Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

श्रीविष्णु रुवाच । परितुष्टोस्मि ते दैत्य शौर्येण शिवसंश्रयात् । वरं वरय भद्रं ते यदिच्छसि महामते

Transliteration

śrīviṣṇu ruvāca | parituṣṭosmi te daitya śauryeṇa śivasaṃśrayāt | varaṃ varaya bhadraṃ te yadicchasi mahāmate

Translation

ଶ୍ରୀ ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ—ହେ ଦୈତ୍ୟ, ଶିବାଶ୍ରୟରେ ଭିତ୍ତିକୃତ ତୁମ ଶୌର୍ଯ୍ୟରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ। ହେ ମହାମତି, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ଯାହା ଇଚ୍ଛା ସେହି ବର ମାଗ।

Word by Word

• श्री-विष्णुः: Śrī Viṣṇu
• श्री-विष्णुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्री (उपपद/विशेषण-प्रातिपदिक) + विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; शीर्षक-नाम

• रुवाच: said
• रुवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; रूपान्तर/पाठभेद: उवाच

• परितुष्टः: pleased
• परितुष्टः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: परितुष्ट (कृदन्त, √तुष्)
• Form: भूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अहम्-विशेषण

• अस्मि: am
• अस्मि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष (1st), एकवचन

• ते: to you / for you
• ते: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यम-पुरुष सर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन

• दैत्य: O Daitya
• दैत्य: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति, एकवचन

• शौर्येण: by/through valor
• शौर्येण: Hetu/Karana (हेतु/करण)
• Type: Noun
• Root: शौर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• शिव-संश्रयात्: from (your) taking refuge in Śiva
• शिव-संश्रयात्: Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + संश्रय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'from reliance on Śiva'

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वरय: choose / ask for
• वरय: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वृ (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद

• भद्रम्: good fortune / auspiciousness
• भद्रम्: Prayojana/Asirvacana (प्रयोजन/आशीर्वचन)
• Type: Noun
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; आशीर्वादार्थक प्रयोग (benedictive nominal)

• ते: to you / for you
• ते: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यम-पुरुष सर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन

• यत्: whatever (which)
• यत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• इच्छसि: you desire
• इच्छसि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √इष्/इच्छ् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष, एकवचन

• महामते: O great-minded one
• महामते: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महामति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Śrī Viṣṇu

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā-kṣetra (liṅga-associated spot leading to Kuśeśvara)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Daitya/Danuja

Visual Art Cues

Scene: Viṣṇu/Kṛṣṇa addresses the daitya with calm authority, praising his valor because it is rooted in Śiva’s refuge, and offers a boon; the scene radiates reconciliation and divine largesse.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Śiva
• Daitya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Refuge in Śiva is honored even by Viṣṇu, presenting devotion as non-sectarian and dharma as harmonizing the deities.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The boon-dialogue occurs within Dvārakā Māhātmya, reinforcing Dvārakā as a locus of divine dialogue and blessing.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; the verse introduces varadāna (granting of a boon) as a divine response to valor and devotion.