଦ୍ୱାରକା ପୁରୀ ଯାଇ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ମୁଖ ଦର୍ଶନ କରିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଃସନ୍ଦେହରେ ଗଧ ସହିତ ସମାନ ପଶୁ ଅଟନ୍ତି।

Verse 39

कृतकृत्यास्तु ते धन्या द्वादश्यां जागरे हरेः । कृत्वा जागरणं भक्त्या नृत्यमाना मुहुर्मुहुः

ସେମାନେ ଧନ୍ୟ ଏବଂ କୃତାର୍ଥ, ଯେଉଁମାନେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ପାଇଁ ଜାଗରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ଭକ୍ତିଭାବରେ ବାରମ୍ବାର ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି।

Verse 40

कृष्णालयं तु यो गत्वा गोमत्यां पिंडपातनम् । करोति शक्त्या दानं च मुक्तास्तस्य पितामहाः

ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି କୃଷ୍ଣାଳୟ (ଦ୍ୱାରକା) ଯାଇ ଗୋମତୀ ନଦୀରେ ପିଣ୍ଡଦାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଯଥାଶକ୍ତି ଦାନ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପିତୃପୁରୁଷମାନେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି।

Verse 41

प्रेतत्वं च पिशा चत्वं न भवेत्तस्य देहिनः । जन्मजन्मनि राजेंद्र यो गतो द्वारकां पुरीम्

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଦ୍ୱାରକା ପୁରୀ ଯାଇଛନ୍ତି, ଜନ୍ମ ଜନ୍ମାନ୍ତରରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ କେବେହେଲେ ପ୍ରେତତ୍ୱ କିମ୍ବା ପିଶାଚତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 42

अनशनेन यत्पुण्यं प्रयागे त्यजतस्तनुम् । द्वादश्यां निमिषार्द्धेन तत्फलं कृष्णसन्निधौ

ପ୍ରୟାଗରେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ଉପବାସ କରି ଦେହତ୍ୟାଗ କଲେ ଯେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ସେଇ ଫଳ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣସନ୍ନିଧାନରେ ଅର୍ଧ ନିମେଷରେ ମିଳେ।

Verse 43

सूर्यग्रहे गवां कोटिं दत्त्वा यत्फलमाप्नुयात् । तत्फलं कलिकाले तु द्वारवत्यां दिनेदिने

ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣେ କୋଟି ଗୋଦାନ କଲେ ଯେ ଫଳ ମିଳେ, କଳିଯୁଗରେ ଦ୍ୱାରବତୀ (ଦ୍ୱାରକା)ରେ ଦିନେଦିନେ ସେଇ ଫଳ ମିଳେ।

Verse 44

कोटिभारं सुवर्णस्य ग्रहणे चंद्रसूर्ययोः । दत्त्वा यत्फलमाप्नोति तत्फलं कृष्णदर्शने

ଚନ୍ଦ୍ର କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ସମୟରେ କୋଟି-ଭାର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ କଲେ ଯେ ପୁଣ୍ୟଫଳ ମିଳେ, ଦ୍ୱାରକାରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ସେଇ ଫଳ ମିଳେ।

Verse 45

दोलासंस्थं च ये कृष्णं पश्यंति मधुमाधवे । तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च मातामहपितामहाः

ଦୋଳାରେ ଆସୀନ ମଧୁସୂଦନ-ମାଧବ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଯେ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ର ଏବଂ ମାତାମହ-ପିତାମହ ମଧ୍ୟ ସେହି ପୁଣ୍ୟରେ ଉଦ୍ଧୃତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 46

श्वशुराद्याः सभृत्याश्च पशवश्च नरोत्तम । क्रीडंति विष्णुना सार्द्धं यावदाभूतसंप्लवम्

ହେ ନରୋତ୍ତମ! ଶ୍ୱଶୁର ଆଦି ଆତ୍ମୀୟ, ଭୃତ୍ୟମାନେ ଏବଂ ପଶୁମାନେ ମଧ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହ କ୍ରୀଡ଼ା କରି, ଭୂତସମ୍ପ୍ଲବ (ପ୍ରଳୟ) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ରହନ୍ତି।

Verse 47

या काचिद्द्वादशी भूप जायते कृष्णसन्निधौ । पश्यामि नांतरं किञ्चित्कलिकाले विशेषतः

ହେ ରାଜନ୍! ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଯେ କୌଣସି ଦ୍ୱାଦଶୀ ଉଦୟ ହୁଏ, ତାହା ସମାନ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବ୍ରତ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ—ବିଶେଷତଃ କଳିଯୁଗରେ।

Verse 48

कृष्णस्य सन्निधौ नित्यं वासरा द्वादशीसमाः । युगादिभिः समाः सर्वे नित्यं कृष्णस्य सन्निधौ

କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିତ୍ୟ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ଦ୍ୱାଦଶୀ ସମାନ; ଯୁଗାରମ୍ଭ ଆଦି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର କାଳମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମୀପରେ, ନିତ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ।

Verse 49

कलौ द्वारवती सेव्या ज्ञात्वा पुण्यं विशेषतः । षटपुर्यश्चैव सुलभा दुर्ल्लभा द्वारका कलौ

କଳିଯୁଗରେ ଏହାର ବିଶେଷ ପୁଣ୍ୟ ଜାଣି ଦ୍ୱାରବତୀ (ଦ୍ୱାରକା)ର ସେବା-ଭକ୍ତି କରିବା ଉଚିତ। ଷଟ୍ପୁରୀ ସୁଲଭ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କଳିଯୁଗରେ ଦ୍ୱାରକା ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 50

स्मरणात्कीर्तनाद्यस्माद्भुक्तिमुक्ती सदा नृणाम् । दुर्वाससा तु ऋषिणा रक्षिता तिष्ठते पुरी

ଏହାର ସ୍ମରଣ ଓ କୀର୍ତ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସଦା ଭୁକ୍ତି ଓ ମୁକ୍ତି—ଦୁହେଁ ପାଆନ୍ତି; ତେଣୁ ଦୁର୍ବାସା ଋଷିଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ଏହି ପୁରୀ ଅବିଚଳ ରହିଛି।

Verse 51

कलौ न शक्यते गंतुं विना कृष्णप्रसादतः । कृष्णस्य दर्शनं कर्तुं यान्ति रुद्रादयः सुराः

କଳିଯୁଗରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ବିନା ସେଠାକୁ ଯିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। କୃଷ୍ଣଦର୍ଶନ ପାଇଁ ରୁଦ୍ର ଆଦି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ଆସନ୍ତି।

Verse 52

त्रिकालं जगतीनाथ रुक्मिणीदर्शनाय च । सफला भारती तस्य कृष्णकृष्णेति या वदेत्

ହେ ଜଗନ୍ନାଥ! ତ୍ରିକାଳେ ଏବଂ ରୁକ୍ମିଣୀ-ଦର୍ଶନାର୍ଥେ ଯେ ‘କୃଷ୍ଣ, କୃଷ୍ଣ’ ବୋଲେ, ତାହାର ବାଣୀ ନିଶ୍ଚୟ ଫଳବତୀ ହୁଏ।

Verse 53

द्वारका यायिनं दृष्ट्वा गायंति दिविसंस्थिताः । नरकात्पितरो मुक्ताः प्रचलंति हसंति च

ଦ୍ୱାରକାଗାମୀ ଯାତ୍ରୀକୁ ଦେଖି ସ୍ୱର୍ଗସ୍ଥମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଗାନ କରନ୍ତି; ନରକରୁ ମୁକ୍ତ ପିତୃମାନେ ନାଚି ହସି ଘୁରନ୍ତି।

Verse 54

गोप्यं यत्पातकं पुंसां गोमती तद्व्यपोहति । स्मरणात्कीर्त्तनाद्वापि किं पुनः प्लवने कृते

ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ଯେ କୌଣସି ଗୁପ୍ତ ପାପ ଥାଉ, ଗୋମତୀ ତାହା ଦୂର କରେ। ସ୍ମରଣ କିମ୍ବା କୀର୍ତ୍ତନରେ ଯଦି ଫଳ, ତେବେ ସ୍ନାନ କରି ଡୁବିଲେ କେତେ ଅଧିକ!

Verse 55

रुक्मिणीसहितं देवं शंखोद्धारे च शंखिनम् । पिंडारके चतुर्बाहुं दृष्ट्वाऽन्यैः किं करिष्यति

ରୁକ୍ମିଣୀସହିତ ଦେବଙ୍କୁ, ଶଙ୍ଖୋଦ୍ଧାରେ ଶଙ୍ଖଧାରୀଙ୍କୁ, ପିଣ୍ଡାରକେ ଚତୁର୍ଭୁଜଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥ କିମ୍ବା ଅନୁଷ୍ଠାନରେ କ’ଣ ପ୍ରୟୋଜନ?

Verse 56

रुक्मिणी देवकीपुत्रश्चक्रतीर्थं च गोमती । गोपीनां चंदनं लोके तुलसी दुर्लभा कलौ

ରୁକ୍ମିଣୀ, ଦେବକୀପୁତ୍ର (କୃଷ୍ଣ), ଚକ୍ରତୀର୍ଥ ଓ ଗୋମତୀ—ଏମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। କଳିଯୁଗରେ ଲୋକେ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ଚନ୍ଦନ ଓ ତୁଳସୀ ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 57

दुर्लभास्ते सुता ज्ञेया धरणीपापनाशकाः । गयां गत्वा तु ये पिंडं द्वारकां कृष्णदर्शनम् । करिष्यंति कलौ प्राप्ते वंजुलीसमुपोषणम्

ସେହି ପୁତ୍ରମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ—ତାଙ୍କୁ ପୃଥିବୀର ପାପନାଶକ ବୋଲି ଜାଣ—ପ୍ରାପ୍ତ କଳିଯୁଗରେ ଗୟାକୁ ଯାଇ ପିଣ୍ଡଦାନ କରି, ପରେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯାଇ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଦର୍ଶନ କରିବେ ଏବଂ ବଞ୍ଜୁଲୀ ବ୍ରତ ଉପବାସ ପାଳନ କରିବେ।

Verse 58

समं पुण्यफलं तेषां वंजुली द्वारका समा । येन न्यूना नाधिकाऽपि कथितं विष्णुना स्वयम्

ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟଫଳ ସମାନ; ବଞ୍ଜୁଲୀ ଦ୍ୱାରକା ସମ। ନ କମ୍, ନ ବେଶି—ଏହି କଥା ସ୍ୱୟଂ ବିଷ୍ଣୁ କହିଛନ୍ତି।

Verse 59

वंजुली चाधिकां राजञ्छृणु वक्ष्यामि कारणम् । द्वादश्यामुपवासेन द्वादश्यां पारणेन तु । प्राप्यते हेलया चैव तद्विष्णोः परमं पदम्

ବଞ୍ଜୁଲୀ ତ ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ରାଜନ୍—କାରଣ ଶୁଣ, ମୁଁ କହୁଛି। ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ଉପବାସ ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ହିଁ ପାରଣ କଲେ, ଅଳ୍ପ ପ୍ରୟାସରେ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 60

गृहेषु वसतां तीर्थं गृहेषु वसतां तपः । गृहेषु वसतां मोक्षो वंजुलीसमुपोषणात्

ଘରେ ବସୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ବଞ୍ଜୁଲୀ-ଆଚରଣ ହିଁ ତୀର୍ଥ; ସେହି ତପ; ସେହି ମୋକ୍ଷ—ବଞ୍ଜୁଲୀ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଉପବାସାଚରଣରୁ।

Verse 61

वंजुली द्वारका गंगा गया गोविंदकीर्त्तनम् । गोमती गोकुलं गीता दुर्ल्लभं गोपिचन्दनम्

ବଞ୍ଜୁଲୀ, ଦ୍ୱାରକା, ଗଙ୍ଗା, ଗୟା, ଗୋବିନ୍ଦ-କୀର୍ତ୍ତନ, ଗୋମତୀ, ଗୋକୁଳ, ଗୀତା ଏବଂ ଦୁର୍ଲଭ ଗୋପୀଚନ୍ଦନ—ଏସବୁକୁ ପରମ ପୁଣ୍ୟପ୍ରଦ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଛି।

Verse 62

एतच्छृणोति यो भक्त्या कृत्वा मनसि केशवम् । अश्वमेधसहस्रस्य फलमाप्नोति मानवः

ଯେ ଭକ୍ତିରେ ଏହା ଶୁଣେ ଏବଂ ହୃଦୟରେ କେଶବଙ୍କୁ ଧାରଣ କରେ, ସେ ମନୁଷ୍ୟ ସହସ୍ର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ।

Verse 63

श्रोष्यंति जागरे ये वै माहात्म्यं केशवस्य च । सर्वपापविनिर्मुक्ताः पदं यास्यंति वैष्णवम्

ଯେମାନେ ଜାଗରଣ କରି କେଶବଙ୍କ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବୈଷ୍ଣବ ପଦ (ଧାମ) ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

Verse 64

पठिष्यंति नरा नित्यं ये वै श्रोप्यंति भक्तितः । तुलापुरुषदानस्य फलं ते प्राप्नुवंति हि

ଯେମାନେ ନିତ୍ୟ ପାଠ କରନ୍ତି ଏବଂ ଯେମାନେ ଭକ୍ତିରେ ଶୁଣନ୍ତି—ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ତୁଳାପୁରୁଷ-ଦାନର ଫଳ ପାଆନ୍ତି।

Verse 65

कृष्णजागरणे दानं यच्चाल्पमपि दीयते । सर्वं कोटिगुणं ज्ञेयमित्याहुः कवयो नृप

ହେ ନୃପ! କୃଷ୍ଣ-ଜାଗରଣରେ ଯେ ଦାନ ଅଳ୍ପ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଏ, ସେ ସବୁ କୋଟିଗୁଣ ପୁଣ୍ୟଫଳଦାୟକ—ଏହିପରି କବି-ଋଷିମାନେ କହନ୍ତି।

Verse 66

मानकूटं तुलाकूटं कन्याहयगवां क्रयात् । तत्सर्वं विलयं याति द्वादश्यां जागरे कृते

ମାପରେ ଠକେଇ, ତୋଳରେ ଠକେଇ, ଏବଂ କନ୍ୟା, ଘୋଡ଼ା, ଗାଈଙ୍କ କ୍ରୟ-ବିକ୍ରୟଜନିତ ଦୋଷ—ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ଜାଗରଣ କଲେ ସେ ସବୁ ଲୟ ପାଏ।